بررسی گسترده ی فقهی: قمار، قیادت، قیافه، کهانت و ... صفحه 252

خلاصه اش این است که إخبار از کائنات از طریق ارتباط با شیاطین و نیروهای اهریمنی که برای عموم مردم غیر عادی و نامحسوس است، کهانت گفته می شود و بیش از آن برای ما ثابت نیست که کهانت بر آن اطلاق شود.

پس اگر کسی خیلی فراست و هوشیاری داشته باشد به نحوی که وقتی به چشم کسی نگاه می کند از حالاتش خیلی چیزها را می فهمد(1) امّا با شیاطین یا جنّیان ارتباط برقرار نمی کند، نمی توانیم بگوییم کاهن بوده(2) و احکام کهانت را دارد. به همین

1- البته در این مورد داستان هایی که واقعاً مزخرف بوده و هیچ انسان عاقلی نمی تواند باور کند، زیاد نوشته اند؛ مثلاً در مورد ابو العلاء معرّی که از نعمت بینایی محروم بود گفته اند وقتی جاریه ای دست او را گرفت و برای قضای حاجت و تطهیر برد، موقع برگشتن وقتی دوباره دست او را گرفت، ابو العلاء فریاد زد این جاریه بکر بود، ثیّب شد! کسی به او گفت: از کجا فهمیدی؟ گفت: از تفاوت حسی که از لمس دست جاریه قبل و بعد از تطهیر برایم حاصل شد، فهمیدم! امّا این طور هم نیست که همه ی این ها دروغ باشد. بعضی ها واقعاً حدس های صائبی دارند؛ مثلاً بعضی در امر تجارت واقعاً می توانند بازار را حدس بزنند که چه جنسی بخرند، چه مقدار نگه دارند و کی بفروشند تا بالاترین سود را ببرند، برخلاف بعضی دیگر که در بدترین شرایط می خرند و در بدترین وضع می فروشند و حتّی سرمایه ی خود را هم از دست می دهند. یا در مورد مهندسی، بعضی می توانند قیمت خانه های مختلف در جاهای مختلف شهر را تخمین بزنند به نحوی که دیگران چنین توانایی را ندارند و این یک قدرت خدادادی است که فقط بعضی دارند.
2- از روایت دیگری نیز می توان استفاده کرد کاهن کسی است که از طریق القاء شیطان خبر می دهد: P تفسیر القمی، ج 2، ص389: وَ عَنْهُ [عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْن] عَنْ أَحْمَدَ بْنِ الْحُسَیْنِ عَنِ ابْنِ فَضَّالٍ عَنْ أَبَانٍ عَنْ زُرَارَهَ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَر- علیهما السلام - عَنْ قَوْلِ اللَّهِ: (أَنَّهُ کانَ رِجالٌ مِنَ الْإِنْسِ یَعُوذُونَ بِرِجالٍ مِنَ الْجِنِّ فَزادُوهُمْ رَهَقاً) قَالَ: الرَّجُلُ یَنْطَلِقُ إِلَی الْکَاهِنِ الَّذِی کَانَ یُوحِی إِلَیْهِ الشَّیْطَانُ فَیَقُولُ قُلْ لِشَیْطَانِکَ إِنَّ فُلَاناً فَقَدْ عَاذَ بِکَ. (امیرخانی)