حدیث بندگی صفحه 405

دست از مس وجود چو مردان ره بشوی***تا کیمیای عشق بیابی و زر شوی

بنیاد هستی تو چو زیر و زبر شود***در دل مدار هیچ که زیر و زبر شوی.

اگر انسان خود را می شناخت حتما برای نجات خویش به خود سازی و اصلاح درونی اقدام می کرد.

در جای دیگر امیرالمومنین علی علیه السلام می فرماید

مَن عَرَفَ نَفسَهُ لَم یُهنِها بِالقانِیّاتِ(1)

هر کس نفس خود را بشناسد آن را به چیزهای فانی شدنی خوار نسازد.

راه خودسازی آن است که عوامل مخرب نفس و روح و آنچه که ما را از خدا و معنویات دور می کند از بین ببریم و دل را به مهر و عشق پروردگار و اولیا شکوفا کنیم.

باز مولای عارفان عالم علی علیه السلام می فرماید

اَلعارِفُ نَفسَهُ فَاعتَقَها وَ نَزَّهَها عَن کُلُّ ما یَعبُدها (2)

عارف کسی است که نفس خود را بشناسد و او را آزاد سازدو از هر چیزی که از حقایق دورش میکند منزهش بدارد.

این کار نیاز به جدیت و تلاش فراوان دارد با کسالت و تنبلی نمی توان خود را اصلاح کرد در این میان نقش استادو بزرگان همه وسایل و روش های این کار نیست و تا خود انسان نخواهد به سرانجام نخواهد رسید.

و نیز حضرت علی علیه السلام فرمود:

لا تَتروک الاِجتهِادَ فِی اِصلاحِ نَفسِکَ فَاِنَّهُ لا یُعنِیُکَ عَلَیها اِلّا الِجّد (3)

لحظه از تلاش برای اصلاح نفس خویش کوتاهی نکن که هیچ کس تو را در این راه مهم یاری ندهد مگر دلسوزی و جدیت خودت.

1- غررالحکم
2- غررالحکم
3- غررالحکم