بهشت از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 88

معناي «جَنّاتِ عَـدْنٍ» بهشت‌هاي ماندني و از بين نرفتني خواهد بود. و معناي جمله:

(170) بهشت از ديدگاه قرآن و حديث

«وَ رِضْــوانٌ مِـــنَ اللّـــهِ اَكْبَــرُ،» بــه‌طـوري كـه سيـاق آن را افاده مي‌كنـد اين است كـــه خـوشنـودي خــدا از ايشـان از همـه اين حـرفهـا بـزرگتـــر و ارزنـده‌تـر اســت.

معرفت انسان نمي‌تواند رضوان خدا را و حدود آن را درك كند، چون رضوان خدا محدود و مقدر نيست تا وهم بشر بدان دست يابد و شايد براي فهماندن اين نكته بوده كه كمترين رضوان خدا هر چه هم كم باشد از اين بهشت‌ها بزرگتر است، البته نه از اين جهت كه اين بهشت‌ها نتيجه رضوان او و ترشحي از رضاي اوست - هر چند اين ترشح در واقع صحيح است - بلكه از اين جهت كه حقيقت عبوديت كه قرآن كريم بشر را بدان دعوت مي‌كند عبوديتي است كه به‌خاطر محبت به خدا انجام شود، نه به‌خاطر طمعي كه به بهشتش و يا ترسي كه از آتشش داريم و بزرگترين سعادت و رستگاري براي يك نفر عاشق و دوستدار اين است كه رضايت معشوق خود را جلب كند، بدون اين‌كه درصدد

قصرهاي بهشت عدن و رضوان (171)

ارضاء نفس خويش بوده باشد.

و شايد به منظور اشاره به اين نكته است كه آيه را به جمله «ذلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظيمُ،» ختم نموده و اين جمله دلالت بر معناي حصر دارد و چنين افاده مي‌كند كه اين رضوان حقيقت هر فوز و رستگاري بزرگي است، حتي رستگاري بزرگي هم كه با رسيدن به جنــت خلــد دســت مي‌دهــد حقيقتش همان رضوان است، زيرا اگر در بهشت حقيقــت رضـاي خـدا نبـاشد همـان بـهشت هـم عـذاب خـواهــد بـود، نـه نـعمـت. (1)

مغفـرت و رضوان خـدا در قيـامت

1- الميـزان، ج 9، ص 456 .

(172) بهشت از ديدگاه قرآن و حديث