تفسیر علامه: انسان‌های اولیه و پیامبران آنها از دیدگاه قرآن و حدیث صفحه 16

تاريخ اولين خليفه در روي زمين (31)

در حالي كه مقام خلافت، همان‌طور كه از نام آن پيداست، تمام نمي‌شود مگر به اين كه خليفه نمايش‌گر مستخلف باشد و تمامي شئون وجودي و آثار و احكام و تدابير او را حكايت كند، البتـه آن شئـون و آثـار و احكـام و تـدابيري كـه به‌خـاطـر تأمين آن‌ها خليفه و جانشين براي خود معين كرده است.

خداي سبحان كه مستخلف اين خليفه است، در وجودش مسماي به اسماء حسنا و متصف به صفات عليائي، از صفات جمال و جلال است و در ذاتش منزه از هر نقصي و در فعلــش مقـدس از هـر شـر و فســادي است.

خليفه‌اي كه در زمين نشو و نماء كند و با آن آثاري كه در بالا گفته شد، زندگي زميني دارد، لايق مقام خلافت نيست و با هستي آميخته با نقص و عيبش نمي‌تواند آئينه

(32) انسان‌هاي اوليه و پيامبران آن‌ها

هستــي خـدائي منــزه از هر عيب و نقص گردد!

البته خداي سبحان در پاسخ ملائكه مسئله فساد در زمين و خون‌ريزي در آن را از خليفه زميني نفي نكرد، بلكه مطلب ديگري عنوان نمود و آن اين بود كه در اين ميان مصلحتي هست كه ملائكه قادر بر ايفاي آن نيستند و نمي‌توانند آن‌را تحمل نمايند ولي اين خليفه زميني قادر بر تحمل و ايفاي آن است.

آري، انســـان از خـــدا كمـالاتـي را نمـايش مــي‌دهـد و اسـراري را تحمـل مي‌كنـــد كـــه در وســـع و طــاقـت مــلائكــه نيســت :

«و خـدا همه اسماء را به آدم آموخت و...!» (31 / بقره)

آن‌چه آدم از خدا گرفت و آن علمي كه خدا به وي آموخت، "حقيقت علم به اسماء" بود، كه فرا گرفتن آن براي آدم ممكن بود و براي ملائكه ممكن نبود. آدم اگر مستحق و لايق خلافت خدائي شد به‌خاطر همين "علم به اسماء" بود!