بررسی گسترده ی فقهی: قمار، قیادت، قیافه، کهانت و ... صفحه 303

ازدیاد ثمن یا تعریف بی جا برای رغبت مشتری، فریب دادن اوست و فریب دادن مسلمان حرام است. پس می توانیم نجش را تحت عنوان غش حرام بدانیم.

بله حرام بودن غش منوط به صدق عنوان غش است. بنابراین اگر تعریفش از مبیع به جا باشد و واقعیات را ذکر کند _ هرچند با تواطؤ باشد _ غش صادق نبوده و حرام نیست. امّا اگر تعریف بی جا باشد، هرچند بدون تواطؤ باشد، غش صادق بوده و حرام است.(1)

بعضی هم از باب حرمت ضرر به مسلم(2) گفته اند نجش حرام

1- مباحث تفصیلی مربوط به «غش» در مقالات فقهی(2) به طبع رسیده است.
2- مفتاح الکرامه فی شرح قواعد العلامه (ط _ الحدیثه)، ج 12، ص348: النجش حرام، و هو الزیاده لزیاده مَن واطأه البائع ... أمّا حرمه النجش فقد حکی علیها الإجماع فی جامع المقاصد و المنتهی ... و معانی الأخبار و غیرهما من قوله- صلی الله علیه و آله و سلم -: «لا تناجشوا و لا تدابروا» مضافاً إلی أنّه غشّ و خیانه و تدلیس و ظلم و إضرار. P شرح الشیخ جعفر علی قواعد العلامه ابن المطهر، ص86: (و النجَش) بفتحتین و یسکن (حرام) للنهی عنه و اللعن لفاعله للنبوی المؤید بالشهره فإن فیه لعن الناجش و المنجوش و الإجماع المنقول و دلاله العقل علی قبحه لأنه خدع و خیانه و تدلیس و تلبیس و إغراء بالجهل و ظلم و إضرار. P نجفی، محمد حسین کاشف الغطاء، سؤال و جواب، ص141: النجش و هو ان یزید الرجل فی ثمن السلعه و هو لا یرید شراءها و لکن لیرغب فیها غیره فیزید لزیادته و هو حرام لأنه غش و تدلیس و اضرار.