امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 127

1- 246. لما حضرت علی بن الحسین (ع) الوفاه، ضمنی الی صدره ثم قال...: یا بنی ایاک و ظلم من لا یجد علیک ناصرا الا الله. بحار 75 / 308.

2- 247. الظلم فی الدنیا هو الظلمات فی الآخره. بحار 75 / 312.

3- 248. ما من أحد یظلم بمظلمه الا اخذه الله بها فی نفسه او ماله، و اما الظلم الذی بینه و بین الله فاذا تاب غفرله. بحار 75 / 331.

4- 249. العالم بالظلم و المعین له و الراضی به شرکاء ثلاث. بحار 75 / 377.

سه گروهند که خداوند با آنان سخن نمی گوید، به سوی ایشان نظر رحمت نمی افکند، آنان را از آلودگی ها دور نمی سازد و گرفتار عذابی دردناک خواهند بود: پیر زناکار، فرمانروای جبار و تهیدست خدعه گر. (1).

نیز از جد خویش، پیامبر اسلام (ص) نقل کرده است:

دو گروهند که شفاعت من شامل آنان نخواهد شد، سلطان بیدادگر و مستبد و شخصی که در دین غلو و تندروی دارد و از باورهای دینی برگشته است و اهل توبه و بازنگری نیست. (2).

اظهار نظرهای امام در رابطه با حکام به این مقدار محدود نمی باشد، بلکه صریحتر از این گونه تعبیرها در سخنان حضرت مشهود است.

عقبه بن بشیر اسدی، گوید: بر امام باقر (ع) وارد شدم و عرض کردم:

من در میان قوم خود از حسبی عالی برخوردارم، قوم من در گذشته عریف (معاون و کارگزاری) (3) داشتند که جان سپرد. مردم تصمیم گرفتند که مرا به جای او به ریاست و نظارت بگمارند. نظر شما در این زمینه چیست؟ آیا این پست را بپذیرم یا خیر؟

امام فرمود: آیا حسبت را به رخ ما می کشی، خداوند مؤمنان را به وسیله ی ایمان رفعت بخشیده است، هر چند در نظر مردم بی مقدار باشند؛ و کافران را به خاطر کفرشان پست قرار داده است، هر چند در میان مردم شریف شناخته شوند! هیچ کس بر دیگری برتری ندارد، مگر به وسیله ی تقوای الهی.

اما این که آن پست را بپذیری یا خیر؟ اگر بهشت را دوست نداری، آن پست