امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 110

این نکته دارای اهمیت و شایان توجه است که اصولا مسأله ی ولایت به جای این که در ردیف اصول عقیدتی دین قرار گیرد و جنبه ی اعتقادی صرف به خود گیرد، از جمله اعمال عبادی و اصول عملی شمرده شده، در ردیف نماز و روزه و حج و زکات قرار گرفته است. این می رساند که تأکید ائمه (ع) بر مسأله ی امامت، تنها نظر به دوست داشتن و بزرگ شمردن ائمه در فکر و عقیده نیست، بلکه باید ولایت را در مرحله ی عمل نشان داد؛ یعنی همچنان که باید علاوه بر قبول نماز و روزه و زکات و حج به انجام نماز و روزه... همت گمارد و صرف اعتقاد به وجوب و ارزش این اعمال کافی نیست، ولایت نیز باید مورد عمل قرار گیرد و عمل به ولایت ائمه این است که تنها از ایشان اطاعت شود و زمام امور دین و دنیا به آنان وانهاده گردد، و والی و حاکم و فرمانروای بر مردم ایشان باشند؛ چنان که امام صادق (ع) به لفظ والی تصریح فرمود و مشخص ساخت که مراد از این ولایت، محبت و ارادت درونی صرف نیست؛ چرا که این ارادت باید به مرحله ی عمل بینجامد و امام در منصب دین و دنیا، در رأس قرار گیرد.

اگر عباراتی که در روایات معصومین (ع) برای مسأله ی امامت و ولایت آورده شده مورد کاوش و بررسی قرار گیرد، روشن خواهد شد که اهمیت مسأله ی امامت تنها در بعد اعتقادی آن نیست، بلکه جنبه ی سیاسی - اجتماعی آن نیز همانند جنبه ی اعتقادیش مهم و مورد توجه بوده است.

در این نگرش است که می توان فهمید چرا:

امامت مکمل نهایی همه ی فرایض، قوانین و دستورات دین است (1).

امامت اساس بالنده ی اسلام است. (2).

امامت ریشه و اصل هر ارزش است. (3).

1- 222. الباقر (ع)... و کانت الولایه آخر الفرائض فانزل الله عزوجل... الیوم اکملت لکم دینکم... نور الثقلین 1 / 581.
2- 223. الرضا (ع): ان الامامه اس الاسلام النامی... اصول کافی 1 / 200.
3- 224. الصادق (ع): نحن أصل کل خیر.. روضه ی کافی، خ 336.