امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 293

1- 566. عن ابی عبدالله (ع): قال: کان أبوجعفر صلوات الله علیه یقول: عظموا اصحابکم و وقروهم و لا یتجهم بعضکم بعضا و لا تضاروا و لا تحاسدوا و ایاکم والبخل کونوا عبادالله المخلصین. اصول کافی 2 / 173.

2- 567. عن عمرو بن أبی المقدام قال: قال لی أبوجعفر (ع) فی اول دخله دخلت علیه: تعلموا الصدق قبل الحدیث. اصول کافی 2 / 104.

3- 568. الباقر (ع): ادوا الامانه ولوا الی قتله اولاد الأنبیاء. ملحقات الاحقاق 12 / 201.

این دو مهم را خوار شمارد، خداوند او را خوار گرداند. (1).

عفو و گذشت، رمز زندگی با مردم

آنچه در زمینه ی امر به معروف و نهی از منکر آمد، مربوط به ارزش های دینی و اصول اخلاقی است است که باید بر جامعه حاکم باشد و چشم پوشی از آن ها، به منزله ی چشم پوشی از دین و اخلاق و فضیلت های انسانی است.

و اما در مسایل شخصی و مناسبات فردی، عفو و گذشت وسیله ای است مهم برای همزیستی مسالمت آمیز با مردم.

امام باقر (ع) می فرماید:

اصلاح وضع زندگی و روابط اجتماعی مردم بر دو اصل عمده متکی است، اصل فطانت و اصل گذشت. به این گونه که اگر این عوامل را که مایه ی صلاح و سلامت روابط اجتماعی است با پیمانه ای محاسبه کنیم، دو سوم این پیمانه، فطانت (زیرکی و نکته سنجی) می باشد و یک سوم آن گذشت (نادیده گرفتن برخی از لغزش های مردم درباره ی خویش) است. (2).

شیوه ی دوستیابی

یکی از مسایل مهم اجتماعی، شناخت شیوه ی دوستیابی و برقرار ساختن روابط صحیح اجتماعی با مردم است.

امام باقر (ع) می فرماید:

هیچ چیز به اندازه ی احسان و خدمت و نیکی به برادران (ایمانی و اجتماعی) در