- دعای مطالعه 1
- مقدمه 2
- دوران کودکی و جوانی امام رضا(علیه السلام) 4
- فصل 1: خورشید طوس : ( آشنایی با امام رضاعلیه السلام) 4
- پدر و مادر بزرگوار امام رضا(علیه السلام) 4
- نام، کنیه و القاب امام رضا(علیه السلام) 4
- ولادت با سعادت علی بن موسی الرضا(علیه السلام) 4
- فرزندان امام رضا(علیه السلام) 5
- فرزند سرزمین غربت 5
- سیرۀ عبادی امام رضا(علیه السلام) 5
- سیرۀ اجتماعی امام رضا(علیه السلام) 6
- مقام و شخصیت علمی امام رضا(علیه السلام) 7
- اشاره 8
- آگاهی امام رضا(علیه السلام) از زبان های گوناگون 8
- 1. آشنایی کامل به زبان های گوناگون رایج در آن زمان 9
- 2. آشنایی به زبان پرندگان و حیوانات 9
- دانش گستردۀ امام رضا (علیه السلام) در علوم غیبی 10
- فعالیت های فرهنگی امام رضا(علیه السلام) 11
- هجرت تاریخی امام رضا(علیه السلام) به خراسان 12
- حدیث سلسله الذهب 13
- مرو 15
- نماز عید فطر 15
- شهادت امام رضا(علیه السلام) 17
- طلوعی ماندگار 19
- نماز مسافر 21
- احکام مسافر 21
- فصل 2: شرط حضور: ( احکام زائر) 21
- جاگرفتن برای نماز 23
- حرم های مطهر 24
- پاسخ به پرسش هایی درباره احکام نماز جماعت 24
- احکام نذر 29
- روزۀ مسافر 29
- احکام امربه معروف و نهی از منکر 31
- اشاره 31
- دامنه و محدوده امربه معروف و نهی از منکر سؤال: امربه معروف و نهی از منکر شامل چه اموری می شود؟ 31
- امر به معروف و نهی از منکر در قرآن کریم 32
- امر به معروف و نهی از منکر در روایات 32
- امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه عقل 33
- شروط واجب شدن امربه معروف و نهی از منکر 34
- برخی از احکام وقف 35
- احکام وقف 35
- اهمیت وقف 35
- احکام معذورین 36
- تطهیر مسجد و حرم 37
- حرمت مسجد و حرم 37
- احکام مسجد و حرم ائمه(علیهم السلام) 37
- نماز تحیّت مسجد 38
- بردن مهر و قرآن مسجد و حرم های مطهر 38
- پرسش هایی دربارۀ احکام حرم 38
- اقامۀ نماز در مسجد و حرم 38
- آداب زیارت 46
- فصل 3: رسم حضور : ( آداب زیارت) 46
- مهم ترین شرایط و آداب زیارت 46
- معنی و مفهوم زیارت 46
- مفهوم و حقیقت زیارت و اقسام آن 46
- زیارت اَحیا (زنده ها) 47
- زیارت درگذشتگان 47
- زیارت مرقد شهیدان 48
- زیارت مرقد علما و بزرگان 48
- زیارت معصومان(علیهم السلام) 49
- زیارت امامزاده های والامقام(علیهم السلام) 49
- زیارت امامان(علیهم السلام)؛ مصداق بارز آیۀ مودّت 50
- نقش زیارت و آثار و برکات آن 50
- زیارت امامان(علیهم السلام)؛ وفاداری به پیمان امامت 50
- زیارت؛ اقتدا به معصومین(علیهم السلام) 52
- زیارت؛ عامل آشنایی بیشتر و عمیق تر با امامان(علیهم السلام) 53
- زیارت امامان و آشنایی با مکتب اسلام 54
- ثواب زیارت هر یک از امامان معصوم(علیهم السلام) 55
- آداب زیارت 58
- دیگر آداب مهم برای زائر 68
- روضه منوره 73
- فصل 4: در این قطعه از بهشت: ( آشنایی با حرم مطهر رضوی) 73
- صندوق های مرقد مطهر 74
- سومین صندوق مزار: 74
- اولین صندوق مزار: 74
- دومین صندوق مزار: 74
- ضریح های حرم مطهر 75
- گنبد طلا 78
- گنبد و حوادث ناگوار 79
- مساجد حرم مطهر 80
- مسجد بالاسر 80
- مسجد جامع گوهرشاد 81
- مدرسه پریزاد 83
- مدارس حرم مطهر 83
- صحن انقلاب اسلامی 84
- صحن های حرم مطهر 84
- مدرسه دو در (دارالقران) 84
- صحن آزادی 87
- ایوان جنوبی صحن انقلاب اسلامی (ایوان طلا) 87
- صحن جمهوری اسلامی 88
- ایوان جنوبی صحن آزادی (ایوان ساعت) 88
- ایوان غربی صحن آزادی (ایوان طلا) 88
- صحن قدس 89
- صحن جامع رضوی 90
- صحن غدیر 91
- صحن کوثر 92
- صحن هدایت 92
- رواق دارالحفاظ 93
- رواق های حرم مطهر 93
- رواق دارالسیاده 93
- رواق دارالسلام 94
- رواق گنبد الله وردیخان 95
- رواق حاتم خانی 95
- رواق توحیدخانه 96
- رواق دارالضیافه 96
- رواق دارالفیض 97
- رواق دارالسعاده 97
- رواق دارالسرور 98
- رواق شیخ بهایی (ره) 98
- رواق دارالشکر 99
- رواق دارالشرف 99
- رواق دارالذکر 100
- رواق دارالعزه 100
- رواق دارالعباده 101
- رواق دارالزهد 101
- رواق دارالهدایه 102
- رواق دارالولایه 102
- رواق دارالرحمه 103
- رواق دارالاخلاص 103
- رواق حضرت معصومه علیها السلام 104
- رواق دارالحکمه 104
- رواق دارالحجه (عج) 105
- رواق دارالکرامه 105
- رواق امام خمینی (ره) 106
- رواق شیخ طوسی (رحمه الله علیه) 106
- رواق شیخ حر عاملی (ره) 106
- رواق کوثر 107
- رواق دارالمرحمه 107
- رواق غدیر 107
- رواق حضرت فاطمه زهرا علیها السلام 108
- غبارروبی 111
- اشاره 111
- مراسم صُفّه 111
- اجرای آ یینها و مراسم خاص توسط خدام 111
- مراسم تحویل کشیک 113
- نقاره نوازی 114
- تعویض گل 114
- نت های نقاره 115
- خطبۀ شب شهادت 115
- چراغانی 116
- مراسم شام غریبان 116
- سفرۀ 14 هزار صلوات 117
- مراسم جاروی دربانان 117
- اقامۀ اذان و مناجات 117
- زائرین و حاجتمندان توزیع م یشود. 118
- شیخ طبرسی(رحمه الله علیه) پیشوای مفسران(468تا548 ق) 119
- مشاهیر مدفون در حرم مطهر رضوی 119
- شیخ محمد عارف عباسی معروف به پیر پالان دوز (زنده در قرن 10ق) 120
- شیخ بهایی(رحمه الله علیه) فقیه ذوفنون (953تا1030یا 1031ق) 120
- شیخ حُرّ عاملی(رحمه الله علیه) (1033تا1104ق) 121
- حاج حسن علی اصفهانی مشهور به نخودکی(1279-1361 ق) 122
- شیخ هاشم قزوینی(رحمه الله علیه) (1270تا1339ش) 122
- آیت الله میلانی(رحمه الله علیه) مرجع بیدار (1313تا1395ق) 123
- شیخ مجتبی قزوینی(رحمه الله علیه) حکیم قرآنی (1318تا 1386ق) 124
- علامۀ جعفری(رحمه الله علیه) (1304تا1377ش) 125
- علامه سیدجلال الدین آشتیانی (رحمه الله علیه) ملاصدرای قرن(1304تا1384ش) 126
- سید عبدالکریم هاشمی نژاد (1311تا1360ش) 127
- شهدای عاشورای حرم رضوی 128
- سردار شهید سید محمد تقی رضوی مبرقع 128
- صحن انقلاب 129
- آیت الله عباس واعظ طبسی (1314تا1394ش) 129
- صحن آزادی 129
- برخی دیگر از مشاهیر مدفون در حرم مطهر 129
- رواق دارالزهد 130
- صحن جمهوری اسلامی 130
- رواق دارالشکر 130
- رواق دارالسلام 130
- رواق دار الفیض 130
- رواق دارالولایه 130
- رواق دارالسرور 130
- رواق دارالعباد 130
- رواق دارالحفاظ 130
- فصل 5: اطلاعات ضروری 132
- دفاتر امانات 138
- فصل 6: خدمات رفاهی و بهداشتی 138
- دفاتر پیداشدگان و رسیدگی به امور گمشدگان: 140
- زائربرهای برقی: 141
- دفاتر نگهداری اشیای پیداشده: 141
- دفاتر صندلی چرخ دار: 142
- دفاتر نذورات: 142
- کفشداری ها: 144
- مهمان سرا: 145
- بخش امداد زائران: 146
- مدیریت آگاهی حرم 146
- (رسیدگی به معضلات اجتماعی در حرم مطهر رضوی) مدیریت آگاهی، در ضلع قبله صحن هدایت حرم مطهر رضوی واقع است که از نیروهای مجرب آستان قدس رضوی و کادر انتظامی (آگاهی)، تشکیل شده است و به صورت شبانه روزی در جهت رفاه و امنیت زائران گرامی انجام وظیفه می کنند. امورات کنترل و مراقبت در راستای تأمین امنیت حوزه اماکن متبرکه را با شناسایی و دستگیری افراد مشکوک، موارد خاص، سارقان، معتادان، حاملان مواد مخدر، کلاشان، متکدیان، رابطه نامحرمیت، درگیری و نزاع، کلاهبرداری، اخاذی و.. برعهده دارد و با تشکیل پرونده و تحویل به مراجع قضایی، خدمت رسانی می کند. 146
- دفتر امور دفن: 147
- سرویس های بهداشتی حرم مطهر: 147
- دارالشفاء امام علیه السلام 150
- مرکز فوریت های پزشکی: 150
- 1. نمازهای جماعت حرم مطهر: 152
- فصل 7: فعالیت ها و برنامه های فرهنگی حرم مطهر رضوی 152
- 2. تبلیغ معارف اسلامی: 153
- اشاره 156
- 3. فعالیت های قرآنی: 156
- کارگاه های کوتاه مدت قرائت و حفظ قرآن کریم: 157
- کارگاه های کوتاه مدت تفسیر و حدیث: 157
- کلاس های آموزش قرائت: 157
- کلاس های آموزش تفسیر و حدیث: 157
- کارگاه پاسخگویی به سؤالات قرآنی و حدیثی: 158
- حلقه های تدبر در قرآن کریم: 158
- سلسله نشست های تفسیر و حدیث: 158
- جلسات آموزشی قرائت قرآن کریم: 158
- محفل انس با قرآن ویژه خواهران: 158
- واحد ختم تلاوت نور: 159
- ترتیل قرآن کریم: 159
- کارگاه مهدالرضا(علیه السلام): 160
- جُنگ های قرآنی: 160
- کارگاه هنرهای قرآنی: 161
- مسابقات قرآنی: 161
- سامانه تلفنی پاسخ گویی به سؤالات شرعی (32020) 162
- واحد سمعی و بصری قرآنی: 162
- 4. پاسخ گویی به سؤالات شرعی و اعتقادی: 162
- دفاتر پاسخ گویی به سؤالات اعتقادی: 163
- دفاتر پاسخ گویی به سؤالات شرعی خواهران: 163
- دفاتر پاسخگویی به سؤالات شرعی برادران: 163
- سامانه پیامکی پاسخگویی به سوالات شرعی 164
- کلاس های مشاورۀ گروهی: 164
- 6. نشست های پرسش و پاسخ دینی: 164
- مشاورۀ فردی: 164
- 5. مرکز مشاورۀ دینی: 164
- دین، نشاط، زندگی 164
- حلقۀ معرفت: 165
- پرسمان های دینی: پرسمان دینی عنوان سلسله جلسه های سخنرانی و پرسش و پاسخ است. در این جلسه ها که در قالب موضوعات مختلفِ دینی تشکیل می شود، کارشناسان، جواب گوی پرسش های زائران و مجاوران بارگاه رضوی هستند. جلسات پرسش و پاسخِ موضوعی، هر شب بعد از نماز مغرب 165
- 7. همایش های تخصصی: 166
- 8. ارائۀ خدمات فرهنگی به گروه های ویژه: 166
- 11. پایگاه های فرهنگی: 168
- نمایشگاه کبوترانه (ویژۀ کودکان 5تا10 سال): 168
- نمایشگاه حکایت آفتاب: 168
- 12. شبکۀ مخاطبان نورالهدی: 169
- 13. مسابقات فرهنگی: 170
- 14. درگاه خدمات فرهنگی تبلیغی حرم مطهر امام رضا(علیه السلام) (razavi.aqr.ir): 171
- 15. اتاق های گفت وگوی آنلاین (پالتاک رضوی): 173
- 16. ویژه برنامه های زائران غیرِ ایرانی: 174
- بنیاد پژوهش های اسلامی: 177
- 17- سایر فعالیت های فرهنگی حرم مطهر: 177
- دانشگاه علوم اسلامی رضوی: 178
- کتابخانه مرکزی: 180
- کتابخانه مسجد گوهرشاد: در حرم مطهر علاوه بر کتابخانه مرکزی، کتابخانه مسجد گوهرشاد نیز قرار دارد. این کتابخانه در سال 1332 شمسی در جوار مسجد جامع گوهرشاد تأسیس گردید و از سال 1345 تا 1369 با مدیریت سازمان اوقاف و امورخیریه اداره می شد. بنای ساختمان جدید واقع در بست شیخ بهایی با مساحت 1200 متر مربع به همت آستان قدس رضوی در سال 1368 به پایان رسید و مدیریت کتابخانه به آستان قدس واگذار گردید. در حال حاضر این محل به عنوان کتابخانه تخصصی اهل بیت (علیه السلام) از مراکز مهم نشر 180
- موزه مرکزی: 181
- موزه فرش: 182
- گنجینه نفایس: 182
- موزه مردم شناسی: 183
- نمایشگاه ها و فروشگاه های کتاب: 184
- مرکز نمایشگاه ها و همایش های آستان قدس رضوی: 184
- نقشه خدمات و اماکن فرهنگی حرم مطهر رضوی 185
- تاریخچه 189
- فصل 8: راهنمای مشهد مقدس 189
- مراکز زیارتی و سیاحتی مشهد مقدس 190
- آستان امامزادگان سیدناصر و سیدیاسر علیهما السلام: 190
- گنبد خشتی: 191
- آستان متبرکۀ امامزاده یحیی علیه السلام: 191
- آرامگاه خواجه اباصلت هروی (رحمه الله علیه): 191
- آرامگاه هرثمه بن اَعیُن (خواجه مراد): 192
- بقعۀ ابوزید ربیع بن خثیم اسدی (خواجه ربیع): 193
- مجموعۀ فرهنگی باغ و آرامگاه نادری: 195
- بنای هارونیه: 196
- آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی: 196
- 1. موزه ها: 197
- مراکز فرهنگی 197
- 2. نشانی فرهنگ سراها: 198
- بوستان بزرگ ملت: 200
- 3. سینماهای مشهد 200
- بوستان ها و تفرجگاه های شهری 200
- بوستان وحدت: 201
- پردیس قائم: 201
- پارک جنگلی وکیل آباد: 201
- پارک جنگلی و کمپ طرق: 201
- 1. محور گردشگری طبیعی مشهد به شاندیز 202
- جاذبه های طبیعی و ییلاقات 202
- 2. محور گردشگری طبیعی مشهد به طرقبه 203
- 3. سایر محورها: 204
- برخی بازارها و مراکز خرید 205
- آدرس و تلفن تماس برخی از بیمارستان های شبانه روزی (دولتی، خصوصی و خیریه) 206
- آدرس و تلفن داروخانه های شبانه روزی 207
- تلفن های دفاتر مرکزی خطوط هواپیمایی 207
- تلفن های ضروری 208
- دفاتر مراجع و آیات عظام 208
- راهنمای برخی مسیرهای اتوبوس رانی 209
- راهنمای مسیرهای خط یک قطارشهری 209
- پیوست ها 210
- نقشه حرم مطهر 211
- نقشه مشهد 212
- مسیر حرکت امام رضا از مدینه تا مرو 213
- دفاتر امانات نقدی و اشیای ارزشمند: 214
- دفاتر امانات وسایل زائران: 214
- تلفن های ضروری حرم مطهر 214
- دفاتر صندلی چرخ دار: 215
- دفاتر نذورات غیرنقدی: 215
- دفاتر نذورات نقدی: 215
- دفاتر راهنمای زائر حرم مطهر: 216
- فعالیت های قرانی حرم مطهر: 216
- خدمات فرهنگی حرم مطهر: 216
- سایر تلفن ها: 216
شیخ هاشم قزوینی(رحمه الله علیه) (1270تا1339ش)
‘آیت الله حاج شیخ هاشم قزوینی’، سال1270ش، در شهر قزوین متولد شد. او مقدمات و قسمتی از سطوح حوزوی را در قزوین و تهران آموخت. ایشان در مشهد برای مدتی در محضر ‘آیت الله حاج میرزا محمد آقازاده’ و ‘آیت الله میرزا مهدی غروی اصفهانی’ بودند و به تدریس سطوح عالی و خارج پرداخت. رسائل، مکاسب، کفایه و خارج اصول، درس هایی است که مرحوم قزوینی در مدرسه های ‘فاضل خان’ و ‘نواب’ مشهد تدریس می کرد. برخی از شاگردان ایشان از نام آوران و مشاهیر ایران و جهان اسلام به شمار می آیند؛ ازجمله: ‘آیت الله حاج میرزامهدی نوغانی’، ‘آیت الله واعظ طبسی’، ‘استاد محمدتقی شریعتی’، ‘استاد کاظم مدیرشانه چی’، ‘استاد محمدرضا حکیمی’ و نیز ‘رهبر معظم انقلاب، حضرت آیت الله خامنه ای مدظله العالی’.
آیت الله قزوینی(رحمه الله علیه)، در مسائل سیاسی خراسان و موضع گیری در مقابل سیاست های دین ستیزانۀ پهلوی نیز نقش آفرینی می کرد؛ به طوری که در واقعۀ گوهرشاد دستگیر و به تهران منتقل شد. وی پس از انتقال به تهران، تا پایان حکومت رضاخانی اجازۀ بازگشت به مشهد را نیافت.
آیت الله حاج شیخ هاشم قزوینی، در 20ربیع الثانی1381ق، مصادف با 22مهر1339ش درگذشت و پیکر پاکش را در حرم مطهر رضوی، در راهروی رواق دارالضیافه، واقع در سمت راست ایوان طلای صحن آزادی دفن کردند که درحال حاضر کفشداری شمارۀ شش است.
حاج حسن علی اصفهانی مشهور به نخودکی(1279-1361 ق)
حاج شیخ حسنعلی اصفهانی مقدادی اصفهانی، مشهور به نخودکی فرزند ملا علی اکبر در سال 1279 ه.ق