بدایع الانوار صفحه 131

الکمالیه و الکلمات النوریه نکته عرفانیه حکیم گوید کل ممکن زوج ترکیبی عارف گوید اشیاء دو جنبه دارد جنبه یلی الربی و جنبه یا النفی جهت وجود وجهه امکان جهت فاعلی و جهت قابلی عقل در حقیقت عبارت از جهت فاعلی اشیاء است و جهت عبارت از جهت قابلی پس هر چه کمالسیت منسوب به حق است بلکه عین حق است و هر چه نقص و جهل است منسوب به ماده است بلکه عین ماده است چون که عقل اطاعت کرد امر خدا را در اقبال به سوی حق و جهل اطاعت کرد امر او بار را فقال له ادبر فادبر مصلحظه للنظام العالم و عمارته و لا شک ابن عماره الدنیا بالنفوس الشریره کما قال تبارک و تعالی یا بنی اسرائیل انی خلقت الحمقاء لعماره الدنیا و لو لالحمقا لخربت الدنیا اگر چنانکه نفوس همه انبیا و اولیا باشند اختلال در نظم عالم دست می دهد و اگر همه نفوس و نفوس ضاله شریره و مغویه مضله باشند نفوس مستعده از برای کمال معطل و بیکاره اند و آنچه مقصود از ایجاد است حاصل نمی شود فقیتضی العدل وجودهما معاً ثم قال له اقبل فلم یقبل لا ریب ان النفوس الشقیه فی غایه التعلق بالمواد الکدره الطمانیه و فی نهایه شده اجتجابها عن لحق بالظلمات الوهمیه و الرسوخ بالصفات الذمیمه الخیالیه و شده ابائها و افتخارها و امتناعها عن قبول المذله و الافتقار و تبدل هذا الوجود الهولانی و استکبارها عن بخشوع و الخضوع و اعتزارها بجلها و تعصبها عن قبول الوعظ و النصیحته و التعلیم فان الاقبال الی الحق من شان نفوس السعداء الترقی الی مدارج الکمال و الصعود الی منازل الجمال و تشانهم بشئون الحق و تطورهم باطوار الحسن و البهائ و عدم تعلقهم بهذه الدار الفانیه و الشوق الی نشاه الآخره و لکل وجهه هو مولیها فقال الله استکبرت فلعنه ای استکبرت بنفسک یا لعین و احشرت هذا الوجود الخمیس و قلبت هذه الدار الفانیه و ترکت الدار الباقیه کما هو معلوم من حال الارازل الجهله المتمرده المتمرده الطاعنه الباغیه فلما را الجهل ما اکرم الله به الفعل از جنود باطنه و صفات حمیده که رشحات صفات علیای حضرت