- پیشگفتار 1
- مقدمه مترجم 4
- تقدیم 7
- مقدمه مؤلف 8
- بانو، شاه زنان 26
- صفات روحی 28
- الف- در زمان عمر 29
- روایات مربوط به زمان ازدواج 29
- اشاره 29
- ج- زمان خلافت امیر المؤمنین 30
- ب- در زمان عثمان 30
- بررسی روایات 31
- نظرات نادرست 32
- نام مادر امام (ع) 33
- ارتباط مقدّس 34
- ندای جاهلیّت 35
- محبت امام علی (ع) به شاه زنان 38
- ستایش مورّخان 40
- اشاره 40
- توجه امام حسین به شهربانو 40
- الف- مبرّد 40
- ج- گنجی 41
- ب- ابن شدقم 41
- نوزاد بزرگ 42
- مراسم ولادت 44
- جای ولادت 44
- زمان ولادت 45
- نامگذاری امام 46
- نظریّه ابن تیمیه 47
- کنیه امام 48
- القاب امام 49
- 3- ذو الثّفنات 49
- 2- سیّد العابدین 49
- 1- زین العابدین 49
- اشاره 49
- 4- سجّاد 50
- 7- ابن الخیرتین 51
- 6- امین 51
- 5- زکی 51
- وفات مادر امام 53
- دایه امام 54
- هیبت و شکوه امام 55
- اوصاف جسمانی امام 55
- نقش انگشتریش 56
- دوران رشد و راه و رفتار امام علیه السلام 57
- رشد امام (ع) 58
- رفتار امام 61
- رفتار امام در خانه 61
- احسان امام به دایهاش 62
- روایت ساختگی 63
- امام (ع) با والدینش 64
- دعای امام به والدین 65
- امام علیه السلام با پسرانش 73
- وصایای امام به پسرانش 74
- دعای امام علیه السلام به پسرانش 78
- امام با بردگانش 86
- امام با همسایگان 87
- دعای امام برای همسایگان 88
- رفتار امام با همنشینان 93
- رفتار امام با شیعیان 94
- روایتی ساختگی 96
- امام (ع) تقیه را برای شیعه ضروری میداند 98
- استغفار امام برای گنهکاران شیعه 99
- رفتار امام (ع) با دشمنان 99
- خصوصیّات روحی امام علیه السلام 102
- بردباری 104
- صبر امام 108
- عزّت و بزرگواری امام 110
- شجاعت امام 112
- تواضع امام 113
- احسان به مردم 114
- داستان محمد بن اسامه 115
- بخشندگی امام 115
- اطعام عمومی 116
- اداره کردن صد خانواده 116
- ب- توجه امام به فقرا 117
- توجه به مستمندان 117
- الف- احترام امام به فقرا 117
- اشاره 117
- نهی امام، از رد سائل 118
- صدقات امام 120
- اشاره 120
- ب- آنچه را دوست داشت صدقه میداد 121
- الف- امام (ع) جامههایش را صدقه میدهد 121
- ج- تقسیم اموال 122
- صدقات پنهانی امام 123
- تنها رضای خدا را میجست 124
- پارسایی در دنیا 126
- امام با صوفیان 127
- تنفّر امام از بیهوده کاری 129
- توجه به خدا 130
- موارد دلپذیر از توجهات امام 131
- 1- توسّل به خدا 131
- اشاره 131
- 2- تنها توجه به خدا 133
- 3- عرض حاجت به پیشگاه خدا 135
- 4- تضرع در پیشگاه خداوند 140
- 5- اظهار ذلّت در پیشگاه خدا 143
- امامت 146
- معنای امامت 147
- ضرورت امامت 148
- پیامبر و امامت 148
- مقام والای ائمّه 150
- باید به ائمه مراجعه کرد 154
- اطاعت امام واجب است 156
- عصمت امام 158
- امامت آن حضرت 160
- نصّ بر امامت 160
- امامت در عصر آن حضرت 162
- امامت محمد بن حنفیه 163
- امام سجاد با محمد بن حنفیه 165
- بازگشت کابلی به دامن حق 168
- اشاره 169
- قسمتی از دلایل امامت آن حضرت 169
- 1- خبر شهادت زید 171
- 2- خبر دادن امام از حکومت عمر بن عبد العزیز 172
- 3- خبر دادن امام از حکومت عباسیان 173
- اظهارات دیگران راجع به شخصیت امام 175
- 1- جابر انصاری 177
- نظرات معاصرین امام 177
- 2- عبد اللّه بن عباس 177
- اشاره 177
- 3- زهری 178
- 4- سعید بن مسیّب 180
- 6- حمّاد بن زید 181
- 5- زید بن اسلم 181
- 8- مالک 182
- 7- یحیی بن سعید 182
- 12- ابو حاتم اعرج 183
- 11- ابو حازم 183
- 10- ابو ذرعه 183
- 9- ابو بکر بن برقی 183
- 15- عمر بن عبد العزیز 184
- 13- ابو حمزه ثمالی 184
- 14- امام صادق (ع) 184
- 16- یزید بن معاویه 185
- 17- عبد الملک بن مروان 186
- 18- منصور دوانیقی 186
- 19- فرزدق 187
- 21- ابن شهاب 188
- 20- حمیری 188
- مورّخان 189
- 22- ابن زید 189
- 1- ابن عساکر 189
- اشاره 189
- 3- ابن حجر عسقلانی 190
- 4- ابن هیثمی 190
- 2- ابن سعد 190
- 7- ابو نعیم 191
- 6- ابو الفتح 191
- 5- ذهبی 191
- 10- صفی الدّین 192
- 9- واقدی 192
- 8- یعقوبی 192
- 13- ابن عنبه 193
- 12- عماد الدین 193
- 11- نووی 193
- 14- شیخ مفید 194
- 15- جاحظ 194
- 19- شیخانی 195
- 17- قلیوبی 195
- 18- ابن تیمیه 195
- 16- شراوی 195
- 21- ابن شدقم 196
- 20- ابن خلّکان 196
- 22- منوفی 196
- 24- مناوی 197
- 25- محمد بن طلحه 197
- 23- ابو الفتوح 197
- 27- سید عباس 198
- 26- محمد بن سعد 198
- 28- سید محسن 198
- 30- شافعی 199
- 29- نویری 199
- 31- علی بن عیسی اربلی 200
- 32- بستانی 202
- 33- وجدی 202
- 36- تاج الدین 203
- 37- عارف تامر 203
- 35- ابن جوزی 203
- 34- آغا بزرگ 203
- 39- احمد محمود صبحی 204
- 38- زرکلی 204
- 41- حسین علی محفوظ 205
- 40- احمد فهمی 205
- چند نکته مهمّ 205
- امام سجّاد و مصائب کربلا 208
- امام در سرزمین کربلا 209
- امام خبر از شهادت خود میدهد 211
- روز عاشورا 213
- خطبه امام 215
- جنگ 221
- شهادت نیکان 222
- یاری خواستن امام 224
- آتش زدن خیمهها 225
- شهادت امام حسین 225
- هجوم دشمن به سمت امام 226
- بیتابی امام زین العابدین 227
- دفن کردن امام سجاد بدنهای شهدا را 228
- اسیران اهل بیت در کوفه 229
- خطابه امام زین العابدین 231
- ابن زیاد طاغوت با امام سجّاد 234
- ربودن امام 236
- حرکت اسرای اهل بیت به جانب دمشق 237
- مرد شامی با امام زین العابدین 238
- امام سجاد در مجلس یزید 239
- خطبه امام زین العابدین (ع) 241
- امام (ع) با منهال 248
- عذرخواهی طاغوت از امام 249
- گفتگوی اسقف یهودی با یزید 250
- امام علیه السلام با یزید 251
- حرکت به سمت مدینه 252
- بشیر و خبر شهادت امام 253
- خطابه امام زین العابدین 255
- اندوه امام زین العابدین 258
- پرداخت دیون پدر 260
- همدردی امام با آل عقیل 261
- اقامت امام سجاد در مدینه 262
- عبادات امام سجاد علیه السلام 263
- وضوی امام 266
- نماز امام سجاد 267
- لباس امام در حال نماز 268
- معطّر کردن امام برای نماز 268
- خشوع امام در نماز 268
- قضای نماز نافله 271
- هزار رکعت نماز 271
- سجدههای زیاد 272
- مداومت امام بر نماز شب 273
- دعای امام پس از نماز شب 273
- تسبیح زیاد امام 273
- ضعیف و لاغری امام 286
- 1- یکی از پسران امام 286
- اشاره 286
- 2- جابر بن عبد اللّه انصاری 287
- 3- عبد الملک 289
- در ماه رمضان 292
- روزه امام 292
- دعای امام وقت رؤیت هلال ماه رمضان 293
- کارهای خیر امام در ماه رمضان 302
- الف- اطعام به مستمندان 302
- اشاره 302
- ب- آزادسازی بردگان 303
- دعای امام سجاد در وقت سحر 306
- اشاره 312
- دعای امام در وداع ماه رمضان 312
- 1- بخشندگی و کرم خدا 314
- 5- پردهپوشی از گناه 315
- 2- عفو و مجازات خدا 315
- 4- سپاس خدا از سپاسگزاران 315
- 3- قضای الهی 315
- در روز عید فطر 330
- حج امام 338
- حج پیاده 340
- حج سواره 340
- همراهی قاریان با امام 341
- توشه سفر حج 341
- نگرانی امام در وقت احرام 342
- دعای امام کنار حجر الاسود 343
- نماز امام زیر ناودان رحمت 344
- امام با هشام بن عبد الملک 345
- تشکیک ابو الفرج اصفهانی 352
- دستگیری فرزدق 354
- مناجات امام در بیت الحرام 355
- امام سجاد با مردی که طواف میکرد 366
- آزاد کردن بردگان در عرفات 367
- اعتراض امام بر گدایان در عرفه 367
- دعای امام در عرفات 368
- روز عید قربان 402
«و العافین عن النّاس» «1» امام علیه السلام از روی لطف و محبت فرمود:
«خداوند از تو بگذرد.»
کنیز با شنیدن جمله امام، عرض کرد:
«و اللّه یحبّ المحسنین» «2» امام علیه السلام با لطف و احسان بیشتری رو به کنیز کرد و فرمود:
«برو، تو آزادی ...» «3»
(1) 2- از جمله رویدادهای مربوط به بردباری امام علیه السلام، داستان مردی بیشرم و فرومایه است که با امام روبرو شد و بیدلیل شروع کرد به ناسزا و دشنام دادن، امام علیه السلام با نهایت لطف فرمود:
«ای جوان! عقبات سختی در پیشروی ماست، اگر من از آن عقبات بگذرم از آنچه تو گفتی باکی ندارم اما اگر در آنجا سرگردان بمانم، حال من بدتر از آن است که تو گفتی ...» «4»
امام سجّاد علیه السلام با تمام وجود و عواطفش به خدا و گرفتاریهای عالم آخرت که جز پرهیزگاران کسی از آنها در امان نیست، متوجّه بود و چنان دلش را مشغول میداشت که هرزهگویی آن شخص فرومایه- سخنی برخاسته از باطنی فاقد اخلاق و ادب- کمترین تأثیری در او نگذاشت.
(2) 3- از جمله آثار حلم امام علیه السلام آن که روزی از مسجد بیرون آمد، مردی شروع کرد به ناسزا گفتن، مردم خواستند انتقام بگیرند و به او صدمهای
______________________________
(1- 2) بخش دیگری از آیه 134 سوره آل عمران، یعنی: ... آنانی که از بدی مردم درگذرند، خداوند دوستدار نیکوکاران است.
(3) تاریخ دمشق: 36/ 155، نهایة الادب: 21/ 326.
(4) بحار الانوار: 46/ 96.