امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 65

داشت که در این مجموعه ی کوچک، منظری جامع و کامل از معارف مکتب آن حضرت، ارائه داد، بلکه می توان به گوشه هایی، اشاره کرد.

درس های عقیدتی و مبارزه با انحراف های فکری

اشاره

بحران فکری و فرهنگی، یکی از مهمترین مشکلاتی است که پس از رحلت رسول اسلام (ص) برای جامعه ی آن عصر، رخ نمود.

جریان ها و ملاحظات سیاسی، دست جامعه را از دامان عترت کوتاه ساخت و از میان دو یادگار پیامبر (ص) تنها قرآن، منبع و مرجع شناخت احکام و عقاید بشمار آمد.

قرآن از نظر ماهیت و محتوای خود، کمبودی نداشت؛ زیرا به تصریح وحی:

«و نزلنا علیک الکتاب تبیانا لکل شی ء». (1).

ای پیامبر! قرآن را بر تو فرو فرستادیم، به گونه ای که بیانگر حکم و قانون هر چیز باشد.

امام علی (ع) فرموده است:

«و اعلموا انه لیس علی احد بعد القرآن من فاقه و لا لاحد قبل القرآن من غنی...» (2).

هان! بدانید که با داشتن قرآن (فهم و تدبر در حقایق آن) هیچ کس را نیازی باقی نخواهد ماند و بدون قرآن، هیچ کس به غنا و بی نیازی نخواهد رسید.

این بیان ها، نشانگر کمال قرآن و کفایت آن برای هدایت و راهیابی انسان ها به معارف الهی و وظایف شرعی است، اما پذیرش و فهم این حقیقت بدان معنا نیست که قرآن، معلم و مفسری ویژه و ژرف نگر لازم نداشته باشد.

شواهد تاریخی و عینیت های جامعه پس از رحلت رسول خدا (ص) خود دلیلی روشن بر نیاز امت اسلامی به معلم و مربی الهی است.

پیدایش ارتدادها و اندیشه هایی چون اندیشه ی خوارج، بحران های فکری و