امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 292

1- 564. قال بعض اصحاب الامام الباقر (ع) له: جعلت فداک، ان الشیعه عندنا کثیرون، فقال: هل یعطف الغنی علی الفقیر؟ و یتجاوز المحسن عن المسی ء؟ و یتواسون؟ قلت: لا، قال (ع): لیس هؤلاء الشیعه، الشیعه من یفعل هکذا، اصول کافی 2 / 173؛ بحار 74 / 313؛ المستدرک 2 / 59.

2- 565. عن أبی جعفر (ع) قال: من حق المؤمن علی أخیه المؤمن ان یشبع جرعته و یواری عورته و یفرج عنه کربته و یقضی دینه، فاذا مات خلفه فی اهله و ولده، اصول کافی 2 / 169.

بپرهزید. از بندگان خالص خدا باشید. (1).

صداقت و ادای امانت

عمرو بن ابی المقدام می گوید: نخستین بار که به حضور امام باقر (ع) رسیدم - تا از خدمتش کسب دانش کنم - امام به من فرمود:

راستی و راستگویی را فرا گیرید، قبل از اینکه حدیث بیاموزید. (2).

امام باقر (ع): امانت را به صاحب آن باز گردانید هر چند او کشنده ی فرزند انبیاء باشد. (3).

امام (ع) در این عبارت، اهمیت و ضرورت امانتداری را در این قالب بیان کرده است که حتی اگر کسانی چون بنی امیه که قاتل فرزندان رسول خدایند چیزی را به امانت نزد شما نهادند، در آن خیانت نکنید، تا چه رسد به انسان های مؤمن و صالح.

امر به معروف و نهی از منکر

احساس مسؤولیت فرد در جامعه و دلبستگی وی به سرنوشت مردم و سلامت محیط اجتماعی خود، نگرانی وی را خواه ناخواه، نسبت به کجروی ها و انحرافات بر می انگیزد و او را در مقام امر به معروف و اصلاحگری قرار می دهد.

امر به معروف، وظیفه و ارزشی است که در جامعه و در محیط جمعی و گروهی و روابط اجتماعی قابل طرح می باشد، امام باقر (ع) در زمینه ی اهمیت آن می فرماید:

امر به معروف و نهی از منکر دو خوی و خصلت الهی است، آن که این دو خصلت را یاری دهد (به آن ها اهتمام ورزد) خداوند او را عزت بخشد و آن کس که