- درآمد 1
- فصل اول: شناسنامه امام رضا علیه السلام 3
- اشاره 3
- تبار امام رضا(ع) 4
- همسر امام رضا(ع) 5
- مادر امام رضا(ع) 5
- فرزندان امام رضا(ع) 6
- کنیه و القاب امام رضا(ع) 7
- اشاره 7
- چگونه امام، لقب رضا گرفت؟ 8
- بررسی 9
- ولادت امام رضا(ع) 10
- مژده رسول خدا صلی الله علیه و آله 11
- معجزه دوران بارداری 11
- مناجات کردن، هنگام تولد 11
- واژه امام در کلام اهل سنت 12
- امامت امام رضا(ع) در منابع اهل سنت 12
- اشاره 14
- فصل دوم: شخصیت علمی امام رضا علیه السلام 14
- جایگاه علمی امام از دیدگاه اهل سنت 16
- اشاره 21
- فصل سوم: پیشگویی ها و کرامات امام رضا علیه السلام 21
- اشاره 22
- الف) پیشگویی ها 22
- در راه بودن دو فرزند 23
- کشته شدن امین به دست مأمون 23
- فرماندار شدن جعفر علوی 23
- جانشین امام(ع) 24
- آگاهی از خواسته های درونی 25
- سقوط برمکیان 25
- آرامگاه امام و هارون 26
- ناپایداری ولایت عهدی 26
- آخرین پیشگویی 27
- سفر بی باز گشت 27
- اشاره 28
- ب) کرامات 28
- سخن گفتن امام به زبان زاید سِندی 28
- امام و درخواست باران 29
- زنده شدن شیرها 32
- اشاره 35
- فصل چهارم: جلسات مناظره امام با سران دیگر ادیان 35
- هدف مأمون از مناظره ها 37
- فراخوان برای مناظره با امام 38
- نتیجه این محافل علمی 40
- فصل پنجم: امام رضا علیه السلام در آینه اندیشه ها 42
- مناظره ساختگی 42
- فصل ششم: حاکمان دوران امامت 50
- اشاره 50
- سر نوشت امین 52
- اختلاف امین و مأمون 52
- شخصیت مأمون در مدارک اهل سنت 53
- جایگاه اجتماعی مأمون 56
- اوضاع سیاسی و اجتماعی زمان مأمون 56
- مذهب اعتزال مأمون 58
- خَلق قرآن 59
- تشیع مأمون 60
- نقد و بررسی 62
- اشاره 64
- فصل هفتم: ولایت عهدی امام رضا علیه السلام 64
- اهداف مأمون 67
- آیا مأمون در پیشنهاد خود صادق بوده است؟ 70
- مراسم ولایت عهدی 74
- سخنان امام در مراسم ولایت عهدی 75
- دلایل ناخشنودی امام از ولایت عهدی 76
- مخالفان ولایت عهدی 78
- به سان پیامبر در نماز عید 78
- اشاره 81
- فصل هشتم: اخلاق امام رضا علیه السلام 81
- اخلاق امام از دیدگاه بزرگان اهل سنت 83
- اخلاق امام رضا(ع) در شعر شاعران 88
- فصل نهم: حدیثی با سند زرین 94
- اشاره 94
- نویسندگان حدیث سلسله الذهب 95
- نخستین گزارشگر حدیث سلسله الذهب 96
- اشاره 96
- امام رضا(ع) در نیشابور 96
- آیا از این روایت چیزی حذف کرده اند؟ 98
- شفابخش بودن حدیث سلسله الذهب 100
- فصل دهم: عروج ملکوتی 104
- اشاره 104
- عمر امام در هنگام شهادت 106
- مکان شهادت امام(ع) 106
- اشاره 107
- چگونگی شهادت امام رضا(ع) 107
- نقد این نظریه 108
- واژه شهادت 111
- فصل یازدهم: آرامگاه امام رضا علیه السلام در بیان اهل سنت 112
- فصل دوازدهم: فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام در برخی روایات اهل سنت 118
- اشاره 118
- بزرگان اهل سنت که امام رضا(ع) را زیارت کرده اند 123
- خاستگاه امام از دوستانش 128
- کتاب نامه 128
دولت مردان عباسی، موضوع ولایت عهدی، ارتباط با علویان، برخورد با گروه های گوناگون اجتماعی و دیگر موارد، شایسته بررسی و تحقیق گسترده است.
آنچه در این میان درخشش ویژه ای دارد، برخوردهای اخلاقی آن امام رئوف و مهربان است؛ چرا که زبان عمل و شیوه برخورد، تأثیری افزون تر از سخن و کلام دارد.
رفتارهای اخلاقی و اجتماعی امام رضا(ع) در مدارک شیعیان بیش از اندازه است که بتوان همه آنها را گردآوری کرد، ولی از آنجا که در این نوشتار به مدارک اهل سنت بسنده می شود، برخی از آنها را برای نمونه یادآور می شویم.
اخلاق امام از دیدگاه بزرگان اهل سنت
اخلاق امام از دیدگاه بزرگان اهل سنت
احمد بلاذری (در گذشته 279 ه .ق) می نویسد: «تو والاتر از وصف ما هستی، و ما از پند دادن به تو ناتوانیم».(1)
ابراهیم بن عباس می گوید:
علی بن موسی اندک می خوابید و بسیار روزه می گرفت. هیچ گاه سه روز روزه ماهیانه اش ترک نمی شد و می فرمود: این سه روز روزه، برابر با روزه یک سال است. کارهای خیر فراوانی انجام می داد. پنهانی صدقه می داد و بیشتر این صدقات در تاریکی شب انجام می گرفت. در تابستان بر حصیر و در زمستان بر پوستین می نشست.(2)
ابن جوزی (در گذشته 597 ه .ق) می نویسد: «علی بن موسی الرضا(ع) از تبار بنی هاشم، ملقب به رضاست، او بسیار راستگو بود».(3)
1- نویری، نهایه الارب فی فنون الادب، ج5، ص168.
2- فصول المهمه، ص384؛ نور الابصار، ص312.
3- ابن جوزی، فنون الافنان فی عجایب علوم القرآن، ص59.