امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 255

کنند، شب هایشان را به عبادت بیدار مانند و روزهایشان را به تشنگی و روزه سر کنند، و نمازشان را با قرآن به پا دارند و با قرآن از بستر جدا شوند، اینانند که خداوند بلاها را از ایشان دور و دشمنانشان را نابود گرداند و باران رحمت را بر ایشان فرو فرستد. (1).

رابطه ی انسان با خدا

اشاره

چنانکه در فصل های گذشته یادآور شدیم، شناخت و معرفت، زمینه ای برای حضور در میدان عمل و سازندگی و تکامل است.

دانشی که به عمل در نیامیزد، ابزاری بی خاصیت و چراغی است که در تنهایی می سوزد!

اکنون، سخن در این است که اگر عمل تجلی گاه علم است و از عمل می توان به درستی دانش پی برد، میدان های عمل کدام است؟

در یک نگرش، می توان سه میدان عمده، برای عمل در نظر گرفت.

1- رابطه ی انسان با خدا.
2- مسؤولیت انسان درباره ی خویش.
3- روابط انسان با مردم و جامعه.

امام باقر (ع) در این سه زمینه، درس ها و رهنمودهای فراوان دارد که به گوشه ای از آن ذخایر ارزشمند، خواهیم پرداخت.

اطاعت و بندگی

امام باقر (ع): کسی که نافرمانی خدا کند و به اطاعت او رو نیاورد، خدا را نشناخته است.

به دنبال این سخن امام (ع) این شعر را متذکر شد.

1- 482. الباقر (ع): قراء القرآن ثلاثه: رجل قرأ القرآن، فاتخذه بضاعه، و استدر به الملوک، و استطال به علی الناس، و رجل قرأ القرآن، فحفظ حروفه وضیع حدوده و اقامه مقام القدح - فلا کثر الله هولاء من حمله القرآن - و رجل قرأ القرآن، فوضع دواء القرآن علی داء قلبه، فسهر لیله و... اولئک ینزل الله عزوجل الغیث علیهم من سمائه. اعلام الدین 101.