امام رضا علیه السلام از دیدگاه اهل سنت صفحه 9

(م310 ه .ق) است. وی در ضمن نقل حوادث سال 201 ه .ق چنین می نویسد: «در این سال (201 ه .ق) مأمون، علی بن موسی بن جعفر(ع) را ولی عهد و جانشین خود قرار داد و او را «الرضی من آل محمد» نامید».(1)

نظیر این عبارت از ابن کثیر(2) و ابن اثیر جزری(3) نیز نقل شده است. ابن خلدون نیز به همین مطلب اشاره می کند، ولی به جای «الرضی من آل محمد» عبارت «الرضا من آل محمد» را آورده است.(4) این نام گذاری مأمون، در دیگر مدارک اهل سنت نیز آمده است.(5)

برخی دیگر از دانشمندان اهل سنت با استناد به حدیث امام جواد(ع)، این ادعا را که مأمون این لقب به آن حضرت داده است، رد می کنند. در حدیثی از امام محمد تقی(ع) می خوانیم: «خدای متعال بدین جهت که تمامی مخالفان و موافقان وی از او راضی بودند، لقب «رضا» را به پدرم داده است».(6)

شاعر خوش ذوق، این موضوع را چنین به نظم درآورده است:

امام، علی نام، عالی نسب

پناه عجم، مقتدای عرب

از او بوَد راضی جهان آفرین

از آن رو رضا گشت او را لقب(7)

بررسی

بررسی

مدارک موجود نشان می دهد که نام گذاری و تعیین لقب برای امام، موضوعی فراتر از تحلیل های تاریخ نگاران است. در این زمینه، دلایل را می توان به دو دسته تقسیم کرد:

1- طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج5، ص138.
2- البدایه و النهایه، ج10، ص247.
3- الکامل فی التاریخ، ج6، ص326.
4- تاریخ ابن خلدون، ج3، ص247.
5- ابن عبری، مختصر الدول، ص134؛ ابن وردی، تتمه المختصر فی أخبار البشر، ج1، ص318.
6- فرائد السمطین، ج2، ص187؛ جامی، شواهد النبوه، ص380.
7- حبیب السیر، ج2، ص82.