امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 30

از کیان جامعه، بلکه امتی بزرگ، نمی تواند بی نیاز از این سه عنصر ضروری باشد. به همان اندازه که حکومت و رهبری دینی و دنیایی بر سایر منصب ها و شؤون اجتماعی برتری دارد و از نظر دامنه ی کار، گسترده تر و از بعد تأثیر، سرنوشت سازتر است، شرایطی که حاکمان و رهبران نیز باید از آن برخوردار باشند، جدیتر و ضروری تر می باشد.

انتخاب الهی، برترین انتخاب

بر اساس آنچه در زمینه ی نقش امام در سرنوشت مادی و معنوی انسان ها بیان کردیم، امت اسلامی باید پیش از هر اقدام و بیش از هر موضوع دیگر به شناخت امام و رهبر دینی و دنیایی خود بیندیشد.

در صورتی که از ناحیه ی خداوند، شخص معینی برای این منصب انتخاب نشده باشد، راهی جز به کارگیری ملاک های عقلی و تفحص و مشورت نخواهد بود، و امام و رهبر جامعه از طریق آرای عمومی انتخاب می شود. در صورتی که، شخص خاصی از سوی خدا و یا منبع متکی به وحی (رسول خدا صلوات الله علیه) تعیین شده باشد، مجالی برای تردید نیست؛ زیرا انتخاب الهی، برترین انتخاب است؛ چه، انتخاب و گزینش خداوند، متکی بر علم، بصیرت، تدبیر و حکمت گسترده ی او است.

امامتی که شیعه برای ائمه دوازده گانه اعتقاد دارد، امامتی است که از ناحیه ی رسول خدا (ص) - به عنوان مرجعی که با وحی در ارتباط است - برای آنان تعیین شده است. اما، چنان که قبلا نیز یادآور شدیم، معنای انتخاب خدا و رسول خدا (ص)، وجود نداشتن و لازم نبودن ملاک های سه گانه - علم، امانت و توان برتر - نیست، بلکه معنای آن وجود داشتن این شرایط در شخص امام به عالیترین شکل است.

«و ما کان لمؤمن و لا مؤمنه اذا قضی الله و رسوله ان یکون لهم الخیره من امرهم و من یعص الله و رسوله فقد ضل ضلالا مبینا» (1).

هرگاه خداوند و رسول وی حکمی صادر کردند، این حق برای زنان و مردان