امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 144

ترویج مکتب جهاد و شهادت

شرایط عصر امام باقر (ع) هر چند برای قیام مسلحانه علیه زمامداران فاسد مساعد نبود و امام باقر (ع) اصلاح امت را در راهی دیگر می جست تا زمینه های لازم برای تحولات مثبت فراهم آید، اما در این رهگذر، هرگز از تبلیغ ارزش جهاد و شهادت و زنده نگاه داشتن روح غیرت و حمیت و ایثارگری در امت اسلامی غفلت نورزید.

امام باقر (ع) در اهتمام به نقش جهاد و مبارزه ی مسلحانه در دفاع از ارزش های الهی می فرماید:

ارزش ها همه و همه در شمشیر و در لوا و سایه ی شمشیر نهفته است (1).

و نیز فرمود:

تمام خوبی ها همه ی ارزش ها بر پیشانی اسب های میدان نبرد، نقش بسته است و این حقیقت تا پایان عمر جهان ثابت و تغییرناپذیر خواهد بود (2).

امام (ع) با بیان جمله ی اخیر اعلام می دارد که در هیچ مقطعی از تاریخ بشر، حفظ ارزش ها و حیات دین و تحقق عدالت و اجرای حق، بی نیاز از مبارزه و درگیری با عناصر فاسد و ستم پیشه نیست.

یعنی هیچگاه جامعه بشری از وجود فسادانگیزان، استثمار گران، حق ستیزان و ظالمان خالی نخواهد بود و صالحان و مؤمنان از تعدی آنان ایمنی نخواهند یافت، مگر در پرتو شمشیر، که سمبل مبارزه ی مسلحانه است.

امام باقر (ع) در عمل نشان داد که نخستین حرکت در مسیر اصلاح جامعه، حرکت فکری و علمی است، ولی با توجه به واقعیت جریان های اجتماعی، و با توجه به این که هرگز همه ی مردم اهل منطق و برهان نیستند و جز قدرت، چیزی آنان را بر جای خود نمی نشاند، اگر مصلحان در یک دست قلم و کتاب دارند، باید در