امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 115

1- 229. عن جعفر، عن أبیه علیهماالسلام قال: قال رسول الله (ص): صنفان من امتی اذا صلحا صلحت امتی، و اذا فسدا فسدت امتی. قیل: یا رسول الله (ص) و من هما؟ قال: الفقهاء والامراء.

نمی کند ایمان ندارد (1).

حضرت در مقام ایجاد روح ترس، فریبکاری، دو چهرگی و مسؤولیت گریزی در مؤمنان نیست، بلکه یاران و پیروان خود را به تقیه ای فرا می خواند که مانند سپری در میدان حرکت و مبارزه، جان مؤمن را از تلف شدن، حفظ می کند و او را برای ادامه ی نبرد و تلاش یاری می دهد.

تقیه در مکتب اهل بیت، زمینه ی چشمپوشی از حق نیست، وسیله ی نجات برای پاسداری از حق است.

امام باقر (ع) می فرماید: حق را بگو و افشا کن، هر چند به زیان شخص تو باشد. (2).

آن حضرت پیروان خود را به تقیه ای فرا می خواند که پیامبر (ص) و علی بن ابی طالب (ع) و حسن بن علی (ع) و حسین بن علی (ع) و امام سجاد (ع) داشته اند، تقیه ای که پیامبر (ص) را از رویارویی با مشرکان و تبلیغ دین باز نداشت، تقیه ای که علی بن ابی طالب را از حضور در میدان های جنگ و افشاگری به موقع علیه خط کفر و نفاق، منصرف نکرد و تقیه ای که حسین بن علی (ع) را از گام نهادن در مسیر شهادت دور نساخت.

به تعبیر دیگر، تقیه یک استراتژی مبارزاتی در رویارویی با دشمن است، نه یک هدف.

امام صادق (ع) می فرماید: پدرم هماره این نکته را یادآور می شد که:

هیچ چیز به اندازه ی تقیه، چشم مرا روشن نمی سازد؛ زیرا تقیه سپر مؤمن است (3).

سپر در میدان نبرد معنا می یابد. مؤمن هماره در نبرد با کفر و گمراهی است و در این طریق، تقیه را به کار می گیرد تا به بن بست نرسد، نیرویش را هدر ندهد و به مبارزه ادامه دهد، پس جا دارد که رهبر از تیزهوشی و موقعیت سنجی پیروان خود، چشمش روشن شود.

ابوبصیر از امام باقر (ع) روایت کرده است: