- پیشگفتار 1
- مقدمه 4
- مردان الگو 14
- اشاره ها 14
- جلوه های تولی و تبری 15
- شکوفایی فطرت ولایت 15
- عزاداری و آثار مثبت آن 16
- بزرگترین مصیبت 17
- تولد 18
- بخش اوّل: تاریخ سازان عاشورا 18
- امام حسین 18
- امامت 18
- تواضع سالار شهیدان 18
- امام حسین در قرآن 19
- امام حسین سیدالشهداء 21
- بیعت با یزید، هرگز! 22
- عشق به دانش 22
- امام حسین اسوه تاریخ 23
- خاک کربلا 24
- هجرت ابا عبدالله 24
- هجرت تاریخ ساز 24
- هجرت مسلم، سفیر امام حسین 24
- انفاق سه خلیفه زاده 25
- سخت ترین مصیبت ها 26
- مادر قمر بنی هاشم 28
- عباس بن علی علیهما السلام(قمر بنیهاشم) 28
- عباس بن علی علیهما السلام 28
- شجاعت عباس 31
- عباس بن علی، در جنگ جمل و صفین 31
- مقام عباس 32
- اشعار شیخ ازری 35
- وصیت امیرمؤمنان 35
- سنگین ترین داغ حسین (علیه السلام) 36
- اشاره به یک راز 38
- عباس بن علی در آستانه شهادت 41
- اشاره 42
- حضرت علی اکبر 42
- مادر علی اکبر در کربلا نبود 48
- اشاره 50
- علی اصغر 50
- چگونگی شهادت علی اصغر 52
- در چگونگی شهادت علی اصغر، دانستن چند نکته ضروری است: 52
- ویژگی های علی اصغر 56
- نفرین امام سجاد بر قاتل علی اصغر 57
- اشاره 59
- قاسم بن حسن علیهما السلام 59
- اشاره 63
- عروسی قاسم 63
- نظریه علامه شهید مطهری 63
- نظریه علامه شعرانی 64
- نظریه محدث قمی 65
- عبدالله بن حسن 67
- عون بن علی 69
- اشاره 70
- 1 و 2ـ مسلم بن عوسجه و پسرش 70
- اشاره 70
- تاریخ سازان کربلا 70
- مسلم بن عوسجه و اطاعت محض از ولایت 71
- پسر مسلم بن عوسجه 73
- 3ـ زهیر بن قین 74
- اشاره 79
- 4ـ حبیب بن مظاهر اسدی 79
- دیدار دو یار باوفا 80
- دفاع جانانه از ولایت 81
- زمان شهادت حبیب 81
- 5ـ سعید بن عبدالله انصاری 82
- 6ـ جون یار وفادار حسین 86
- 7ـ ابوثمامه صاعدی 88
- 8 و 9ـ حر بن یزید ریاحی و پسرش 89
- اشاره 89
- حر در حضور 90
- جام وصال 91
- زمان شهادت 95
- خاطره های حر 95
- قبر حر کجاست؟ 97
- 10ـ عابس شاکری 98
- 11ـ شوذب 100
- اشاره 100
- اشاره 100
- 12ـ وهب بن عبدالله کلبی 100
- دو وهب 102
- 14ـ محمد بن بشیر حضرمی 103
- 13ـ سوید بن عمر 103
- 15ـ بریر بن خضیر همدانی مشرقی 104
- 17ـ ابی شعثاء کندی 106
- 16ـ نافع بن هلال 106
- 18ـ موسی بن عمیر 107
- اشاره 108
- مترددان عاشورا 108
- 1ـ هرثمة بن سلیم 108
- 2ـ ضحاک بن عبدالله مشرقی 110
- 3ـ مسروق وائل 112
- 4ـ عبیدالله حر 113
- اشاره 114
- عقب ماندگان از کاروان سعادت 114
- 1ـ مرفهین و پول داران 115
- 2ـ حرام خواران (ربا خواران) 115
- 3ـ حق الناس 115
- اشاره 116
- 1ـ مسلم بن عقیل 116
- پیش مرگان عاشورا 116
- اشاره 116
- عقیل، در روایات اهل سنت 118
- شجره طیبه مسلم بن عقیل 119
- متن نامه امام حسین به مردم کوفه 120
- اولین پایگاه مسلم 121
- ورود عبیدالله به کوفه 121
- شجاعت مسلم 123
- گزارشی از دارالاماره 128
- قتل صبر 128
- اشاره 130
- 2ـ طفلان مسلم: ابراهیم و محمد 130
- مدت زندان 131
- رهایی از زندان 132
- اشاره 134
- 3ـ هانی بن عروه 134
- 4ـ قیس بن مسهر صیداوی عبدالله بن یقطر 137
- شهادت یحیی فرزند هانی 137
- اشاره 140
- 5ـ میثم تمار 140
- ملاقات حبیب و میثم 141
- تاسوعا 144
- اشاره 149
- عاشورا 149
- عاشورا کدامین روز از هفته بود؟ 150
- شام عاشورا 151
- اعمال شب عاشورا 152
- 1ـ احیا در شب عاشورا 152
- 2ـ نماز عملیات عرفانی و دعا 152
- 3ـ حضور در کربلا 153
- عباس در اندیشه آینده 154
- آیا در شب عاشورا، کسی از یاریِ امام حسین دست برداشت؟ 156
- تحلیلی از مسأله حل بیعت 156
- تعداد یاران امام حسین و شهدای کربلا 156
- دیدگاه ها 158
- دلداری خواهر 163
- خاطره صفین در کربلا 164
- اشاره 164
- آنان که مال دیگران بر ذمه دارند از لشکر من جدا شوند 164
- نفرین امام 165
- آغاز جنگ و شهدای گروه اول 166
- نماز و عاشورا 168
- اشاره 168
- نماز در ظهر عاشورا 169
- شعار امام 172
- وداع با امام سجاد و اهل حرم 172
- پیراهن کهنه قدیمی 176
- بوسه بر گلوی حسین وصیت مادر 177
- سکینه در کربلا 177
- فاطمه بنت الحسین 178
- مصیبت وداع به سفارش زهرا 179
- در آخرین لحظات 180
- سرهای مبارک شهدا 181
- غارت و تاراج خیمه ها 182
- رخدادهای غم انگیز، پس از شهادت 182
- حضور ذوالجناح کنار خیام 182
- خیمه ها در آتش 183
- تاخت و تاز بر روی اجساد شهیدان 183
- جانبازان کربلا 184
- 2ـ روز یازدهم محرم 185
- اشاره 185
- 1ـ شب یازدهم شام غریبان 185
- بخش دوّم: حوادث پس از عاشورا 185
- حوادث پس از عاشورا 185
- کلام زینب در قتلگاه 187
- حرکت کاروان، همراه سرهای شهدا 189
- تعداد اسیران 190
- مسجد حنانه 191
- 3ـ روز دوازدهم محرم 191
- 4ـ ورود اهل بیت به کوفه 192
- اشاره 192
- 5ـ شب سیزدهم، شب دفن شهیدان 198
- دستورالعمل زینب در کوفه 198
- 6ـ دگرگونی های خونین در طبیعت 200
- اسیران و ادامه رسالت 202
- اشاره 202
- 1ـ مهم ترین وظایف کاروان 202
- 2ـ اسرا در شام 203
- اشاره 203
- مسجد السقط یادآور خاطره ای تلخ 204
- 3ـ دربار یزید 204
- 4ـ خطبه حضرت زینب در مجلس یزید 206
- اشاره 206
- 5ـ خطبه امام سجاد 212
- خاطره ای از حضرموتی 212
- 6ـ رقیه در شام 218
- 7ـ حرکت به سوی مدینه 219
- 8ـ اربعین حسینی 220
- 9ـ جابربن عبدالله انصاری و عطیه 222
- 10ـ تحقیقی درباره ورود اهل بیت به کربلا در اربعین 224
- اشاره 224
- استمرار اربعین 225
- 11ـ بازگشت کاروان اهل بیت به مدینه 226
- 12ـ همسویی 227
- 13ـ اهل بیت در مدینه 228
- موضع گیری های متنوع حق ستیزان 231
- تاکتیک ها و تدبیرهای یزید 231
- 1ـ ترور شخصیت 232
- تبیین موضع گیری ها 232
- 2ـ انتساب کارها به خدا 233
- 4ـ انحراف اذهان 234
- 3ـ امام را مقصر اصلی معرفی کردند 234
- 5ـ تقدس بخشیدن به کردار زشت خود 235
- 6ـ عقب نشینی مزورانه (حالت انفعالی) 236
- عزاداری بر حسین در دارالخلافه 237
- 1ـ اعتراض در کربلا 241
- برخی از پی آمدهای قتل امام حسین (تحولات سیاسی ـ اجتماعی) 241
- 2ـ ابراز نارضایتی مردم در کوفه 241
- اشاره 241
- الف ـ در مجلس رسمی یزید 243
- در مجلس عبیدالله 243
- 3ـ اعتراض مردم شام 243
- ب ـ انزوا به عنوان اعتراض 245
- الف ـ حرکت تند و خشم آلود حره 246
- 4ـ اعتراض مردم مدینه 246
- 5ـ قیام توابین 248
- اشاره 252
- 6ـ قیام مختار 252
- 7ـ افشای سیمای بنی امیه 254
- 8ـ استعفا و کناره گیری ولیعهد یزید از خلافت 256
- اشاره 259
- تاریخ سازان عاشورا 259
- 1ـ علی بن الحسین زین العابدین 259
- اشاره 259
- مادر امام سجاد 260
- امام سجاد و روضه خوانی برای شهدای کربلا 263
- اشاره 266
- 2ـ زینب کبری 266
- تولد زینب 267
- موقعیت اجتماعی زینب 269
- شخصیت زینب 269
- صبر انقلابی زینب 270
- امام علی و زینب 270
- حافظ جان امام سجاد 271
- وصی برادر 272
- بخش سوم: پرسش ها و پاسخ ها درباره قیام عاشورا 273
- پرسشها و پاسخها 273
- اشاره 273
- پرسش 1: فلسفه حماسه عاشورا چیست؟ 273
- اشاره 276
- نکات مهم در وصیتنامه: 276
- اشاره 276
- الف- مخالفتها 277
- ب- فتنهانگیزی 277
- ج- دشنامها و تبلیغات مسموم 279
- د- انتصاب تبعیدیهای پیامبر صلی الله علیه و آله بر مصدر کارها 279
- ه- از پا درآوردن نیروی حق (یاران امام علیه السلام) 280
- خطبه تاریخ ساز امام علیه السلام در مکّه 282
- پرسش 2: مقصود امام چه بود، تشکیل حکومت یا نائل شدن به شهادت؟ 282
- پرسش 3: چرا امام علیه السلام زودتر قیام نکرد؟ 284
- اشاره 284
- چند نکته از خطبه: 284
- سه دیو خطرناک؛ زمینه سازان پیروزی تفکّر یزیدی 286
- اشاره 293
- پرسش 4: چرا امام علیه السلام سکوت نکرد؟ 293
- مرگ عدالت 295
- تاریخ بر سر دو راهی: 296
- پرسش 5: چرا امام مجتبی علیه السلام با معاویه صلح کرد و آثار مهم آن چه بود؟ 296
- اشاره 296
- نامه معاویه: 301
- متن صلحنامه 308
- پرسش 6: چرا امام حسین علیه السلام در زمان معاویه قیام نکرد؟ 309
- اشاره 310
- پرسش 7: حکومت نامشروع در نگرش اسلامی کدام است؟! 310
- پیشنهاد مغیره 311
- اشاره 312
- پرسش 8: آیا مردم با یزید بیعت کردند؟ 312
- ترفند معاویه جهت اخذ بیعت برای یزید 315
- عبداللَّه بن زبیر: 317
- توصیههای معاویه به یزید 317
- عبداللَّه بن عمر: 319
- پرسش 9: چرا یزید در برابر امام حسین علیه السلام شدت عمل نشان داد؟ 320
- عبد الرحمان بن ابی بکر: 320
- پرسش 10: آیا امام حسین علیه السلام میدانست کشته میشود؟ 324
- پرسش 11: قیام امام حسین علیه السلام با آیه: «وَ لا تُلْقُوا بِأَیْدِیکُمْ إِلَی ...» چگونه توجیه میشود؟ 335
- پرسش 12: آیا امام علیه السلام وعده بیعت داده بودند؟ 337
- پرسش 13: چرا امام علیه السلام به سوی مکه عزیمت کردند؟ 340
- پرسش 14: راز جاودانگی سنّت عزاداری حسینی چیست؟ و چرا برای سایر ائمه، همانند امام حسین علیه السلام عزاداری نمیشود؟ 340
- پرسش 15: آیا لعن بر یزید جایز است؟ 343
- پرسش 16: آیا حماسه عاشورا در کتب اهل سنت نیز آمده است؟ 347
- پرسش 17: راز اشتهار شهدای کربلا به 72 تن چیست؟ 348
- حضرت آدم علیه السلام در کربلا 350
- پرسش 19: آیا عزاداری برای حسین علیه السلام در تاریخ پیش از اسلام مطرح بوده است؟ 350
- حضرت نوح علیه السلام در کربلا 351
- حضرت ابراهیم علیه السلام در کربلا 351
- حضرت موسی کلیم در کربلا 352
- حضرت سلیمان علیه السلام در کربلا 352
- حضرت اسماعیل علیه السلام در کربلا 352
- اشاره 353
- پرسش 20: راز اهمیت زیارت قبر امام حسین علیه السلام چیست؟ 353
- حضرت عیسی علیه السلام در کربلا 353
- فواید و اهمیت زیارت ائمه و امام حسین علیهم السلام 354
- پرسش 21: آیا عزاداری و اشک ریختن برای شهیدان در سنّت خود امام حسین علیه السلام سابقه دارد؟ 358
- پرسش 22: روزه روز عاشورا چه حکمی دارد؟ 360
- پرسش 24: چرا به عزاداری عاشورا بیشتر توجه میشود؟ 362
- پرسش 23: هنگام شنیدن نام امام حسین چه باید گفت؟ 362
- پرسش 25: آیا سیره عزاداری عاشورا برخاسته از فرهنگ دوران صفویه است؟ 363
- منابع و مآخذ 364
اشعار شیخ ازری
اشعار معروف شیخ کاظم اُزْری در میان ارباب مقاتل دارای شهرت ویژه ای است؛ اشعاری که در عرصه شعر حماسیِ عاشورا می درخشد. از صاحب کتاب معروف جواهرالکلام نقل کرده اند گفته است: من حاضرم ثواب کتاب فقهی جواهرالکلام خود را با ثواب اشعار شیخ کاظم اُزْری معاوضه کنم. او در ضمن اشعار خود، در وصف قمر بنی هاشم گفته است:«یَوْمٌ أبی الْفَضْلِ اسْتَجارِ بِهِ الْهُدی»؛ روز عاشورا، روزی بود که امام هدی (امام حسین (علیه السلام)) به حضرت ابی الفضل پناهنده شد.»اُزری پس از آن که این مصرع را سرود، به نظرش رسید شاید با شأن امام (علیه السلام)ناسازگار باشد که پناه به غیر امام ببرد، از این رو در همین مصرع توقف کرد. همان شب، در عالم رؤیا امام حسین (علیه السلام) را دید. امام (علیه السلام) به او فرمود: در ادامه مصرع خود بنویس: «وَالشَّمْس مِنْ کَدِرِ الْعِجاجِ لِثامُها»؛ «پناهنده شدن امام (علیه السلام) به عباس در روز عاشورا، زمانی بود که گرد و غبار زمین کربلا، آسمان را پوشانده بود.» (1) این مسأله به نوبه خود از مقام والا و برجسته ابوالفضل حکایت دارد.
وصیت امیرمؤمنان
در واپسین روزهای حیات امیر مؤمنان (علیه السلام)، به عناوین مختلف سخن از کربلا و قیام عاشورا به میان می آمد.در شب 21 رمضان سال چهلم، امام (علیه السلام) هنگام وداع با خانواده اش، آنگاه که پسرش ابوالفضل را در آغوش کشید، فرمود: پسرم! در روز عاشورا وقتی وارد شریعه فرات شدی، به یاد تشنگی برادرت حسین باش. (2) .
1- نکـ: معالی السبطین، ج1، صص 269 و 270.
2- نکـ: معالی السبطین، ج1، ص254، «وَلَدی! إذا کانَ یوم عاشوراء وَ دَخَلْتَ المشرعة إیاکَّ أنْ تَشْرِبَ الْماءَ وَأخوکَ الْحُسین عَطْشاناً».