آشنایی با صحیفۀ سجّادیه صفحه 12

اسلامی، راهی برای سازندگی افراد صالح و حفظ جان خود و تعداد بسیار معدود یارانی که داشت. (1)

به هر حال، در چنین شرایط سخت و دشواری بود که امام علی بن حسین (ع) صحیفه ی مبارک را پدید آورده و در شکل یک پناهگاه بلکه یک کمینگاه برای یورش به حزبی که می کوشید تا همه ی آثار رسالت محمد (ص) را برای همیشه نابود کرده و از ذهن ما بزداید امام چاره ای نداشتند جز آنکه از دعا، تنها سنگر برجای مانده برای مبارزه در راه تحقق عدالت و تبیین معارف توحید و اخلاقی و اجتماعی و سیاسی اسلام بهره گیرد. (2)

امام سجّاد (ع) با این شرایط سخت و نامساعد، فرصت آن را نمی یافت که مجلس درس یا حلقه بحثی تشکیل دهد از این رو ناگزیر بود در زوایا و پشت ستون های مسجد پیامبر، دور از جاسوسان حکومت در حالت قنوت و نیایش، در میان تسبیحات و تعقیبات نماز به نشر دانش و آگاهی و بیان حقایق ناب بپردازد. از همین روست که صحیفه ی سجّادیه نه تنها به عنوان یک کتاب دعا، بلکه به صورت کتابی علمی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و تربیتی و به تعبیر دیگر، یک مقوله ی جامع یک مکتب و یک مدرسه عمومی شایسته دقت و تأمل و درس آموزی باشد. (3) این کتاب اولین نیایش نامه مکتوب جهان اسلام و سومین کتاب مقدس شیعیان است که از وجود چهارمین امام معصوم صادر گردیده و پنجمین درّ ولایت آن را کتاب فرموده است. (4)

صحیفه ی سجّادیه نیایش نامه امام زین العابدین (ع) است که آن حضرت برای فرزندان برومندش، حضرت امام محمد باقر (ع) و زید املاء فرموده و بزرگواران آن را کتاب کرده اند. حضرت امام جعفر صادق (ع) در دوران کودکی نیز نظاره گر این مجلس نوزانی املاء و کتابت معصوم بوده و خود

1- مقدمه بر کتاب ادعیه الامام زین العابدین (ع) جلد 1

2- مقدمه ای بر کتاب اسرار خاموشان جلد 1 با اندکی تخلیص

3- مقدمه ای بر کتاب اسرار خاموشان جلد 1 با اندکی تخلیص

4- مقدمه ای بر کتاب صحیفه سجّادیه به روایت ابن اشکیب