امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 297

و نیز امام باقر (ع) می فرماید: بدترین پدر کسی است که محبت و نیکی فراوان وی به فرزندش موجب افراط و زیاده روی شود و بدترین فرزندان کسی است که کوتاهی در حق پدر و مادر او را گرفتار خشم آنان - عقوق - کند. (1).

امام باقر (ع) در بیان اهمیت رفتار فرزند با والدین می فرماید:

پدرم - زین العابدین - مردی را دید که فرزندش در کنار او بود و فرزند به دست پدر تکیه داشت. از آن روز تا پایان عمر، هرگز پدرم با آن فرزند بی ادب سخن نگفت و سخن نگفتن با او به خاطر ناراحتی و نارضایتی از آن کار خطایش بود. (2).

عالی ترین نمود مودت اجتماعی

در تعالیم ائمه ی معصومین (ع) نه تنها تحکیم پایه های روابط اجتماعی خواسته شده است بلکه آنان در صدد ژرفا بخشیدن به این الفت ها و محبت ها تا اعماق جان و دل مؤمنان می باشند.

نه تنها به مؤمنان تعلیم می دهند که:

مؤمن برادر مؤمن است، نه او را ناسزا می گوید و نه محرومش می کند و نه به وی بدگمان می شود، (3) و نه تنها آنان را تشویق می کنند که:

ثروتمندانشان به تهیدستانشان رسیدگی کرده و قدرتمندانشان از ضعیفانشان دستگیری کنند و در تشییع جنازه ی رفتگانشان شرکت جویند و به ملاقات یکدیگر بروند و... (4).

بلکه به ایشان رهنمود داده اند که در اعماق قلب خویش و حتی در روابط خود با

1- 587. الامام الباقر (ع): شر الآباء من دعاه البر الی الافراط، و شر الابناء من دعاه التقصیر الی العقوق. تاریخ یعقوبی 2 / 320.
2- 588. الامام الباقر (ع): ان أبی نظر الی رجل و معه ابنه یمشی و الابن متکی ء علی ذراع الأب، قال: فما کلمه أبی مقتاله حتی فارق الدنیا. کافی 2 / 349؛ بحار 74 / 65.
3- 589. قال الباقر (ع): ان المؤمن اخ المؤمن لا یشتمه و لا یحرمه و لا یسیی ء به الظن. تحف العقول 340.
4- 590. قال الباقر (ع).. ابلغ من تری من موالینا السلام و اوصهم بتقوی الله العظیم و ان یعود غنیهم علی فقیرهم و قویهم علی ضعیفهم و ان یشهد حیهم جنازه میتهم و ان یتلاقوا فی بیوتهم.. اصول کافی 2 / 175.