- درآمد 1
- فصل اول: شناسنامه امام رضا علیه السلام 3
- اشاره 3
- تبار امام رضا(ع) 4
- همسر امام رضا(ع) 5
- مادر امام رضا(ع) 5
- فرزندان امام رضا(ع) 6
- کنیه و القاب امام رضا(ع) 7
- اشاره 7
- چگونه امام، لقب رضا گرفت؟ 8
- بررسی 9
- ولادت امام رضا(ع) 10
- معجزه دوران بارداری 11
- مژده رسول خدا صلی الله علیه و آله 11
- مناجات کردن، هنگام تولد 11
- واژه امام در کلام اهل سنت 12
- امامت امام رضا(ع) در منابع اهل سنت 12
- اشاره 14
- فصل دوم: شخصیت علمی امام رضا علیه السلام 14
- جایگاه علمی امام از دیدگاه اهل سنت 16
- فصل سوم: پیشگویی ها و کرامات امام رضا علیه السلام 21
- اشاره 21
- الف) پیشگویی ها 22
- اشاره 22
- کشته شدن امین به دست مأمون 23
- فرماندار شدن جعفر علوی 23
- در راه بودن دو فرزند 23
- جانشین امام(ع) 24
- آگاهی از خواسته های درونی 25
- سقوط برمکیان 25
- آرامگاه امام و هارون 26
- ناپایداری ولایت عهدی 26
- آخرین پیشگویی 27
- سفر بی باز گشت 27
- ب) کرامات 28
- اشاره 28
- سخن گفتن امام به زبان زاید سِندی 28
- امام و درخواست باران 29
- زنده شدن شیرها 32
- اشاره 35
- فصل چهارم: جلسات مناظره امام با سران دیگر ادیان 35
- هدف مأمون از مناظره ها 37
- فراخوان برای مناظره با امام 38
- نتیجه این محافل علمی 40
- مناظره ساختگی 42
- فصل پنجم: امام رضا علیه السلام در آینه اندیشه ها 42
- اشاره 50
- فصل ششم: حاکمان دوران امامت 50
- اختلاف امین و مأمون 52
- سر نوشت امین 52
- شخصیت مأمون در مدارک اهل سنت 53
- اوضاع سیاسی و اجتماعی زمان مأمون 56
- جایگاه اجتماعی مأمون 56
- مذهب اعتزال مأمون 58
- خَلق قرآن 59
- تشیع مأمون 60
- نقد و بررسی 62
- اشاره 64
- فصل هفتم: ولایت عهدی امام رضا علیه السلام 64
- اهداف مأمون 67
- آیا مأمون در پیشنهاد خود صادق بوده است؟ 70
- مراسم ولایت عهدی 74
- سخنان امام در مراسم ولایت عهدی 75
- دلایل ناخشنودی امام از ولایت عهدی 76
- به سان پیامبر در نماز عید 78
- مخالفان ولایت عهدی 78
- اشاره 81
- فصل هشتم: اخلاق امام رضا علیه السلام 81
- اخلاق امام از دیدگاه بزرگان اهل سنت 83
- اخلاق امام رضا(ع) در شعر شاعران 88
- اشاره 94
- فصل نهم: حدیثی با سند زرین 94
- نویسندگان حدیث سلسله الذهب 95
- نخستین گزارشگر حدیث سلسله الذهب 96
- امام رضا(ع) در نیشابور 96
- اشاره 96
- آیا از این روایت چیزی حذف کرده اند؟ 98
- شفابخش بودن حدیث سلسله الذهب 100
- فصل دهم: عروج ملکوتی 104
- اشاره 104
- مکان شهادت امام(ع) 106
- عمر امام در هنگام شهادت 106
- اشاره 107
- چگونگی شهادت امام رضا(ع) 107
- نقد این نظریه 108
- واژه شهادت 111
- فصل یازدهم: آرامگاه امام رضا علیه السلام در بیان اهل سنت 112
- فصل دوازدهم: فضیلت زیارت امام رضا علیه السلام در برخی روایات اهل سنت 118
- اشاره 118
- بزرگان اهل سنت که امام رضا(ع) را زیارت کرده اند 123
- کتاب نامه 128
- خاستگاه امام از دوستانش 128
سید عباس مکی شافعی که خود از ادیبان برجسته اهل سنت به شمار می آید، در مورد شعر ابی نواس درباره شخصیت حضرت رضا(ع)، چنین می گوید: «تردیدی نیست که خدای متعال، گناهان گذشته و آینده سراینده این شعر گران بها [ابونواس] را خواهد بخشید!»(1)
همچنین حاکم نیشابوری (در گذشته 405 ه .ق) می نویسد: «روزی ابونواس از منزل خود [در مرو] بیرون آمد. سواری را دید که دوشادوش او در حرکت است. چهره وی را نمی دید. از او پرسید: کیستی؟ به او گفته شد: وی علی بن موسی الرضا(ع) است. ابونواس در همان حال با شوق و ذوق در ستایش آن حضرت چکامه ای این گونه سرود:
اِذا اَبصَرتْکَ العَینُ مِن بَعدِ غَایَهٍ
وَ عارَضَ فیکَ الشَّکُّ اَتیتَکَ القَلبُ
وَ لَو اَنَّ قَوماً اَمَّمُوکَ لِقادِهِم
نَسیَمکَ حَتَّی یَستَدِلَّ بِهِ الرَّکْبُ(2)
هرگاه دیدگان از فاصله بسیار دور نظاره گر سیمای تو باشند و در وجودت تردید به وجود آید، دل به حقانیت تو گواهی دهد. اگر مردمی تو را پیشوای خود قرار دهند، نسیم وجودت آنان را رهبری کند و همگان بدان رهنمون گردند.
همچنین نقل شده است، روزی ابونواس، در حالی که از نزد مأمون آمده بود، خدمت امام آمد و گفت: ای فرزند رسول خدا صلی الله علیه و آله ، شعری در مدح و ستایش شما سروده ام، دوست دارم آن را بشنوی.
امام فرمود: بخوان! ابونواس چنین گفت:
مُطَهَّروُنَ نَقِیّاتُ ثِیابِهُم
تَجریِ الصَّلاهُ عَلَیهِم اَینَما ذُکِروُا
مَن لَم یَکُن عَلَوِیّاً تَنسِبُهُ
فَمالَهُ فِی قَیِم الدَّهرِ مُفتَخَرُ
1- مکی، نزهه الجلیس، ج1، ص266.
2- فرائد السمطین، ج2، ص202، ح481.