کتابخانه بالقرآن

بررسی گسترده ی فقهی: قمار، قیادت، قیافه، کهانت و ... صفحه 93

بنابراین با وجود این که ابوحنیفه، مالک و احمد حنبل قائل به حرمت هستند، می توانیم بگوییم قول به جواز در بین اهل سنت هم طرفدار ندارد و حتّی بعضی از اصحاب شافعی هم حرف او را قبول نکرده و فتوای به حرمت لعب بدون رهن داده اند.(1)

1- با جستجویی که در بین کتب شافعیه انجام شد، ظاهراً همه ی آن ها قائل به عدم حرمت لعب به شطرنج شده اند و ما کسی را پیدا نکردیم که فتوای به حرمت داده باشد. البته در بعضی از کتب سایر مذاهب، به شافعیه نسبت داده اند که بعضی از آن ها قائل به عدم حرمت شطرنج بدون رهن شده اند، مانند کتاب جامع الامهات که چنین گفته: «أجمع العلماء علی أن اللعب بالنرد و الشطرنج حرام عند الأئمه الأربعه سواء کان بعوض أو غیره و جوزه بعض أصحاب الشافعی إذا لم یکن بعوض» (جامع الامهات، ج1، ص566) ولی ما در بین کتب شافعیه، چنین مطلبی را پیدا نکردیم. بله فقط در یک صورت گفته اند که شطرنج حرام است، آن هم از باب إعانه ی بر إثم؛ یعنی اگر یک شافعی مثلاً با یک حنفی شطرنج بازی کند، حرام است؛ زیرا إعانه ی حنفی بر چیزی که در مذهب آن ها إثم است، از باب إعانه ی بر إثم حرام است: ü کتاب البیوع، ج3، ص287: لو وقع بیع بمعاطاه بین مالکی و شافعی هل یحرم علی المالکی ذلک لإعانته الشافعی علی معصیه فی اعتقاده أم لا؟ فیه نظر. و الجواب عنه أن الأقرب الحرمه کما لو لعب الشافعی مع الحنفی الشطرنج حیث قیل یحرم علی الشافعی لإعانته الحنفی علی معصیه فی اعتقاده. (احمدی)