- درآمد 1
- اشاره 3
- فصل اول: شناسنامه امام رضا علیه السلام 3
- تبار امام رضا(ع) 4
- همسر امام رضا(ع) 5
- مادر امام رضا(ع) 5
- فرزندان امام رضا(ع) 6
- کنیه و القاب امام رضا(ع) 7
- اشاره 7
- چگونه امام، لقب رضا گرفت؟ 8
- بررسی 9
- ولادت امام رضا(ع) 10
- معجزه دوران بارداری 11
- مژده رسول خدا صلی الله علیه و آله 11
- مناجات کردن، هنگام تولد 11
- واژه امام در کلام اهل سنت 12
- امامت امام رضا(ع) در منابع اهل سنت 12
- اشاره 14
- فصل دوم: شخصیت علمی امام رضا علیه السلام 14
- جایگاه علمی امام از دیدگاه اهل سنت 16
- اشاره 21
- فصل سوم: پیشگویی ها و کرامات امام رضا علیه السلام 21
- الف) پیشگویی ها 22
- اشاره 22
- فرماندار شدن جعفر علوی 23
- کشته شدن امین به دست مأمون 23
- در راه بودن دو فرزند 23
- جانشین امام(ع) 24
- سقوط برمکیان 25
- آگاهی از خواسته های درونی 25
- آرامگاه امام و هارون 26
- ناپایداری ولایت عهدی 26
- آخرین پیشگویی 27
- سفر بی باز گشت 27
- ب) کرامات 28
- اشاره 28
- سخن گفتن امام به زبان زاید سِندی 28
- امام و درخواست باران 29
- زنده شدن شیرها 32
- اشاره 35
- فصل چهارم: جلسات مناظره امام با سران دیگر ادیان 35
- هدف مأمون از مناظره ها 37
- فراخوان برای مناظره با امام 38
- نتیجه این محافل علمی 40
- فصل پنجم: امام رضا علیه السلام در آینه اندیشه ها 42
- مناظره ساختگی 42
- اشاره 50
- فصل ششم: حاکمان دوران امامت 50
- اختلاف امین و مأمون 52
- سر نوشت امین 52
- شخصیت مأمون در مدارک اهل سنت 53
- جایگاه اجتماعی مأمون 56
- اوضاع سیاسی و اجتماعی زمان مأمون 56
- مذهب اعتزال مأمون 58
- خَلق قرآن 59
- تشیع مأمون 60
- نقد و بررسی 62
- اشاره 64
- فصل هفتم: ولایت عهدی امام رضا علیه السلام 64
- اهداف مأمون 67
- آیا مأمون در پیشنهاد خود صادق بوده است؟ 70
- مراسم ولایت عهدی 74
- سخنان امام در مراسم ولایت عهدی 75
- دلایل ناخشنودی امام از ولایت عهدی 76
- مخالفان ولایت عهدی 78
- به سان پیامبر در نماز عید 78
- اشاره 81
- فصل هشتم: اخلاق امام رضا علیه السلام 81
- اخلاق امام از دیدگاه بزرگان اهل سنت 83
- اخلاق امام رضا(ع) در شعر شاعران 88
- فصل نهم: حدیثی با سند زرین 94
- اشاره 94
- نویسندگان حدیث سلسله الذهب 95
- نخستین گزارشگر حدیث سلسله الذهب 96
- اشاره 96
- امام رضا(ع) در نیشابور 96
- آیا از این روایت چیزی حذف کرده اند؟ 98
- شفابخش بودن حدیث سلسله الذهب 100
- فصل دهم: عروج ملکوتی 104
- اشاره 104
- عمر امام در هنگام شهادت 106
- مکان شهادت امام(ع) 106
- چگونگی شهادت امام رضا(ع) 107
- اشاره 107
- نقد این نظریه 108
- واژه شهادت 111
- فصل یازدهم: آرامگاه امام رضا علیه السلام در بیان اهل سنت 112
- فصل دوازدهم: فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام در برخی روایات اهل سنت 118
- اشاره 118
- بزرگان اهل سنت که امام رضا(ع) را زیارت کرده اند 123
- خاستگاه امام از دوستانش 128
- کتاب نامه 128
فصل دوم: شخصیت علمی امام رضا (ع)
اگرچه در میان پیشوایان شیعه، امام باقر و امام صادق8 با توجه به وضعیت زمانی، فرصت بیشتری برای تشکیل جلسات علمی و نشر علوم نبوی صلی الله علیه و آله داشته اند، با این حال، عنوان «عاِلم آلِ محمد»،(1) زیبنده وجود مقدس امام رضا(ع) شده است. شاید دلیل آن، مناظره ها و جلسات علمی و اعتقادی حضرت بوده، که به سبب موقعیت زمانی و مکانی، از چنان اهمیتی برخوردار گردیده، که به عنوان عاِلم آل محمد شناخته شده است.
در تقسیم بندی محدثان، از نظر طبقه رجال حدیث، بر اساس دیدگاه اهل سنت، حضرت، در طبقه هشتم قرار می گیرد.(2) اگرچه برخی امام را در طبقه دهم دانسته اند.(3) بر این اساس ذهبی شافعی می گوید: «از صحاح شش گانه، تنها ترمذی، ابوداود و ابن ماجه،(4) در کتاب های خویش از امام رضا(ع) نقل حدیث کرده اند».(5)
از امام کاظم(ع) نقل شده است که فرمود:
1- بر اساس روایتی که اباصلت از محمد بن اسحاق بن موسی بن جعفر(ع) نقل کرده است، امام کاظم(ع) به امام رضا(ع) این لقب را داده است؛ اعلام الوری، ص315.
2- تذکره الخواص، ص315.
3- تقریب التهذیب، ج2، ص45.
4- ابن ماجه، السنن، ج1، ص26، ح65.
5- ذهبی، تاریخ الاسلام، ج3، ص269؛ سیر أعلام النبلاء، ج9، ص388؛ گفتنی است، متأسفانه در مدارک یادشده، روایاتی که از پیشوایان شیعه نقل گردیده، حذف شده است؛ ازاین رو، این روایات در کتاب های چاپ جدید وجود ندارد.