صوفیگری از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 74

صفحه 74

كشف و مشاهده عوالم غيبي است، در عالم‌هايي سير مي‌دهد (در حال خواب يا بيداري) درياهاي نور و كوه طور، سَماوات سَبْع و اَرَضين سَبْع را در برابر چشمان او مجسم مي‌كند، خلاصه هر شكل و صورتي كه قوّه وهميّه به آن تمايل داشته باشد، به آساني در پيش چشمان سالك خودنمائي مي‌كند، او هم از ديدن اين مناظر به شدت فرحناك شده و به گمان اينكه شاهد مطلوب را در آغوش كشيــده، نعره مي‌زند و باز اين حالت تأييد مي‌شود، سرانجام در يك حالت شبيه بــه اغمــا فــرو مي‌رود!

ايــن اسـت سـرگذشـت يـك مرشـد يا مريـد كــار كـــرده در حالـت كشـف.

در ميان مشايخ صوفيه بايد ابن‌عربي را قهرمان خواب‌هاي شگفت‌انگيز دانست زيرا وي در كتاب‌هاي خود خواب‌هاي عجيب و غريبي ادعا كرده است و

(158) صوفي‌گري

حتي خدا را بارها در خواب ديده است. (1) چنانكه در فتوحات جلد 1، صفحه 318 آورده است: «در سال 599 در مكه خواب ديدم كه كعبه از خشت طلا و خشت نقره بنا شده، كامل گشته پايان پذيرفته و در آن نقصي موجود نيست. من به آن و زيبايي آن خيره شده بودم كه ناگهان دريافتم كه در ميان ركن يماني و ركن شامي كه به ركن شامي نزديك‌تر بود؟ جاي دو خشت، يك خشت زر و يك خشت سيم، از ديوار خالي است در رده بالا يك خشت طلا كم بود و در رده پايين آن يك خشت نقره در آن مشاهده كردم كه نقش من در جاي آن دو خشت منطبع گشت و من عين آن دو خشت مي‌بودم، به آن صورت ديوار كامل شد، در كعبه چيزي كم


1. فتوحات جلد 2، صفحه 591 ـ ابن عربي حياته و مذهبه، صفحه 86.

كشف شهود و رؤيا (159)

نماند، درمي‌يافتم كه عين آن دو خشتم و آنها عين ذات من است و در آن شك نداشتم و چون بيدار شدم خداوند متعال را سپاس گفتم و اين رؤيا را پيش خود تأويل كردم، كه من در ميان صنف خود، مانند رسول اللّه در ميان انبياء و شايد اين بشارتي باشد به ختم ولايت من! در آن حال آن حديث نبوي را به ياد آوردم كه رسول خدا در آن، نبوت را به ديوار و انبياء را به خشت‌هايي همانند كرده كه ديوار از آنها ساخته شده و خود را آخرين خشتي دانسته است كه ديوار نبوت به واسطه آن به نحو كامل پايان پذيرفته است كه ديگر بعد از وي نه رسولي خواهد بــود، و نه نبي». اين گونه ادعاهـاي بي‌اساس جز نتيجه فعاليت قوّه وهميّه نيست.

البته موضوع كشف و شهود اختصاص به اين صورت‌هايي كه شرح داديم ندارد، بلكه ممكن است، تحت همان قوانين، به انحاي مختلف در خلوت و جلوت و خانه و بازار، اتفاق بيفتد.

از آنچه گفته شد چنين نتيجه مي‌گيريم كه: اين كشفياتي كه صوفيه و اهل

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه