صوفیگری از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 10

صفحه 10

و بخشي را از ارباب رياضت و با دخل و تصرف‌هايي كه هر گروه با ذوقيات و سليقه‌هاي شخصي در آن كرده‌اند، فرقه‌هاي زيادي را به وجود آورده كه تعداد آنهـا از حدّ و حساب مي‌گذرد.

و هدف اين است كه در اين بحث كوتاه و فشرده به بررسي اين عرفان التقاطي پرداختــه و مشكــلات كار آنهــا را در اين مسيــري كه در پيش گرفته‌انــد، مــورد بـررسـي قـرار دهيـم.

تصـوف در گذشتـه و امروز

از گرايش‌هايي كه كمتر محيطي از آن بركنار مانده، گرايش‌هاي مربوط به تصوف يا شبه آن است كه در هرجا اقليتي را به خود جذب كرده، منتها ممكن است همه جا به اين نام نباشد.

تاريخ نشان مي‌دهد كه اين گرايش خاص، حتي قبل از اسلام در يونان و هند و

تصوف در گذشته و امروز (19)

كشورهاي مختلف اروپا و آسيا وجود داشته، طريقه كَلبين در يونان قديم يك نوع روش صوفيانه بوده و گرايش‌هاي مرتاضان هند و رهبانان مسيحي نيز آب و رنگ تصوف دارد. در قرن اول اسلام اثري از گرايش‌هاي صوفيگري در محيط اسلامي ديده نمي‌شود ؛ ولي از قرن دوم كه اسلام گسترش زيادي پيدا كرد و به دنبال آن علوم و تمدن‌هاي بيگانه از طريق ترجمه به محيط‌هاي اسلامي راه يافت، مترجمين كه خود داراي گرايش‌هاي خاصي بودند در انتقال تصوف به محيط‌هاي اسلامي سهم فراواني داشتند.

اصولاً در اين قرن (قرن دوّم هجري) و آغاز قرن سوم كه «بني‌عباس» سخت بر نشر علوم ديگران و ترجمه آنها به زبان عربي تلاش مي‌كردند، بازار مذاهب و فرقه‌هاي گوناگون رونق گرفت و از جمله، مسلك تصوف تدريجا در ميان مسلمين نفوذ پيدا كرد. مي‌گويند اوّلين كسي كه بذر اين مسلك را در سرزمين اسلام پاشيد ابوهاشم كوفي بود (1) و در بعضي از روايات آمده است: هُوالّذي اِبْتدَعَ مَذْهَبا يُقال لَهُ التَّصَوُّف وَ جَعَلَهُ مَقَرّا لِعَقيدَتِهِ: او همان كسي است كه مذهبي به تصـوّف بدعت نهـاد و آن را قرارگـاه عقيده خود ساخت. (2)

(20) صوفي‌گري

از شواهد اين موضوع اين است: احاديثي كه در ذمّ صوفيه و انتقاد از روش آنان وارد شده نوعا از امام صادق عليه‌السلام به بعد است كه مرحوم علامه مجلسي در بحارالانوار قسمت زيادي از آن را جمع‌آوري كرده است. (3)


1. جاحظ، البيان و التبيين، ج 1، ص 232، چاپ مصر .
2. سفينـة البحـــار، ج 2، ص 57 .
3. به جلد 11،15،17 بحارالانوار مراجعه شود. مرحوم محدّث قمي بسياري از اين احاديث را در جلد دوّم «سفينة‌البحار» در مادّه «صوف» آورده است .
کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه