- اَلاِْهْداءِ 1
- متن تأييديه حضرت آيت اللّه خزعلي مفسّر و حافظ كل قرآن كريم 2
- مقدمه 3
- تعريف شعر 4
- نخستين شاعر 12
- دليل اتهام شاعري به پيامبر صلياللهعليهوآله 13
- چهــار ويژگـي شعـراي متعهـــد 22
- چرا پيامبر را متهم به شعر ميكردند ؟ 23
- ارزيابي اسلام درباره شعر و شاعري 24
- ارزش شعـر 24
- ذكر خداوند 28
- شناخــت بزرگترين شاعر 35
- موقعيت شعر و شاعران از نظر قرآن و حديث 37
- اشعار غيبي در تاريخ 46
- سبك عراقي 52
- شعر به سبك هندي 52
- مقــام شعر و شعـراء نزد ائمه عليهمالسلام 55
- مقام شعر و شاعران نزد بزرگان دين 57
- وصيت امام باقر عليهالسلام 57
- شعــراي غديــــر 60
- شاعـران برجسته اهل بيت عليهمالسلام 61
- مرثيه سرايي 62
- اهميّـــت شعر در فرهنگ و سخن 63
- مدايح علوي 64
- بديعــــه ســـرايـــــي 65
- ديدگـاه شهيد مطهــري (ره) درباره شعر و ادبيات 66
- شعر و هنر از ديدگاه آية اللّه خامنهاي 72
- حالت شعر 73
- شعــــر، هنــــر اســلامــــي! 73
- تناسب كلمات پاياني آيات در قرآن كريم 74
- توشيح 74
- وجود سَجْع در آيات قرآن كريم 75
- سَجع در كلام 76
- تناسب فواصل (اواخر) آيات قرآن كريم 77
- نظريــات مختلــف در مورد وجــود سجع در قـرآن 77
- انواع فواصل كلام 81
- بهترين نوع سَجع 84
- حكمت ختم فواصل آيات به حروف مدّ و لين 85
- اساس و مبناي فواصلقرآني 86
- فهرست منابع 88
- آخـــريـــــن كـــــــــلام 88
(90) شعر و شاعري
بودم ناگهان چشمم به صورت مباركش افتاد كه در چهرهاش عرق ميدرخشيد از اين حالت مبهوت شدم. حضرت رسول صلياللهعليهوآله به من نگريست و فرمود: چه شده كه چنين بهت زده مينگري؟ گفتم: اي رسول خدا ديدم در چهره شما دانههاي عــرق نورافشانــي ميكنــد، اگر ابوكبير هذلي ترا ميديد ميدانست كه سروده او از هركس به تو شايستهتر اســت. فرمــود: مگر ابوكبيــر چه شعــري سروده اســـت؟ گفتــم شعــر او اين است:
او از آزار رحم مادر پاك و از آلودگيهاي دايه و پستانش بركنار و هيچگونه بيماري دامنگيــر او نيســت و هنگامــي كه به خطوط زيباي صورتش مينگرم چون درخشش دانههــاي بــاران كــه از آسمــان ريــزان اســــت ميدرخشــد. پيغمبــر اكــرم از ايــن سخــن اظهـــار سرور نمود. (1)
1- الغدير، جلد 2، علامه اميني، ص 15 .
موقعيت شعر و شاعران از نظر قرآن و حديث (91)
امام صادق عليهالسلام فرمود: هيچ سرايندهاي درباره ما بيــت شعري نگفته است جــز آنكــه روحالقــدس او را ياري داده باشـــد. (1)
پيغمبر اكرم صلياللهعليهوآله پيوسته شعراء را به سرودن و ضبط اشعار خود وادار ميفرمود و به آنها راهنمايي ميكرد كه گفتار مخالفين و حسب و نسب و تاريخ نشو و نواي آن را از افراد مطلع يادگرفته و با ذكر نقاط ضعف به مقابله برخاسته آنان را خفيف و سرشكسته سازند چنانكه آنها را امر ميفرمود به فراگرفتن قرآن و تا اين حدّ به مسأله شعر اهميت ميداد. اين عمل را ياري دين ميدانست و جهـــادي مقدس به خاطر حفظ دين حنيف اسلام.
1- ميزان الحكمة، جلد 6، محمدي ريشهري، ص 2767 .
(92) شعر و شاعري
شخصيت شاعر را به او ميفهماند كه در اجتماعات چه شأني دارد و در چه جهادي است. به شعراء ميفرمود: دشمنان را هجو گوييد چه مؤمن با جان و مال خود بايد در راه خدا مجاهده كند. به آن كه جان محمد صلياللهعليهوآله در قبضه قدرت اوست قسم ياد ميكنم كه اين عمل شما چنان است كه با تيرهاي آتشين قلب دشمن را بشكافيد و آنها را نابود سازيد و باز از ايشان شنيده شد كه ميفرمود: وقتي كه به وسيله شعر با مخالفين به مخالفت برميخيزيد مانند مجاهدانيد كه تيرها را به نشان پرتاب ميكنند و پيوسته شعرا را برميانگيخت كه با تير دلدوز شعر به پيكار با مخالفين برخيزند و وادارشان ميكرد كه با حماسههاي شجاعتانگيز، ضديّت و جبههبندي كفار را در هم كوبند. روح نيرومند ديني را در بين مسلمين دميده و حميّتشان را در مقابل حميّت جاهليت تقويت مينمود. چه، شعر است كه آنهــا را ره هيجان و نشاط ميآورد و آنها را در راه نشو معــارف و دعــوت بــه حــق تحــريــك مـيكنــــد و بــه دفــاع از حريــم اســلام وامـــيدارد. (1)