امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 272

متمایل می سازید در وجود خود بیم از گناه را احساس می کنیم و دنیا را از یاد می بریم و چنان زاهد می شویم که گویی آخرت و بهشت و آتش را آشکارا می بینیم. اما همین که از نزد شما بیرون می شویم و به خانه ها گام می نهیم و فرزندانمان را می بوییم و همسر و خاندانمان را می بینیم، در معرض تحول قرار گرفته و آن روحیه ی عالی را از دست می دهیم تا آنجا که گویی ما چنان حالت معنوی را نداشته ایم! آیا شما بر ما بیمناک نیستی که این حالت ما نفاق باشد؟

پیامبر (ص) در پاسخ آن ها فرمود: هرگز چنین نیست! این ها وساوس و خط آفرینی های شیطان است که شما را متمایل به دنیا می سازد، بخدا سوگند اگر بر همان حالت زهد و بیداری که یاد کردید،باقی بمانید، ملائکه ی آسمان با شما مصافحه می کنند (دست در دست شما می گذارند) و شما قادر خواهید بود که بر آب گام نهاده و بر سطح آن قدم بردارید... همانا مؤمن در معرض فتنه است و زمانی که فریفته ی شیطان می شود، استغفار می کند. آیا نشنیده ای سخن خداوند را که می فرماید: «ان الله یحب التوابین و یحب المتطهرین» (1) و «استغفروا ربکم ثم توبوا الیه» (2) یعنی؛ همانا خداوند بسیار توبه کنندگان و نیز پاکان و جویندگان پاکی را دوست دارد، و طلب بخشش کنید از پروردگارتان و به سوی او باز گردید و رو آورید. (3).

قلب و انواع آن

قلب - به معنای آن حقیقتی که مرکز معارف و ادراک آدمی است و نه آن عضو مادی بدن که با انبساط و انقباض خود خون را در بدن به گردش وا می دارد. در انسان ها دارای تفاوت و گوناگونی است. و یکی از جنبه های خودشناسی، شناخت حالات روحی و خصلت های قلب می باشد.

امام باقر (ع) می فرماید:

قلب ها بر چهار گونه اند:

1- 520. بقره / 222.
2- 521. هود / 3.
3- 522. اصول کافی 2 / 423 و 424.