امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 297

1- 576. عن أبی جعفر (ع) قال: فی التوراه مکتوب - فیما ناجی الله عزوجل موسی بن عمران (ع) - یا موسی اکتم مکتوم سری فی سریرتک و أظهر فی علانیتک المداراه عنی لعدوی و عدوک من خلقی و لا تستسب لی عندهم باظهار مکتوم سری فتشرک عدوک و عدوی فی سبی. اصول کافی 2 / 117.

2- 577. عن أبی جعفر (ع) قال: ان الله عزوجل رفیق یحب الرفق و یعطی علی الرفق مالا یعطی علی العنف. اصول کافی 2 / 119.

3- 578. عن أبی جعفر (ع) قال: قال رسول الله (ص): ان الرفق لم یوضع علی شی ء الا زانه و لا نزع من شی ء الا شانه. اصول کافی 2 / 119.

4- 579. عن أبی جعفر (ع) قال: قال رسول الله (ص) لو کان الرفق خلقا یری ما کان مما خلق الله شی ء احسن منه. اصول کافی 2 / 120.

تحکیم دوستی با مؤمنان

در بیان معصومین (ع)، مؤمنان با تشویق های فراوان دعوت شده اند تا رشته های دوستی و مودت را میان خویش هر چه مستحکم تر سازند. از جمله ی آن تشویق ها، نوید به غفران گناهان از سوی خدا است.

امام باقر (ع) می فرماید:

هنگامی که مؤمن با برادر مؤمن خویش مصافحه می کند (دست محبت او را در دست های خود می شمارد) در حالی از هم جدا خواهند شد که گناهانشان فرو ریخته است. (1).

امام باقر (ع): هر گاه فردی با دوست خویش مصافحه کند، آن که به فشردن دست رفیقش (از روی اظهار محبت) ادامه می دهد، پاداش بزرگتری خواهد داشت از کسی که دستش را زودتر رها می کند. هان! گناهان میان ایشان فرو می ریزد تا آنجا که دیگر گناهی بر ایشان باقی نمی ماند. (2).

فهم این روایات نیاز به اندکی تأمل دارد، زیرا بدیهی است که مصافحه نمی تواند گناهانی چون ضایع کردن حقوق مردم و خیانت به عرض و مال مؤمنان را جبران کند. بلکه وصف مؤمن خود می رساند که فرد زمانی از دوستی با مؤمنان سود می جوید که اهل ایمان باشد. ولی از آنجا که انسان معصوم نیست و لغزش هایی دارد، خداوند با این حرکت ارزشمند اجتماعی، لغزش های آنان را خواهد بخشید. گذشته از این، ممکن است منظور از ذنب در این گونه روایات، دلگیری ها و بدگمانی های افراد جامعه نسبت به یکدیگر باشد.

یعنی؛ مصافحه و نهادن دست محبت در دست یکدیگر، سبب می شود که دلخوری ها و بدگمانی ها از میان برود و کدورت ها به کلی از قلب ها زدوده شود. چنان که تعبیر «ان الذنوب لیتحات فیما بینهم» می تواند اشاره به خطاها و کدورت های میان آن دو شخص باشد.