امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 241

1- 447. ایاکم و التفکر فی الله و لکن اذا اردتم ان تنظرا الی عظمته فانظروا الی عظیم خلقه. اصول کافی، ج 1، کتاب التوحید، باب النهی عن الکلام فی الکیفیه، حدیث 7.

2- 448. ایاک و الخصومات فانها تورث الشک و تحبط العمل و تردی صاحبها و عسی ان یتکلم بالشی ء فلا یغفر له، انه کان فیما مضی قوم ترکوا علم ما وکلوا به و طلبوا علم ما کفوه حتی انتهی کلامهم الی الله فتحیروا حتی ان کان الرجل لیدعی من بین یدیه فیجیب من خلفه و یدعی من خلفه فیجیب من بین یدیه. اصول کافی ج 1، کتاب التوحید، باب النهی عن الکیفیه، حدیث 4.

را نادیده گرفته، یا از درک آن عاجز می شود.

شناخت رهبران الهی

در روایات معصومین (ع) پس از معرفت خداوند، مهمترین مسأله ای که طرح گردیده، مسأله ی شناخت رهبر و امام است؛ زیرا اصولا آشنایی دقیق خلق با پیام وحی و حتی معرفت صحیح آنان نسبت به خداوند، از طریق رهبران الهی صورت می گیرد.

اگر انبیا و رهبران الهی نبودند، آدمیان به سوی خدا ره نمی بردند و هدایت نمی شدند.

خداوند، انبیا و امامان را رهبر، معلم و مربی انسان ها قرار داده است، تا مردمان را به سوی معارف الهی و شریعت آسمانی دعوت کرده و حجت خدا بر خلق باشند.

از این رو است که در قرآن سه فرمان به ترتیب یاد شده است:

1- لزوم اطاعت از خدا.

2- وجوب اطاعت از پیامبر (ص).

3- ضرورت اطاعت از اولی الامر (1) (یعنی رهبران الهی و ائمه ی معصومین علیهم السلام).

امام باقر (ع) در حدیثی می فرماید: به وسیله ی ما، خداوند مورد پرستش قرار می گیرد و به توسط ما، معرفت خداوند حاصل می شود و از طریق ما، توحید و اندیشه ی یگانگی خدا تبیین شده است و محمد (ص) واسطه میان خلق و خدا است. (2).

آن چه امام باقر (ع) در این حدیث، درباره ی نقش پیامبر (ص) و ائمه (ع) بیان داشته، چیزی جز نقش معلمی و هدایتگری نیست؛ زیرا دانشجو در پرتو درس های معلم است که به معرفت و کمال دست می یابد، و طفل در نتیجه ی مراقبت ها و