در این قطعه از بهشت ( راهنمای زائران امام رضا (علیه السلام) صفحه 11

و در این قسمت فقط به دو نمونه اشاره می کنیم:

موسی بن عمران گفته است: «همراه علی بن موسی در مسجد مدینه بودم و هارون مشغول سخنرانی بود، حضرت فرمودند: ‘من و او را در یک محل دفن می کنند.’»(1)

گاه نیز دو انگشت سبابه و وسطی را به یکدیگر می چسباندند و می فرمودند: «من و هارون مثل این دو خواهیم بود.» راوی می گوید: «معنی سخن حضرت را نفهمیدم تا آنکه ایشان کنار هارون به خاک سپرده شدند!»(2)

فعالیت های فرهنگی امام رضا(علیه السلام)

با مراجعه به آثار ماندگار اهل بیت(علیهم السلام) درمی یابیم که بعد از امام علی و امام باقر و امام صادق(علیهم السلام)، بیشترین آثار از امام رضا(علیه السلام) به ما رسیده است و این، به دلیل شرایط خاص و فرصت مناسبی بود که در زمان ایشان پدید آمد.

باوجود تلاش بی نتیجۀ دشمن برای نشان دادن ضعف علمی و کاستن از محبوبیت امام رضا(علیه السلام)، دوران امامت و به ویژه دورۀ ولایتعهدی حضرت رضا(علیه السلام)، فرصت مناسبی فراهم کرد تا ایشان برای نشر علوم اسلامی و حقایق مکتب اهل بیت(علیهم السلام) اقدام کنند.

از مهم ترین اقدامات فرهنگی امام رضا(علیه السلام)، نشر عقیدۀ شیعه دربارۀ امام و امامت است؛ زیرا بسیاری از مخالفان، دربارۀ امام از چنان عقاید سطحی برخوردارند که مقام و جایگاه امام را، حتّی از انسان های معمولی هم پایین تر می آورند؛ به طوری که هیچ گناهی را مانع امامت یا اطاعت از او نمی دانند. امام رضا(علیه السلام) به ترویج عقیدۀ اهل بیت(علیهم السلام) دراین باره همت گماشتند و در موقعیت های مختلف به نشانه های امام اشاره فرمودند.(3) مهم ترین آن، سخنان مفصل حضرت(علیه السلام) در اوایل ورود به مرو است که وقتی خبر اختلاف مردم دربارۀ امامت به ایشان رسید، در مسجد

جامع این شهر، بیان کردند.(4) همچنین، انبوه روایات رسیده از امام رضا(علیه السلام) حکایت از آن دارد که این بزرگوار برای تبیین اهمیت امام از دیدگاه اهل بیت(علیهم السلام)، در معرفی شخصیت والای ائمه اطهار(علیهم السلام) و بیان فضایل ایشان برای مردم، همواره تلاش کرده اند.

مقابله با غُلُو و غالیان و مبارزه با فرقۀ صوفیه از دیگر فعالیت های فرهنگی امام رضا(علیه السلام) است که توضیح آن در این مجال نمی گنجد.

1- . بحارالانوار الانوار، ج 49، ص63.
2- . عیون اخبارالرضا(علیه السلام)، ج2، ص463.
3- . عیون اخبارالرضا(علیه السلام)، ج1، ص169؛ بحارالانوار، ج23، ص35، نقل از: کمال الدین.
4- . عیون اخبارالرضا(علیه السلام)، ج1، ص171.