- دعای مطالعه 1
- مقدمه 2
- ولادت با سعادت علی بن موسی الرضا(علیه السلام) 4
- فصل 1: خورشید طوس : ( آشنایی با امام رضاعلیه السلام) 4
- دوران کودکی و جوانی امام رضا(علیه السلام) 4
- نام، کنیه و القاب امام رضا(علیه السلام) 4
- پدر و مادر بزرگوار امام رضا(علیه السلام) 4
- سیرۀ عبادی امام رضا(علیه السلام) 5
- فرزندان امام رضا(علیه السلام) 5
- فرزند سرزمین غربت 5
- سیرۀ اجتماعی امام رضا(علیه السلام) 6
- مقام و شخصیت علمی امام رضا(علیه السلام) 7
- آگاهی امام رضا(علیه السلام) از زبان های گوناگون 8
- اشاره 8
- 1. آشنایی کامل به زبان های گوناگون رایج در آن زمان 9
- 2. آشنایی به زبان پرندگان و حیوانات 9
- دانش گستردۀ امام رضا (علیه السلام) در علوم غیبی 10
- فعالیت های فرهنگی امام رضا(علیه السلام) 11
- هجرت تاریخی امام رضا(علیه السلام) به خراسان 12
- حدیث سلسله الذهب 13
- مرو 15
- نماز عید فطر 15
- شهادت امام رضا(علیه السلام) 17
- طلوعی ماندگار 19
- نماز مسافر 21
- فصل 2: شرط حضور: ( احکام زائر) 21
- احکام مسافر 21
- جاگرفتن برای نماز 23
- حرم های مطهر 24
- پاسخ به پرسش هایی درباره احکام نماز جماعت 24
- احکام نذر 29
- روزۀ مسافر 29
- احکام امربه معروف و نهی از منکر 31
- دامنه و محدوده امربه معروف و نهی از منکر سؤال: امربه معروف و نهی از منکر شامل چه اموری می شود؟ 31
- اشاره 31
- امر به معروف و نهی از منکر در قرآن کریم 32
- امر به معروف و نهی از منکر در روایات 32
- امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه عقل 33
- شروط واجب شدن امربه معروف و نهی از منکر 34
- برخی از احکام وقف 35
- احکام وقف 35
- اهمیت وقف 35
- احکام معذورین 36
- تطهیر مسجد و حرم 37
- احکام مسجد و حرم ائمه(علیهم السلام) 37
- حرمت مسجد و حرم 37
- بردن مهر و قرآن مسجد و حرم های مطهر 38
- پرسش هایی دربارۀ احکام حرم 38
- نماز تحیّت مسجد 38
- اقامۀ نماز در مسجد و حرم 38
- آداب زیارت 46
- معنی و مفهوم زیارت 46
- مفهوم و حقیقت زیارت و اقسام آن 46
- فصل 3: رسم حضور : ( آداب زیارت) 46
- مهم ترین شرایط و آداب زیارت 46
- زیارت اَحیا (زنده ها) 47
- زیارت درگذشتگان 47
- زیارت مرقد شهیدان 48
- زیارت مرقد علما و بزرگان 48
- زیارت امامزاده های والامقام(علیهم السلام) 49
- زیارت معصومان(علیهم السلام) 49
- زیارت امامان(علیهم السلام)؛ مصداق بارز آیۀ مودّت 50
- زیارت امامان(علیهم السلام)؛ وفاداری به پیمان امامت 50
- نقش زیارت و آثار و برکات آن 50
- زیارت؛ اقتدا به معصومین(علیهم السلام) 52
- زیارت؛ عامل آشنایی بیشتر و عمیق تر با امامان(علیهم السلام) 53
- زیارت امامان و آشنایی با مکتب اسلام 54
- ثواب زیارت هر یک از امامان معصوم(علیهم السلام) 55
- آداب زیارت 58
- دیگر آداب مهم برای زائر 68
- روضه منوره 73
- فصل 4: در این قطعه از بهشت: ( آشنایی با حرم مطهر رضوی) 73
- سومین صندوق مزار: 74
- صندوق های مرقد مطهر 74
- اولین صندوق مزار: 74
- دومین صندوق مزار: 74
- ضریح های حرم مطهر 75
- گنبد طلا 78
- گنبد و حوادث ناگوار 79
- مسجد بالاسر 80
- مساجد حرم مطهر 80
- مسجد جامع گوهرشاد 81
- مدرسه پریزاد 83
- مدارس حرم مطهر 83
- صحن های حرم مطهر 84
- صحن انقلاب اسلامی 84
- مدرسه دو در (دارالقران) 84
- صحن آزادی 87
- ایوان جنوبی صحن انقلاب اسلامی (ایوان طلا) 87
- ایوان جنوبی صحن آزادی (ایوان ساعت) 88
- ایوان غربی صحن آزادی (ایوان طلا) 88
- صحن جمهوری اسلامی 88
- صحن قدس 89
- صحن جامع رضوی 90
- صحن غدیر 91
- صحن هدایت 92
- صحن کوثر 92
- رواق های حرم مطهر 93
- رواق دارالحفاظ 93
- رواق دارالسیاده 93
- رواق دارالسلام 94
- رواق حاتم خانی 95
- رواق گنبد الله وردیخان 95
- رواق توحیدخانه 96
- رواق دارالضیافه 96
- رواق دارالفیض 97
- رواق دارالسعاده 97
- رواق شیخ بهایی (ره) 98
- رواق دارالسرور 98
- رواق دارالشرف 99
- رواق دارالشکر 99
- رواق دارالعزه 100
- رواق دارالذکر 100
- رواق دارالعباده 101
- رواق دارالزهد 101
- رواق دارالولایه 102
- رواق دارالهدایه 102
- رواق دارالرحمه 103
- رواق دارالاخلاص 103
- رواق حضرت معصومه علیها السلام 104
- رواق دارالحکمه 104
- رواق دارالکرامه 105
- رواق دارالحجه (عج) 105
- رواق امام خمینی (ره) 106
- رواق شیخ طوسی (رحمه الله علیه) 106
- رواق شیخ حر عاملی (ره) 106
- رواق غدیر 107
- رواق دارالمرحمه 107
- رواق کوثر 107
- رواق حضرت فاطمه زهرا علیها السلام 108
- اجرای آ یینها و مراسم خاص توسط خدام 111
- مراسم صُفّه 111
- غبارروبی 111
- اشاره 111
- مراسم تحویل کشیک 113
- تعویض گل 114
- نقاره نوازی 114
- خطبۀ شب شهادت 115
- نت های نقاره 115
- مراسم شام غریبان 116
- چراغانی 116
- سفرۀ 14 هزار صلوات 117
- مراسم جاروی دربانان 117
- اقامۀ اذان و مناجات 117
- زائرین و حاجتمندان توزیع م یشود. 118
- شیخ طبرسی(رحمه الله علیه) پیشوای مفسران(468تا548 ق) 119
- مشاهیر مدفون در حرم مطهر رضوی 119
- شیخ بهایی(رحمه الله علیه) فقیه ذوفنون (953تا1030یا 1031ق) 120
- شیخ محمد عارف عباسی معروف به پیر پالان دوز (زنده در قرن 10ق) 120
- شیخ حُرّ عاملی(رحمه الله علیه) (1033تا1104ق) 121
- حاج حسن علی اصفهانی مشهور به نخودکی(1279-1361 ق) 122
- شیخ هاشم قزوینی(رحمه الله علیه) (1270تا1339ش) 122
- آیت الله میلانی(رحمه الله علیه) مرجع بیدار (1313تا1395ق) 123
- شیخ مجتبی قزوینی(رحمه الله علیه) حکیم قرآنی (1318تا 1386ق) 124
- علامۀ جعفری(رحمه الله علیه) (1304تا1377ش) 125
- علامه سیدجلال الدین آشتیانی (رحمه الله علیه) ملاصدرای قرن(1304تا1384ش) 126
- سید عبدالکریم هاشمی نژاد (1311تا1360ش) 127
- سردار شهید سید محمد تقی رضوی مبرقع 128
- شهدای عاشورای حرم رضوی 128
- آیت الله عباس واعظ طبسی (1314تا1394ش) 129
- برخی دیگر از مشاهیر مدفون در حرم مطهر 129
- صحن آزادی 129
- صحن انقلاب 129
- صحن جمهوری اسلامی 130
- رواق دارالشکر 130
- رواق دارالحفاظ 130
- رواق دارالزهد 130
- رواق دارالسرور 130
- رواق دارالعباد 130
- رواق دار الفیض 130
- رواق دارالولایه 130
- رواق دارالسلام 130
- فصل 5: اطلاعات ضروری 132
- دفاتر امانات 138
- فصل 6: خدمات رفاهی و بهداشتی 138
- دفاتر پیداشدگان و رسیدگی به امور گمشدگان: 140
- دفاتر نگهداری اشیای پیداشده: 141
- زائربرهای برقی: 141
- دفاتر نذورات: 142
- دفاتر صندلی چرخ دار: 142
- کفشداری ها: 144
- مهمان سرا: 145
- مدیریت آگاهی حرم 146
- بخش امداد زائران: 146
- (رسیدگی به معضلات اجتماعی در حرم مطهر رضوی) مدیریت آگاهی، در ضلع قبله صحن هدایت حرم مطهر رضوی واقع است که از نیروهای مجرب آستان قدس رضوی و کادر انتظامی (آگاهی)، تشکیل شده است و به صورت شبانه روزی در جهت رفاه و امنیت زائران گرامی انجام وظیفه می کنند. امورات کنترل و مراقبت در راستای تأمین امنیت حوزه اماکن متبرکه را با شناسایی و دستگیری افراد مشکوک، موارد خاص، سارقان، معتادان، حاملان مواد مخدر، کلاشان، متکدیان، رابطه نامحرمیت، درگیری و نزاع، کلاهبرداری، اخاذی و.. برعهده دارد و با تشکیل پرونده و تحویل به مراجع قضایی، خدمت رسانی می کند. 146
- دفتر امور دفن: 147
- سرویس های بهداشتی حرم مطهر: 147
- دارالشفاء امام علیه السلام 150
- مرکز فوریت های پزشکی: 150
- 1. نمازهای جماعت حرم مطهر: 152
- فصل 7: فعالیت ها و برنامه های فرهنگی حرم مطهر رضوی 152
- 2. تبلیغ معارف اسلامی: 153
- 3. فعالیت های قرآنی: 156
- اشاره 156
- کلاس های آموزش قرائت: 157
- کارگاه های کوتاه مدت قرائت و حفظ قرآن کریم: 157
- کلاس های آموزش تفسیر و حدیث: 157
- کارگاه های کوتاه مدت تفسیر و حدیث: 157
- حلقه های تدبر در قرآن کریم: 158
- کارگاه پاسخگویی به سؤالات قرآنی و حدیثی: 158
- جلسات آموزشی قرائت قرآن کریم: 158
- سلسله نشست های تفسیر و حدیث: 158
- محفل انس با قرآن ویژه خواهران: 158
- واحد ختم تلاوت نور: 159
- ترتیل قرآن کریم: 159
- جُنگ های قرآنی: 160
- کارگاه مهدالرضا(علیه السلام): 160
- کارگاه هنرهای قرآنی: 161
- مسابقات قرآنی: 161
- واحد سمعی و بصری قرآنی: 162
- 4. پاسخ گویی به سؤالات شرعی و اعتقادی: 162
- سامانه تلفنی پاسخ گویی به سؤالات شرعی (32020) 162
- دفاتر پاسخ گویی به سؤالات شرعی خواهران: 163
- دفاتر پاسخ گویی به سؤالات اعتقادی: 163
- دفاتر پاسخگویی به سؤالات شرعی برادران: 163
- سامانه پیامکی پاسخگویی به سوالات شرعی 164
- کلاس های مشاورۀ گروهی: 164
- 5. مرکز مشاورۀ دینی: 164
- 6. نشست های پرسش و پاسخ دینی: 164
- مشاورۀ فردی: 164
- دین، نشاط، زندگی 164
- حلقۀ معرفت: 165
- پرسمان های دینی: پرسمان دینی عنوان سلسله جلسه های سخنرانی و پرسش و پاسخ است. در این جلسه ها که در قالب موضوعات مختلفِ دینی تشکیل می شود، کارشناسان، جواب گوی پرسش های زائران و مجاوران بارگاه رضوی هستند. جلسات پرسش و پاسخِ موضوعی، هر شب بعد از نماز مغرب 165
- 7. همایش های تخصصی: 166
- 8. ارائۀ خدمات فرهنگی به گروه های ویژه: 166
- 11. پایگاه های فرهنگی: 168
- نمایشگاه حکایت آفتاب: 168
- نمایشگاه کبوترانه (ویژۀ کودکان 5تا10 سال): 168
- 12. شبکۀ مخاطبان نورالهدی: 169
- 13. مسابقات فرهنگی: 170
- 14. درگاه خدمات فرهنگی تبلیغی حرم مطهر امام رضا(علیه السلام) (razavi.aqr.ir): 171
- 15. اتاق های گفت وگوی آنلاین (پالتاک رضوی): 173
- 16. ویژه برنامه های زائران غیرِ ایرانی: 174
- بنیاد پژوهش های اسلامی: 177
- 17- سایر فعالیت های فرهنگی حرم مطهر: 177
- دانشگاه علوم اسلامی رضوی: 178
- کتابخانه مسجد گوهرشاد: در حرم مطهر علاوه بر کتابخانه مرکزی، کتابخانه مسجد گوهرشاد نیز قرار دارد. این کتابخانه در سال 1332 شمسی در جوار مسجد جامع گوهرشاد تأسیس گردید و از سال 1345 تا 1369 با مدیریت سازمان اوقاف و امورخیریه اداره می شد. بنای ساختمان جدید واقع در بست شیخ بهایی با مساحت 1200 متر مربع به همت آستان قدس رضوی در سال 1368 به پایان رسید و مدیریت کتابخانه به آستان قدس واگذار گردید. در حال حاضر این محل به عنوان کتابخانه تخصصی اهل بیت (علیه السلام) از مراکز مهم نشر 180
- کتابخانه مرکزی: 180
- موزه مرکزی: 181
- موزه فرش: 182
- گنجینه نفایس: 182
- موزه مردم شناسی: 183
- مرکز نمایشگاه ها و همایش های آستان قدس رضوی: 184
- نمایشگاه ها و فروشگاه های کتاب: 184
- نقشه خدمات و اماکن فرهنگی حرم مطهر رضوی 185
- فصل 8: راهنمای مشهد مقدس 189
- تاریخچه 189
- مراکز زیارتی و سیاحتی مشهد مقدس 190
- آستان امامزادگان سیدناصر و سیدیاسر علیهما السلام: 190
- آرامگاه خواجه اباصلت هروی (رحمه الله علیه): 191
- گنبد خشتی: 191
- آستان متبرکۀ امامزاده یحیی علیه السلام: 191
- آرامگاه هرثمه بن اَعیُن (خواجه مراد): 192
- بقعۀ ابوزید ربیع بن خثیم اسدی (خواجه ربیع): 193
- مجموعۀ فرهنگی باغ و آرامگاه نادری: 195
- آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی: 196
- بنای هارونیه: 196
- 1. موزه ها: 197
- مراکز فرهنگی 197
- 2. نشانی فرهنگ سراها: 198
- بوستان بزرگ ملت: 200
- بوستان ها و تفرجگاه های شهری 200
- 3. سینماهای مشهد 200
- پارک جنگلی وکیل آباد: 201
- پارک جنگلی و کمپ طرق: 201
- پردیس قائم: 201
- بوستان وحدت: 201
- جاذبه های طبیعی و ییلاقات 202
- 1. محور گردشگری طبیعی مشهد به شاندیز 202
- 2. محور گردشگری طبیعی مشهد به طرقبه 203
- 3. سایر محورها: 204
- برخی بازارها و مراکز خرید 205
- آدرس و تلفن تماس برخی از بیمارستان های شبانه روزی (دولتی، خصوصی و خیریه) 206
- آدرس و تلفن داروخانه های شبانه روزی 207
- تلفن های دفاتر مرکزی خطوط هواپیمایی 207
- تلفن های ضروری 208
- دفاتر مراجع و آیات عظام 208
- راهنمای برخی مسیرهای اتوبوس رانی 209
- راهنمای مسیرهای خط یک قطارشهری 209
- پیوست ها 210
- نقشه حرم مطهر 211
- نقشه مشهد 212
- مسیر حرکت امام رضا از مدینه تا مرو 213
- دفاتر امانات وسایل زائران: 214
- دفاتر امانات نقدی و اشیای ارزشمند: 214
- تلفن های ضروری حرم مطهر 214
- دفاتر نذورات نقدی: 215
- دفاتر صندلی چرخ دار: 215
- دفاتر نذورات غیرنقدی: 215
- دفاتر راهنمای زائر حرم مطهر: 216
- سایر تلفن ها: 216
- فعالیت های قرانی حرم مطهر: 216
- خدمات فرهنگی حرم مطهر: 216
اقامۀ اذان و مناجات
در شبان هروز س همرتبه، ب ههنگام ادای فریضۀ نماز، در منار ههای اماکن
متبرکه، با صدای بلند و رسا اذان گفته م یشود. چند مؤذن موظ فاند
که ب هطور متناوب، این خدمت را انجام دهند. علاو هبرآن، دقایقی قبل
از اذان، مؤذ نها موظ فاند مناجات بخوانند. در سحرهای ماه مبارک
رمضان و ش بهای جمعه و سایر ش بهای خاص نیز مناجا تخوانی
انجام م یشود.
مراسم جاروی دربانان
مراسم جاروی صح نها توسط دربانان حرم مطهر، سابق های طولانی
دارد. هر روز پس از مراسم خطبه، زمان تحویل کشیک در صبح،
دربانان در مقابل آسایشگاهشان در صحن انق الب م یایستند و پس از
مداحی و ذکر توسل به ائمۀ اطهار % و با نوای «رضا جانم! » مراسم
جاروی صح نهای حریم قدس رضوی را آغاز م یکنند.
این مراسم، با حرکت خطی دربانان از صحن انق الب، آغاز و سپس با
حرکت به سمت صح نهای آزادی، کوثر، جامع رضوی، قدس، مسجد
گوهرشاد و صحن جمهوری اس المی و درنهایت در صحن انق الب به
پایان م یرسد. در طی اجرای این مراسم، دربانانِ خو شالحان، به ذکر
مناقب و مراثی اه لبیت % می پردازند و معمولاً زائران هم پشت
سر دربانان حرکت م یکنند و با آ نها ه منوا م یشوند. مراسم جارو،
بعدازظهرها نیز تکرار م یشود.
سفرۀ 14 هزار صلوات
در مراسمی با حضور خادمان حرم مطهر رضوی، تعداد 140 قطعه نبات
متبرک، درون ظروفی مخصوص قرار م یگیرد و هر نفر ب هدلخواه،
تعدادی از نبا تها را برداشته و پس از ذکر 100 مرتبه صلوات بر روی
هر نبات، آن را در ظرف دیگری قرار م یدهد. بدی نترتیب به وسیلۀ
140 قطعه نبات، 14000 ذکر صلوات، فرستاده م یشود و پس از پایان
مراسم، هر نفر 7 مرتبه سورۀ مبارکۀ حمد را به نیت شفای بیماران
قرائت م یکند. این نبا تها ب ههمراه دستمالی سبز بست هبندی شده و بین