صوفیگری از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 20

خلاصه و نتيجه‌گيري

به اين ترتيب يكي از بارزترين خصيصه‌هاي عرفان التقاطي يعني «تصوّف» مبــارزه و ستيــز قاطع با علــم و دانش و كتــاب و انديشــه اســت، در حالــي كه خصيصــه عرفان اسلامي در تمــام مراحــل پشتيبــانـي از علم و دانش است.

تا آنجا كه قرآن مقام خشيت را كه مهمترين مراحل عرفان است منحصر به علماء و اهل دانش مي‌شمرد «اِنّما يَخْشَي اللّه‌ُ مِنْ عِبادِهِ الْعُلَماء» (1) و مشاهده آيات عظمت حق را در پهنه حق را در پهنه آسمان و زمين مخصوص «اُولُواالاَْلْباب» و انديشمنــدان مي‌داند. (2)

در حديث معروفي از امير مؤمنان علي عليه‌السلام مي‌خوانيم كه: معرفت خداوند از

1. 28 / فاطر
2. 269 / آل عمران .

(40) صوفي‌گري

طريق علم حاصل مي‌شود و اطاعت و بندگي خدا نيز از همين طريق صورت مي‌گيــرد، حيات دلها در علــم است و نور بصيرت زائيده آن است: «اِنَّ الْعِلْمَ حَياتُ الْقُلُوبِ مِنَ الْجَهْلِ وَ نُورُ الاَْبْصارِ مِنَ الْعَمي... وَ بِالْعِلْمِ يُطاعُ اللّه‌َ وَ يَعْبُدُ وَ بِالْعِلْمِ يُعْرَفُ اللّه‌َ وَ يُوَحَّدَ: با علم اطاعت خدا مي‌شود و با علم معرفت پروردگار و توحيد حاصـل مي‌گــردد» .(1)

اصولاً عرفان صحيح راهي جز علم و آگاهي ندارد، و به همين دليل يك فريضــه بزرگ الهــي شمرده شده كه حديــث: «طَلَبُ الْعِلمِ فَريضَةٌ» شاهــد گويــاي آن اســـت. (2)

و كمــال دين در علم شمــرده شده: قال اميرالمؤمنين علي عليه‌السلام : «اِعْلَموا اَنَّ كَمــالَ الدّينِ طَلَبُ الْعِلْـمِ وَ الْعَمَلُ بِه». (1)

1. معالم الاصول، صفحه 8 .
2. اصول كافي، جلد 1، صفحه 31، حديث 5 .