امام باقر علیه السلام الگوی زندگی صفحه 106

فقاهت چیست

این نکته نیز نباید از نگرشها دور باشد، که منظور از تفقه یعنی فقیه شدن؛ تنها این نیست که کسی توان استنباط مسائل دینی را از منابع فراهم نموده باشد. زیرا فقاهت همان گونه که تکیه بر دانش دینی دارد، محور پایه ای دیگر آن را باور ژرف اعتقادی شکل می دهد. فهم عمیق و صحیح دین یک لایه ی فقاهت است. لایه دیگر آن باور و پیوند قلبی است.

باقر العلوم علیه السلام در سخن دیگر فقیه را تفسیر می کند. فقیه آن کسی است که نسبت به دنیا بی علاقه و نسبت به آخرت علاقه مند و به سنت پیامبر رفتار کند، ان الفقیه حق الفقیه الزاهد فی الدنیا، الراغب فی الاخره المتمسک بسنه النبی صلی الله علیه و آله و سلم. [217].

فقاهت پیوند تنگاتنگ با باور و اعتقاد دارد. همان نکته که در روایت رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم آمده است، که فقیه آن کسی است که نه فقط دین را بشناسد، بلکه دین را باور کند.

فردی به محضر رسول الله صلی الله علیه و آله و سلم رسید از وی خواست قرآن به وی بیاموزد. حضرت سوره زلزال را به وی می آموخت، هنگامی که به

این آیه رسید، فمن یعمل مثقال ذره خیرا یره و من یعمل مثقال ذره شرا یره، [218] «هر کس به مقدار ذره کار خیری انجام دهد در آخرت خواهد دید، و هر کس به مقدار ذره کار بد انجام دهد خواهد دید.» آن شخص گفت برای من همین کافی است، جلسه را ترک کرد، هنگامی که داشت می رفت. حضرت فرمودند: این شخص فقیه شد و رفت، انصرف الرجل و هو فقیه. [219] پیوند