امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 252

باشد هر چند خود عمل اندک و کوچک باشد. (1).

در بیانی دیگر فرموده است:

باقی ماندن بر عمل و پایدار ماندن بر آن، مهمتر و دشوارتر از خود عمل است. (2).

عمل، شرط ایمان و نشانه ی آن

امام باقر (ع) درباره ی تلازم عمل با ایمان که خود متکی به معرفت دینی است می فرماید:

ایمان متکی بر دو اصل است 1- اقرار و اعتراف به مبانی دین. 2- عمل بر طبق معارف دینی و عقیده ی خویش. ولی اسلام (به معنای صرف تسلیم) به این است که فرد، به حقایق دینی در لفظ اقرار کند ولی در عمل بدان پایبند نباشد. (3).

بنابراین، کسی که اهل عمل به ارزش های دینی نباشد، اهل ایمان نیست. هر چند در معارف دینی، دانشمند و صاحب نظر باشد.

آگاهان، دارای مسؤولیت فزونتر

ستایش ها و تمجیدهایی که از دانش و دانشمندان شده است، یکجانبه نیست بلکه دانش همانگونه که ارزش بشمار می آید و به عالمان و آگاهان شخصیت و منزلت عالی اجتماعی می بخشد و آنان را شایسته ی پیروی معرفی می کند، از سوی دیگر مسؤولیت ایشان را نیز افزون می سازد. و باید توجه داشت که مسؤولیت های دانش، تنها متوجه عالمان دینی نیست، بلکه هر نوع آگاهی و شناخت که بینش انسان را نسبت به هستی تقویت نماید و بتواند منشأ خدمات اجتماعی و بشری و اخلاقی باشد و در خدمت جامعه و دین قرار گیرد، مسؤولیت ساز و تکلیف آور است. و کسانی که به این مسؤولیت ها توجه نکنند، و زمینه ی گمراهی مردم را فراهم کنند، مستحق کیفری سنگین خواهند بود.

1- 475. عن الباقر (ع): احب الاعمال الی الله عزوجل ما داوم العبد علیه، و ان قل. و سائل 1 / 70.
2- 476. عن ابی جعفر (ع): الابقاء علی العمل، اشد من العمل. کافی 2 / 296.
3- 477. قال الباقر (ع): الایمان اقرار و عمل و الاسلام اقرار بلا عمل. بحار 78 / 177.