امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 234

1- 429. لما خلق الله العقل استنطقه، ثم قال له: اقبل فاقبل ثم قال له: ادبر، فادبر، ثم قال: و عزتی و جلالی ما خلقت خلقا هو احب الی منک و لا اکملتک الا فیمن احب، اما انی ایاک امر و ایاک انهی و ایاک اعاقب و ایاک اثیب. اصول کافی 1 / 10 کتاب العقل و الجهل، حدیث 1.

2- 430. انما یداق الله العباد فی الحساب، یوم القیامه علی قدر ما آتاهم من العقول فی الدنیا. اصول کافی 1 / 12.

3- 431. عالم ینتفع بعلمه افضل من سبعین الف عابد. اصول کافی، ج 1، باب صفه العلم... حدیث 8.

باید توجه داشت که این سخن از کسی صادر شده است که خود در اوج عبودیت و عبادت و بندگی حق قرار دارد. نه از کسی که به دلیل نا آشنایی با دین و عداوت با ارزش های دینی، به نفی عبادت و تکریم علم پرداخته است.

امام (ع) با این بیان درصدد نفی ارزش عبادت نیست، بلکه می خواهد تا جامعه را از عبادت بی محتوا و عمل بدون علم و تعبد سطحی و بی اساس باز دارد، و آنان را به عبادت آگاهانه و بندگی واقعی در برابر خدا دعوت کند.

امام (ع) در بیانی دیگر می فرماید:

به خدا سوگند! مرگ یک عالم، برای ابلیس از مرگ هفتاد عابد، دوست داشتنی تر است. (1).

تحصیل دانش، عبادت و جهادی بزرگ

از جمله سفارش های امام باقر (ع) به شیعیان خود، طلب علم و حرکت بر اساس دانش و بصیرت بود. آن حضرت می فرمود:

به فراگیری دانش بپردازید؛ زیرا تحصیل دانش حسنه و طلب علم عبادت، و گفتگو درباره ی مسایل علمی تسبیح، و تلاش برای جستن معرفت جهاد، و تعلیم و آموزش آن به دیگران صدقه، و قرار دادن آن در اختیار شایستگان، مایه ی تقرب به خداوند است.

دانش میوه ای بهشتی، انسی در وحشت، همدمی در غربت، رفیقی در خلوت، راهنمایی در ظلمت ها، یاوری در سختی ها، ارجمندی نزد دوستان است. (2).

علم، سلاحی کارآمد

امام باقر (ع) در ادامه ی سفارش های ارزنده ی خویش به پیروان خود، برای تشویق