امام رضا علیه السلام از دیدگاه اهل سنت صفحه 56

برگرفت تا آنجا پیش رفت که حاضر نبود حتی از حجاج بن یوسف، آن جلاد و تبهکار خُرده گیرد!(1)

اوضاع سیاسی و اجتماعی زمان مأمون

اوضاع سیاسی و اجتماعی زمان مأمون

پس از آنکه مأمون با سیاست و زیرکی توانست برادر خود امین را به قتل رساند و بر اوضاع مسلط شود، از آغاز سال 198 ه .ق به بعد، شورش های اعتقادی، سیاسی و اجتماعی، به ویژه قیام علویان شدت گرفت، همان گونه که پیش از این یاد آور شدیم، این جریان ها حکومت عباسیان را تهدید کرد.

یکی از شورش های سیاسی و اجتماعی در سال 198 ه .ق، قیام نصر بن شبث عقیلی است که در شهر حلب شورش کرد و آنجا را به تصرف خود در آورد. به همین سبب، اطراف حلب نیز به تصرف او در آمد.(2)

همچنین در همان سال در موصل میان دو قبیله بزرگ یمانیه و نزاریه، درگیری شدیدی به وجود آمد که بر اساس مدارک موجود تاریخی بیش از شش هزار نفر از نزاریان کشته شدند!(3) در سال 199 ه .ق نیز درگیری شدیدی میان بنی ثعلبه و بنی اُسامه پیش آمد.(4)

افزون بر این مشکلات، در سال 201 ه .ق مردم بغداد دچار بلایی بزرگ شدند به گونه ای که شمار فراوانی از ساکنان آن به سبب غارت و اسارت و قحطی و ویرانی خانه ها، ترک وطن کردند.(5)

جایگاه اجتماعی مأمون

1- رفاعی، عصر المأمون، ج1، ص369.
2- الکامل فی التاریخ، ج6، ص298.
3- صائغ، تاریخ الموصل، ص332؛ الکامل فی التاریخ، ج6، ص300.
4- تاریخ الموصل، ص336.
5- ذهبی، العِبَر فی خبر مَن غبر، ج1، ص263.