امام باقر علیه السلام جلوه ی امامت در افق دانش صفحه 79

1- 156. الاحتجاج 323.

2- 157. در معنای «صمد» مفاهیم دقیقی بیان شده که برای آگاهی از آن می توان به منابع ذیل مراجعه کرد: توحید صدوق 88؛ اصول کافی، کتاب التوحید، باب تأویل الصمد.

3- 158. اصول کافی، باب اطلاق القول بانه شی ء، حدیث 7.

است که همواره ساکت بمانیم و راه اندیشه را تعطیل اعلام کنیم. از سوی دیگر در معنای شی ء نحوه ی وجود نهفته نیست تا اطلاق آن بر خداوند موجب تشبیه خدا به غیر شود.

کمترین حد شناخت انسان درباره ی خدا

از امام باقر (ع) درباره ی کمترین حد شناخت خدا، که همگان موظفند بدان حد از شناخت رسیده باشند، سؤال شد.

امام فرمود: کمترین حد معرفت به خداوند، این است که: هیچ چیز مثل و همانند او نمی باشد. همواره عالم، شنوا و بینا بوده و این صفات برای او ازلی است. (1).

بی نیازی خدا از زمان

فردی به امام باقر (ع) گفت: پروردگار از چه زمانی، وجود داشته است؟

امام فرمود: وای بر تو! زمان برای موجودی مطرح است که سابقه ی نیستی داشته باشد، اما خداوند دارای وجود ازلی است. (2).

نهی از تفکر در ذات

امام باقر فرمود: از تفکر در ذات خداوند بپرهیزید، ولی هر گاه خواستید به عظمت وی پی ببرید، به عظمت آفرینش او بنگرید و درباره ی آن بیندیشید. (3).

و در بیانی دیگر فرمود: در آفریده ها و آفرینش خداوند سخن بگویید، ولی درباره ی ذات خدا به بحث نپردازید؛ زیرا نتیجه ای جز حیرت ندارد. (4).