بررسی گسترده ی فقهی: قمار، قیادت، قیافه، کهانت و ... صفحه 95

_ بر فرض صدور روایت _ بدون این که سؤالی شود بین لعب بدون رهن و لعب مع الرهن تفصیل داده اند که آن را ذکر خواهیم کرد.(1)

بنابراین نمی توانیم ملتزم شویم روایاتی که در مذمت شطرنج، نرد و ... وارد شده، اختصاص به صورت لعب بدون رهن دارد و این امر واضحی است. پس مهم آن است که بررسی کنیم آیا این روایات در مورد اعم از لعب مع الرهن و لعب بدون رهن است یا این که اختصاص به لعب مع الرهن دارد؟

در روایات شطرنج و نرد، لعب مع الرهن مراد است یا مطلق لعب؟

اشاره

تا این جا شواهد زیادی اقامه کردیم که مراد از لعب به شطرنج و نرد، لعب قماری است؛ مثلاً در آن روایتی که فرمود:

1- من لایحضره الفقیه، ج4، باب حد شرب الخمر و ما جاء فی الغناء و الملاهی، ح6، ص59: وَ سُئِلَ الصَّادِقُ- علیه السلام - عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ (فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثانِ وَ اجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ) قَالَ: (الرِّجْسُ مِنَ الْأَوْثَانِ) الشِّطْرَنْجُ وَ (قَوْلُ الزُّورِ) الْغِنَاءُ وَ النَّرْدُ أَشَدُّ مِنَ الشِّطْرَنْجِ فَأَمَّا الشِّطْرَنْجُ فَإِنَّ اتِّخَاذَهَا کُفْرٌ وَ اللَّعِبَ بِهَا شِرْکٌ وَ تَعْلِیمَهَا کَبِیرَهٌ مُوبِقَهٌ وَ السَّلَامَ عَلَی اللَّاهِی بِهَا مَعْصِیَهٌ وَ مُقَلِّبَهَا کَمُقَلِّبِ لَحْمِ الْخِنْزِیرِ وَ النَّاظِرَ إِلَیْهَا کَالنَّاظِرِ إِلَی فَرْجِ أُمِّهِ وَ اللَّاعِبَ بِالنَّرْدِ قِمَاراً مَثَلُهُ مَثَلُ مَنْ یَأْکُلُ لَحْمَ الْخِنْزِیرِ وَ مَثَلَ الَّذِی یَلْعَبُ بِهَا مِنْ غَیْرِ قِمَارٍ مَثَلُ مَنْ یَضَعُ یَدَهُ فِی لَحْمِ الْخِنْزِیرِ أَوْ فِی دَمِهِ وَ لَا یَجُوزُ اللَّعِبُ بِالْخَوَاتِیمِ وَ الْأَرْبَعَهَ عَشَرَ وَ کُلُّ ذَلِکَ وَ أَشْبَاهُهُ قِمَارٌ حَتَّی لَعِبُ الصِّبْیَانِ بِالْجَوْزِ هُوَ الْقِمَارُ وَ إِیَّاکَ وَ الضَّرْبَ بِالصَّوَانِیجِ فَإِنَّ الشَّیْطَانَ یَرْکُضُ مَعَکَ وَ الْمَلَائِکَهَ تَنْفِرُ عَنْکَ وَ مَنْ بَقِیَ فِی بَیْتِهِ طُنْبُورٌ أَرْبَعِینَ صَبَاحاً فَقَدْ بَاءَ بِغَضَبٍ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ.