امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 25

طریق خدا تأیید شود.

بر این اساس، هر امام می بایست به وسیله ی امام معصوم پیش از خود تعیین شود و معصومین (ع) در این زمینه به نظر شخصی خود عمل نمی کنند، بلکه راهی را می روند که خداوند برای آنان مشخص کرده است. (1).

امام سجاد، علی بن الحسین (ع) به مناسبت های مختلف و در موارد گوناگون به امامت فرزندش محمد بن علی تصریح می فرمود:

امام علی بن الحسین (ع) در بستر بیماری و در آستانه ی وفات بود. فرزندانش محمد، حسن، عبدالله، عمر، زید و حسین را به گرد خویش فرا خواند و فرزندش محمد را وصی خود قرار داد و وی را باقر خواند و امور برادران را بر عهده ی او نهاد. (2).

امام سجاد (ع) در آخرین روزهای حیات خویش فرزندش محمد را فراخواند و صندوقی را در اختیار او قرار داد. پس از وفات امام سجاد (ع) فرزندان آن حضرت از محمد خواستند تا آن صندوق را بیاورد و به عنوان ارث پدر تقسیم کند. امام باقرالعلوم (ع) به آنان گفت: آن صندوق حاوی مال و ثروت نیست، بلکه ودایع امامت در آن نهفته است (3).

تصریح باقرالعلوم به امامت خویش

شاید گمان رود که اثبات امامت امامان با استناد به نظر و تأیید خود آنان، امری غیر قابل قبول است، و به تعبیر دیگر، شهادت فرد به نفع خود، پذیرفته نیست و ثمری به آن مترتب نمی باشد.

این سخن در بسیاری از موارد صادق است؛ زیرا در میدان حکم و قضاوت، باید گواهانی به گواهی و شهادت برخیزند که خود خارج از گردونه ی منافع داوری خویش

1- 65. «قلت یا ابن رسول الله هلا اوصیت اکبر اولادک؟ فقال: یا أبا عبدالله لیست الامامه بالصغر و الکبر، هکذا عهد الینا رسول الله (ص) و هکذا وجدنا مکتوبا فی اللوح و الصحیفه... کفایه الاثر 243.
2- 66. الکافی 1 / 305؛ اثبات الوصیه 152-142؛ کمال الدین 319-318؛ کفایه الاثر 319-239 و 242؛ اعلام الوری 260؛ اثبات الهداه 5 / 264.
3- 67. اصول کافی 2 / 79-78؛ مناقب 4 / 211؛ بحار 46 / 229.