امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 159

اجتماعی را علیه او بیشتر تحریک می کند! (1).

عبدالملک، عثمان را فرمانروایی ناتوان، معاویه را حاکمی سازشکار، یزید را حکمرانی نادان می دانست و می گفت:

بدانید که من بر خلاف پیشینیانم دردهای این امت را جز با شمشیر مداوا نخواهم کرد، تا سرها همه فرود آید و نیروها تسلیم شوند... به خدا سوگند، هر کس از این پس مرا به تقوای الهی فرمان دهد و دعوت کند، گردنش را قطع خواهم کرد! (2).

ولید بن عبدالملک

پس از مرگ عبدالملک در سال 86 ه، فرزندش ولید به خلافت چنگ زد.

او که در دستگاه شاهی پدرش، با عیش و نوش بزرگ شده بود جوانی فاقد ادب می نمود. و روایتگران تاریخ وی را فردی جبار و ظالم شمرده اند. (3).

در روزگار او مرزهای جغرافیایی سرزمین اسلام گسترش یافت و اندلس، خوارزم، سمرقند، کابل، طوس و... در روزگار او فتح شد، (4) اما سوگمندانه این فتوحات همراه با تکامل سیاسی - اجتماعی در درون مرزهای اسلام نبود، بلکه عناصر خونخواری چون حجاج در حکومت او نیز صاحب قدرت بودند و جنایات هولناک خود را در پرتو خلافت او عملی ساختند. در فاصله ی بیست سالی که حجاج قدرت را در دست داشت، کسانی را که با شکنجه های او کشته شدند - بجز آنان که در میدان های جنگ به دست لشکریانش به قتل رسیدند - صد و بیست هزار نفر دانسته اند. (5) در دوران حکومت ولید بود که سعید بن جبیر - شخصیت والای شیعی - به جرم حریت خویش و طرفداری از مکتب اهل بیت، (6) به شهادت رسید.

1- 308. مروج الذهب 3 / 170.
2- 309. تاریخ الخلفاء 219-218.
3- 310. مروج الذهب 3 / 157؛ تاریخ الخلفاء 223.
4- 311. رک: تاریخ یعقوبی 2 / 285؛ تاریخ الخلفاء 224.
5- 312. مروج الذهب 3 / 166.
6- 313. ان سعید بن جبیر کان یاتم بعلی بن الحسین (ع) فکان علی (ع) یثنی علیه و ما کان سبب قتل الحجاج له الا علی هذا الامر و کان مستقیما. تنقیح المقال 2 / 25؛ سفینه البحار 1 / 622.