پیروز حقیقی صفحه 54

6   اعلام این که خلافت حق مسلم او است.

اشاره

امام (علیه السلام)  از کوچکترین فرصتی که به دست می آورد سود می جست این نکته را به دیگران یادآوری می کرد که مأمون در اعطای سمت ولی عهدی کار مهمی نکرده جز آن که در راه بازگرداندن حق مسلم خود او که پیشتر از دستش به غصب ربوده بود، گام برداشته است. بنابراین، امام به مردم قانونی نبودن خلافت مأمون را پیوسته خاطرنشان می ساخت.

اولین مورد را در شیوه ی گرفتن بیعت می بینیم که امام (علیه السلام) جهل مأمون را نسبت به شیوه رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) که مأمون مدّعی جانشینیش بود، برملا ساخت. مردم برای بیعت با امام آمده بودند که امام دست خود را به گونه ای نگاه داشت که پشت دست در برابر صورتش و روی دست رو به مردم قرار می گرفت. مأمون به وی گفت چرا دستت را برای بیعت پیش نمی آوری. امام فرمود: تو نمی دانی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) به همین شیوه از مردم بیعت می گرفت.(1)

امام(علیه السلام) خود در نیشابور امامت خویش را شرط کلمه توحید و راه ورود به دژ محکم الهی معرفی کرده بود. وی همچنین امامان قانونی را در بسیاری از موارد از جمله در رساله ای که برای مأمون نوشته بود شماره کرده و خود نیز در شمار آنان بود. به این نکته در ظهرنویس سند ولی عهدی نیز اشاره فرمود.

دیگر از نکات شایان توجه آن که در مجلس بیعت، امام (علیه السلام)