حدیث بندگی صفحه 277

امیرالمومنین علی علیه السلام می فرمود:

ما نَحَلَ والِدٌ وَلَدًا نَحلًا اَفضَلَ مِن اَدَبٍ حَسَنٍ (1)

بخشش و اکرام هیچ پدری به فرزندش بهتر از ادب و تربیت پسندیده نیست.

و نیز فرمود: لا مِیراثَ کَالاَدَبِ (2)

هیچ ارثی برای فرزندان بهتر از ادب و تربیت نیست.

موضوع تربیت فرزندان آنقدر مهم است که همان بزرگوار خطاب به امام حسن علیه السلام فرزند دلبندش می فرمود: فَاِنِّی اُوصِیکَ بِتَقوَی اللهِ اَی بُنَیَّ وَ لُزُومِ اَمرِهِ وَ عِمارَهَ قَلبِکَ بِذِکرِهِ وَ الاِعتِصامِ بِحَبلِهِ

من تو را به ترس از خدا و همراهی مداوم با دستورات او و آبادانی دلت با یاد خدا و چنگ زدن به ریسمان او سفارش می کنم.

پسرم اَحیِ قَلبَکَ بِالمَوعِظَه وَ اَمِنهُ بِالزِّهادَهِ وَ قَوِّ بِالیَقیِنِ وَ نَوِرّهُ بِالحِکمَه

دلت را همواره با شنیدن موعظه زنده نگهدار و با دل نبستن به دنیا و زهد آن را بمیران و آن را با یقین قوت بخش و با حکمت نورانی اش کن.

إِنَّمَا قَلْبُ اَلْحَدَثِ کَالْأَرْضِ اَلْخَالِیَهِ مَا أُلْقِیَ فِیهَا مِنْ شَیْ ءٍ قَبِلَتْهُ فَبَادَرْتُکَ بِالْأَدَبِ قَبْلَ أَنْ یَقْسُوَ قَلْبُکَ وَ یَشْتَغِلَ لُبُّکَ (3)

به تحقیق قلب کودک و جوان همانند زمین بایر است هر آنچه در آن بکارند می پذیرد بنابراین من تلاش کردم که تو را ادب کنم قبل از آنکه دلت قساوت یابد و عقلت مشغول شود.

تربیت درست فرزندان نه تنها بر عهده پدر و مادر است بلکه باید محیط و جامعه را نیز پاکیزه و دور از گناه نگه داشت تا نونهالان به رشد معنوی و اخلاقی برسند و آداب صحیح معاشرت را بیاموزند.

1- مستدرک الوسایل ج2ص625
2- غررالحکم
3- نهج البلاغه نامه 31