کتابخانه بالقرآن

بررسی گسترده ی فقهی: قمار، قیادت، قیافه، کهانت و ... صفحه 250

پس مقدماتی که کاهن استفاده می کند نباید چیز معلومی باشد، بلکه باید یک نوع ابهامی در آن باشد و فقط افراد استثنایی بتوانند آن را بفهمند که در این روایت، امام- علیه السلام - _ علی فرض صدور _ وجوه آن ابهام ها را بیان فرمودند.

از این جا معلوم می شود این که مرحوم شیخ تمایل دارند بگویند(1) قید «مَعَ قَذْفٍ فِی قَلْبِهِ» برای هر چهار وجه باشد؛ نه فقط برای فطنه الروح، درست است، هرچند عبارت «زَادَ کَلِمَاتٍ مِنْ عِنْدِهِ فَیَخْلِطُ الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ» را که به عنوان شاهد بر رجوع قید بر جمیع ذکر می کنند _ یعنی وقتی چیزی را از جانب خودش اضافه می کند، احتمال خطا در آن راه می یابد و خطا از ناحیه ی

1- المکاسب المحرمه، ج 2، ص36: و قوله- علیه السلام -: «مع قذفٍ فی قلبه» یمکن أن یکون قیداً للأخیر، و هو «فطنه الروح»، فتکون الکهانه بغیر قذف الشیاطین، کما هو ظاهر ما تقدم عن النهایه. و یحتمل أن یکون قیداً لجمیع الوجوه المذکوره، فیکون المراد ترکّب أخبار الکاهن ممّا یقذفه الشیطان، و ما یحدث فی نفسه، لتلک الوجوه و غیرها، کما یدلّ علیه قوله- علیه السلام - بعد ذلک: «زاد کلمات من عنده فیخلط الحقّ بالباطل». و کیف کان، ففی قوله: «انقطعت الکهانه» دلاله علی ما عن المُغْرِب من أنّ الکهانه فی العرب کانت قبل المبعث، قبل منع الشیاطین عن استراق السمع. لکن قوله- علیه السلام -: «إنّما تؤدّی الشیاطین إلی کهّانها أخباراً للناس»، و قوله علیه السلام قبل ذلک: «مع قذفٍ فی قلبه .. إلخ» دلاله علی صدق الکاهن علی من لا یخبر إلّا بإخبار الأرض، فیکون المراد من الکهانه المنقطعه: الکهانه الکامله التی یکون الکاهن بها حاکماً فی جمیع ما یتحاکمون إلیه من المشتبهات، کما ذُکر فی أول الروایه. و کیف کان، فلا خلاف فی حرمه الکهانه.