بهشت از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 93

«دَعْويهُــمْ فيهــا سُبْحانَــكَ اللّهُــمَّ وَ تَحِيَّتُهُـــمْ فيهــا سَــلامٌ وَ اخِــرُ دَعْويهُــمْ اَنِ

(180) بهشت از ديدگاه قرآن و حديث

الْحَمْدُلِلّهِ رَبِّ الْعالَمينَ!»(10 / اعراف)

كساني كه ايمــان آورده و اعمــال صالـح مي‌كننــد «تَجْــري مِنْ تَحْتِهِــمُ‌الاَْنْهارُ فــــي جَنّـــاتِ النَّعيــــمِ ـ در جنـــات نعيـم نهــرهــا از زيـر كـاخشـــان روان اســــت.»

در اين جملــه سخن از بهشت ولايت و تطهير دل‌ها است، «دَعْويهُمْ فيها سُبْحانَكَ اللّهُمَّ ـ دعـوايشـان در آن بهشـت‌هــا همــه اين اســت كه بارالهــا تو را تسبيــح مي‌گوئيــم.»

و گفتيم كه در اين جمله خدا را از هر نقص و حاجت و شريكي منزه مي‌دارند و اين گفتارشان بر وجه حضور است، يعني خدا را حاضر مي‌بينند و تسبيحش مي‌گويند، چون اولياي خدا از پروردگار خود محجوب نيستند و «وَ تَحِيَّتُهُمْ فيها سَلامٌ!» و در آن‌جا درودشان به يكديگر سلام است، كه اين ملاقات را به نشانه امنيت مطلق نامگذاري كردن است، گو اين‌كه در دنيا نيز يكديگر را به كلمه سلام تحيت مي‌گويند، وليكن سلام در دنيا

در جنات نعيم (181)

علامت امنيت نسبي و امنيتي اندك است، اما در بهشت علامت امنيت مطلق است،«وَ اخِرُ دَعْويهُمْ اَنِ الْحَمْدُلِلّهِ رَبِّ الْعالَمينَ!» آخرين مرحله كمال علم اهل بهشت بدين‌جا منتهي مي‌شود كه خدا را بعد از تسبيح و تنزيه ثنا گويند.

در تفسير آيه شريفه: «اَلْحَمْدُلِلّهِ رَبِّ الْعالَمينَ!» گفتيم كه هر چند هر كسي مي‌تواند به زبان بگويد «اَلْحَمْدُلِلّهِ،» وليكن از آن‌جا كه حمد، توصيف و ستودن خداي تعالي است، هر كسي نمي‌تواند خداي را توصيف كند، اين كار تنها از بندگان مخلص خداي تعالي بر مي‌آيد، افراد انگشت شماري كه خداي تعالي آنان را براي خود خالص نموده و بــه كرامــت قــرب خود اختصــاص داده و هيــچ واسطــه‌اي بين آنــان و بيــن خــداي تعالي نيست.(1)

1- الميــــزان، ج 10، ص 18 .