امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 197

و سخن حسن بن علی الوشاء (1) که از معاصران امام رضا (ع) می باشد، خود گواهی روشن بر مدعای ماست که می گوید: نهصد شیخ و بزرگ راوی حدیث را در مسجد کوفه مشغول تدریس یافتم که همگی از امام صادق (ع) و امام باقر (ع) نقل حدیث می کردند. (2).

محققان بر این عقیده اند که امام باقر (ع) و امام صادق (ع) در حقیقت بنیانگذار دانشگاه اهل البیت هستند که حدود شش هزار رساله علمی از فارغ التحصیلان آن به ثبت رسیده است.

اصول اربعمائه همان رساله های چهارصد گانه ای است که در میان محدثان شیعه به عنوان کتب اصول شناخته می شود و از جمله ی آن شش هزار رساله به شمار می آید، و چه بسا بیشتر محتویات کتب چهارگانه ی شیعه (کافی، من لا یحضره الفقیه، تهذیب و استبصار) از همین رساله های اربعمائه گرفته شده باشد. (3).

مرجعیت و پاسخگویی به پرسش های مردم

ابوبصیر می گوید: امام باقر (ع) در مسجدالحرام نشسته بود و گروه زیادی از دوستدارانش بر گرد او حلقه زده بودند. در این هنگام طاووس یمانی به همراه گروهی به من نزدیک شد و پرسید: آن مردم در اطراف چه کسی حلقه زده اند؟

گفتم: محمد بن علی بن الحسین (باقرالعلوم علیه السلام) است که نشسته و مردم دور او گرد آمده اند.

طاووس یمانی گفت: من نیز به او کار داشتم. آنگاه پیش رفت، سلام کرد و نشست و گفت: آیا اجازه می دهید مطالبی را از شما بپرسم؟

امام باقر (ع) فرمود: آری بپرس! (4).

1- 384. حسن بن علی الوشا از شخصیت های برجسته ی امامیه از اصحاب امام رضا (ع) می باشد که نجاشی درباره ی او گفته است «کان من وجوه هذه الطائفه» و «کان عینا من عیون هذه الطائفه». اعیان الشیعه 5 / 195.
2- 385. اعیان الشیعه 5 / 194.
3- 386. سیره الائمه الاثنی عشر 2 / 202.
4- 387. کان ابوجعفر الباقر (ع) جالسا فی الحرم و حوله عصابه من اولیائه، اذ اقبل طاووس الیمانی فی جماعه، فقال: من صاحب الحلقه؟ قیل: محمد بن علی... قال: ایاه اردت، فوقف علیه و سلم و جلس ثم قال: اتأذن لی فی السؤال؟ فقال الباقر (ع) قد اذناک فسل قال... بحار 46 / 355.