گیاه‌شناسی از دیدگاه قرآن کریم صفحه 121

«فَلْيَنْظُرِ الاِْنْسانُ اِلي طَعامِه» يعني انسان در غذاي خود با ديده دقت بنگرد «اَنّا صَبَبْنَا الْماءَ صَبّا» ما آب را از آسمان فروريختيم. ما بارش باران را مكرر ديده‌ايم ولي اگر فكر كنيم چه تدابير حكيمانه‌اي، در اين موضوع به‌كار رفته است اولاً آب در اقيانوس‌ها ذخيره شده و به تابش منظم خورشيد تبخير گشته به‌صورت ابرهاي متراكم درمي‌آيد و سپس به‌وسيله باد به نقاط مختلفي رانده مي‌شود و از آن پس به قطراتي تبديل مي‌گردد و بر سطح زمين فرومي‌ريزد و هميشه اين نظام در جريـان اسـت تـا بـه اين وسيله اين مايه حيات توزيع شود و در دسترس همه جانداران واقع گــردد.

«ثُمَّ شَقَقْنَاالاَْرْضَ شَقّا» سپس زمين را شكافتيم. جوانه ظريف و لطيفي زمين

-241

سخت را مي‌شكافد و علي‌رغم، نيروي جاذبه زمين به طرف بالا به عشق نور و هوا سر از خاك بيرون مي‌آورد اگر در اين موضوع دقت كنيم كه بدون اراده و تدبير ما آب از آسمان چگونه فرومي‌ريزد و زمين شكافته شده جوانه‌هايي از اعماق تيره خاك طلوع مي‌كند ناچار بايد اعتراف كنيم كه قدرت و تدبير و اراده‌اي بر اين مقدّرات حكومت مي‌كند و آن قدرت و تدبير خداوند است لذا خداوند همه اين‌ها را آثار قدرت خود قلمداد مي‌كند و مي‌فرمايد: «فَاَنْبَتْنا فيها حَبّا وَ عِنَبا وَ قَضْبا وَ زَيْتُونا وَ نَخْلاً وَ حَدائِقَ غُلْبا وَ فاكِهَةً وَ اَبّا» (1) يعني حبوباتي در زمين رويانديم و انگور، سبزي‌ها، زيتون، خرما، باغ و جنگل پردرخت، انواع ميوه‌هاي ديگر و علف‌ها و مرتع‌ها پديد آورديم. اين‌ها تذكراتي است كه قرآن به «انسان» مي‌دهد تا او به مقتضاي انسانيت خود در اين‌ها دقت كند و از اين راه معرفت توحيدي خود را تكميل نمايد.

1- 27 تا 31 / عبس

-242

ابر و باد و مه خورشيد و فلك در كارند تا تو ناني به كف آري و به غفلت نخوري

همه از بهر تو سرگشته و فرمانبردار شرط انصاف نباشد كه تو فرمان نبري (1)

1- برگرفته از كتاب شگفتي‌هاي آفرينش ، تأليف : استاد حسين نوري ، انتشارات برهان .

-243