- دعای مطالعه 1
- مقدمه 2
- پدر و مادر بزرگوار امام رضا(علیه السلام) 4
- دوران کودکی و جوانی امام رضا(علیه السلام) 4
- فصل 1: خورشید طوس : ( آشنایی با امام رضاعلیه السلام) 4
- نام، کنیه و القاب امام رضا(علیه السلام) 4
- ولادت با سعادت علی بن موسی الرضا(علیه السلام) 4
- فرزندان امام رضا(علیه السلام) 5
- فرزند سرزمین غربت 5
- سیرۀ عبادی امام رضا(علیه السلام) 5
- سیرۀ اجتماعی امام رضا(علیه السلام) 6
- مقام و شخصیت علمی امام رضا(علیه السلام) 7
- اشاره 8
- آگاهی امام رضا(علیه السلام) از زبان های گوناگون 8
- 1. آشنایی کامل به زبان های گوناگون رایج در آن زمان 9
- 2. آشنایی به زبان پرندگان و حیوانات 9
- دانش گستردۀ امام رضا (علیه السلام) در علوم غیبی 10
- فعالیت های فرهنگی امام رضا(علیه السلام) 11
- هجرت تاریخی امام رضا(علیه السلام) به خراسان 12
- حدیث سلسله الذهب 13
- مرو 15
- نماز عید فطر 15
- شهادت امام رضا(علیه السلام) 17
- طلوعی ماندگار 19
- فصل 2: شرط حضور: ( احکام زائر) 21
- احکام مسافر 21
- نماز مسافر 21
- جاگرفتن برای نماز 23
- حرم های مطهر 24
- پاسخ به پرسش هایی درباره احکام نماز جماعت 24
- روزۀ مسافر 29
- احکام نذر 29
- احکام امربه معروف و نهی از منکر 31
- دامنه و محدوده امربه معروف و نهی از منکر سؤال: امربه معروف و نهی از منکر شامل چه اموری می شود؟ 31
- اشاره 31
- امر به معروف و نهی از منکر در قرآن کریم 32
- امر به معروف و نهی از منکر در روایات 32
- امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه عقل 33
- شروط واجب شدن امربه معروف و نهی از منکر 34
- برخی از احکام وقف 35
- احکام وقف 35
- اهمیت وقف 35
- احکام معذورین 36
- تطهیر مسجد و حرم 37
- احکام مسجد و حرم ائمه(علیهم السلام) 37
- حرمت مسجد و حرم 37
- پرسش هایی دربارۀ احکام حرم 38
- بردن مهر و قرآن مسجد و حرم های مطهر 38
- نماز تحیّت مسجد 38
- اقامۀ نماز در مسجد و حرم 38
- آداب زیارت 46
- مفهوم و حقیقت زیارت و اقسام آن 46
- مهم ترین شرایط و آداب زیارت 46
- معنی و مفهوم زیارت 46
- فصل 3: رسم حضور : ( آداب زیارت) 46
- زیارت اَحیا (زنده ها) 47
- زیارت درگذشتگان 47
- زیارت مرقد شهیدان 48
- زیارت مرقد علما و بزرگان 48
- زیارت معصومان(علیهم السلام) 49
- زیارت امامزاده های والامقام(علیهم السلام) 49
- زیارت امامان(علیهم السلام)؛ وفاداری به پیمان امامت 50
- زیارت امامان(علیهم السلام)؛ مصداق بارز آیۀ مودّت 50
- نقش زیارت و آثار و برکات آن 50
- زیارت؛ اقتدا به معصومین(علیهم السلام) 52
- زیارت؛ عامل آشنایی بیشتر و عمیق تر با امامان(علیهم السلام) 53
- زیارت امامان و آشنایی با مکتب اسلام 54
- ثواب زیارت هر یک از امامان معصوم(علیهم السلام) 55
- آداب زیارت 58
- دیگر آداب مهم برای زائر 68
- روضه منوره 73
- فصل 4: در این قطعه از بهشت: ( آشنایی با حرم مطهر رضوی) 73
- سومین صندوق مزار: 74
- صندوق های مرقد مطهر 74
- دومین صندوق مزار: 74
- اولین صندوق مزار: 74
- ضریح های حرم مطهر 75
- گنبد طلا 78
- گنبد و حوادث ناگوار 79
- مسجد بالاسر 80
- مساجد حرم مطهر 80
- مسجد جامع گوهرشاد 81
- مدرسه پریزاد 83
- مدارس حرم مطهر 83
- صحن انقلاب اسلامی 84
- صحن های حرم مطهر 84
- مدرسه دو در (دارالقران) 84
- صحن آزادی 87
- ایوان جنوبی صحن انقلاب اسلامی (ایوان طلا) 87
- ایوان جنوبی صحن آزادی (ایوان ساعت) 88
- ایوان غربی صحن آزادی (ایوان طلا) 88
- صحن جمهوری اسلامی 88
- صحن قدس 89
- صحن جامع رضوی 90
- صحن غدیر 91
- صحن هدایت 92
- صحن کوثر 92
- رواق های حرم مطهر 93
- رواق دارالحفاظ 93
- رواق دارالسیاده 93
- رواق دارالسلام 94
- رواق حاتم خانی 95
- رواق گنبد الله وردیخان 95
- رواق توحیدخانه 96
- رواق دارالضیافه 96
- رواق دارالفیض 97
- رواق دارالسعاده 97
- رواق شیخ بهایی (ره) 98
- رواق دارالسرور 98
- رواق دارالشکر 99
- رواق دارالشرف 99
- رواق دارالذکر 100
- رواق دارالعزه 100
- رواق دارالزهد 101
- رواق دارالعباده 101
- رواق دارالهدایه 102
- رواق دارالولایه 102
- رواق دارالاخلاص 103
- رواق دارالرحمه 103
- رواق حضرت معصومه علیها السلام 104
- رواق دارالحکمه 104
- رواق دارالکرامه 105
- رواق دارالحجه (عج) 105
- رواق امام خمینی (ره) 106
- رواق شیخ طوسی (رحمه الله علیه) 106
- رواق شیخ حر عاملی (ره) 106
- رواق دارالمرحمه 107
- رواق کوثر 107
- رواق غدیر 107
- رواق حضرت فاطمه زهرا علیها السلام 108
- مراسم صُفّه 111
- اجرای آ یینها و مراسم خاص توسط خدام 111
- غبارروبی 111
- اشاره 111
- مراسم تحویل کشیک 113
- نقاره نوازی 114
- تعویض گل 114
- نت های نقاره 115
- خطبۀ شب شهادت 115
- مراسم شام غریبان 116
- چراغانی 116
- سفرۀ 14 هزار صلوات 117
- مراسم جاروی دربانان 117
- اقامۀ اذان و مناجات 117
- زائرین و حاجتمندان توزیع م یشود. 118
- مشاهیر مدفون در حرم مطهر رضوی 119
- شیخ طبرسی(رحمه الله علیه) پیشوای مفسران(468تا548 ق) 119
- شیخ محمد عارف عباسی معروف به پیر پالان دوز (زنده در قرن 10ق) 120
- شیخ بهایی(رحمه الله علیه) فقیه ذوفنون (953تا1030یا 1031ق) 120
- شیخ حُرّ عاملی(رحمه الله علیه) (1033تا1104ق) 121
- حاج حسن علی اصفهانی مشهور به نخودکی(1279-1361 ق) 122
- شیخ هاشم قزوینی(رحمه الله علیه) (1270تا1339ش) 122
- آیت الله میلانی(رحمه الله علیه) مرجع بیدار (1313تا1395ق) 123
- شیخ مجتبی قزوینی(رحمه الله علیه) حکیم قرآنی (1318تا 1386ق) 124
- علامۀ جعفری(رحمه الله علیه) (1304تا1377ش) 125
- علامه سیدجلال الدین آشتیانی (رحمه الله علیه) ملاصدرای قرن(1304تا1384ش) 126
- سید عبدالکریم هاشمی نژاد (1311تا1360ش) 127
- سردار شهید سید محمد تقی رضوی مبرقع 128
- شهدای عاشورای حرم رضوی 128
- برخی دیگر از مشاهیر مدفون در حرم مطهر 129
- صحن آزادی 129
- صحن انقلاب 129
- آیت الله عباس واعظ طبسی (1314تا1394ش) 129
- رواق دارالسلام 130
- رواق دارالولایه 130
- رواق دارالعباد 130
- رواق دارالسرور 130
- رواق دار الفیض 130
- رواق دارالشکر 130
- صحن جمهوری اسلامی 130
- رواق دارالحفاظ 130
- رواق دارالزهد 130
- فصل 5: اطلاعات ضروری 132
- دفاتر امانات 138
- فصل 6: خدمات رفاهی و بهداشتی 138
- دفاتر پیداشدگان و رسیدگی به امور گمشدگان: 140
- زائربرهای برقی: 141
- دفاتر نگهداری اشیای پیداشده: 141
- دفاتر صندلی چرخ دار: 142
- دفاتر نذورات: 142
- کفشداری ها: 144
- مهمان سرا: 145
- مدیریت آگاهی حرم 146
- بخش امداد زائران: 146
- (رسیدگی به معضلات اجتماعی در حرم مطهر رضوی) مدیریت آگاهی، در ضلع قبله صحن هدایت حرم مطهر رضوی واقع است که از نیروهای مجرب آستان قدس رضوی و کادر انتظامی (آگاهی)، تشکیل شده است و به صورت شبانه روزی در جهت رفاه و امنیت زائران گرامی انجام وظیفه می کنند. امورات کنترل و مراقبت در راستای تأمین امنیت حوزه اماکن متبرکه را با شناسایی و دستگیری افراد مشکوک، موارد خاص، سارقان، معتادان، حاملان مواد مخدر، کلاشان، متکدیان، رابطه نامحرمیت، درگیری و نزاع، کلاهبرداری، اخاذی و.. برعهده دارد و با تشکیل پرونده و تحویل به مراجع قضایی، خدمت رسانی می کند. 146
- دفتر امور دفن: 147
- سرویس های بهداشتی حرم مطهر: 147
- دارالشفاء امام علیه السلام 150
- مرکز فوریت های پزشکی: 150
- 1. نمازهای جماعت حرم مطهر: 152
- فصل 7: فعالیت ها و برنامه های فرهنگی حرم مطهر رضوی 152
- 2. تبلیغ معارف اسلامی: 153
- 3. فعالیت های قرآنی: 156
- اشاره 156
- کلاس های آموزش قرائت: 157
- کارگاه های کوتاه مدت قرائت و حفظ قرآن کریم: 157
- کلاس های آموزش تفسیر و حدیث: 157
- کارگاه های کوتاه مدت تفسیر و حدیث: 157
- حلقه های تدبر در قرآن کریم: 158
- کارگاه پاسخگویی به سؤالات قرآنی و حدیثی: 158
- سلسله نشست های تفسیر و حدیث: 158
- جلسات آموزشی قرائت قرآن کریم: 158
- محفل انس با قرآن ویژه خواهران: 158
- واحد ختم تلاوت نور: 159
- ترتیل قرآن کریم: 159
- جُنگ های قرآنی: 160
- کارگاه مهدالرضا(علیه السلام): 160
- کارگاه هنرهای قرآنی: 161
- مسابقات قرآنی: 161
- واحد سمعی و بصری قرآنی: 162
- سامانه تلفنی پاسخ گویی به سؤالات شرعی (32020) 162
- 4. پاسخ گویی به سؤالات شرعی و اعتقادی: 162
- دفاتر پاسخ گویی به سؤالات شرعی خواهران: 163
- دفاتر پاسخگویی به سؤالات شرعی برادران: 163
- دفاتر پاسخ گویی به سؤالات اعتقادی: 163
- سامانه پیامکی پاسخگویی به سوالات شرعی 164
- دین، نشاط، زندگی 164
- مشاورۀ فردی: 164
- 5. مرکز مشاورۀ دینی: 164
- کلاس های مشاورۀ گروهی: 164
- 6. نشست های پرسش و پاسخ دینی: 164
- حلقۀ معرفت: 165
- پرسمان های دینی: پرسمان دینی عنوان سلسله جلسه های سخنرانی و پرسش و پاسخ است. در این جلسه ها که در قالب موضوعات مختلفِ دینی تشکیل می شود، کارشناسان، جواب گوی پرسش های زائران و مجاوران بارگاه رضوی هستند. جلسات پرسش و پاسخِ موضوعی، هر شب بعد از نماز مغرب 165
- 7. همایش های تخصصی: 166
- 8. ارائۀ خدمات فرهنگی به گروه های ویژه: 166
- 11. پایگاه های فرهنگی: 168
- نمایشگاه کبوترانه (ویژۀ کودکان 5تا10 سال): 168
- نمایشگاه حکایت آفتاب: 168
- 12. شبکۀ مخاطبان نورالهدی: 169
- 13. مسابقات فرهنگی: 170
- 14. درگاه خدمات فرهنگی تبلیغی حرم مطهر امام رضا(علیه السلام) (razavi.aqr.ir): 171
- 15. اتاق های گفت وگوی آنلاین (پالتاک رضوی): 173
- 16. ویژه برنامه های زائران غیرِ ایرانی: 174
- بنیاد پژوهش های اسلامی: 177
- 17- سایر فعالیت های فرهنگی حرم مطهر: 177
- دانشگاه علوم اسلامی رضوی: 178
- کتابخانه مسجد گوهرشاد: در حرم مطهر علاوه بر کتابخانه مرکزی، کتابخانه مسجد گوهرشاد نیز قرار دارد. این کتابخانه در سال 1332 شمسی در جوار مسجد جامع گوهرشاد تأسیس گردید و از سال 1345 تا 1369 با مدیریت سازمان اوقاف و امورخیریه اداره می شد. بنای ساختمان جدید واقع در بست شیخ بهایی با مساحت 1200 متر مربع به همت آستان قدس رضوی در سال 1368 به پایان رسید و مدیریت کتابخانه به آستان قدس واگذار گردید. در حال حاضر این محل به عنوان کتابخانه تخصصی اهل بیت (علیه السلام) از مراکز مهم نشر 180
- کتابخانه مرکزی: 180
- موزه مرکزی: 181
- موزه فرش: 182
- گنجینه نفایس: 182
- موزه مردم شناسی: 183
- نمایشگاه ها و فروشگاه های کتاب: 184
- مرکز نمایشگاه ها و همایش های آستان قدس رضوی: 184
- نقشه خدمات و اماکن فرهنگی حرم مطهر رضوی 185
- فصل 8: راهنمای مشهد مقدس 189
- تاریخچه 189
- آستان امامزادگان سیدناصر و سیدیاسر علیهما السلام: 190
- مراکز زیارتی و سیاحتی مشهد مقدس 190
- آستان متبرکۀ امامزاده یحیی علیه السلام: 191
- آرامگاه خواجه اباصلت هروی (رحمه الله علیه): 191
- گنبد خشتی: 191
- آرامگاه هرثمه بن اَعیُن (خواجه مراد): 192
- بقعۀ ابوزید ربیع بن خثیم اسدی (خواجه ربیع): 193
- مجموعۀ فرهنگی باغ و آرامگاه نادری: 195
- بنای هارونیه: 196
- آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی: 196
- 1. موزه ها: 197
- مراکز فرهنگی 197
- 2. نشانی فرهنگ سراها: 198
- بوستان بزرگ ملت: 200
- 3. سینماهای مشهد 200
- بوستان ها و تفرجگاه های شهری 200
- پارک جنگلی وکیل آباد: 201
- پردیس قائم: 201
- پارک جنگلی و کمپ طرق: 201
- بوستان وحدت: 201
- جاذبه های طبیعی و ییلاقات 202
- 1. محور گردشگری طبیعی مشهد به شاندیز 202
- 2. محور گردشگری طبیعی مشهد به طرقبه 203
- 3. سایر محورها: 204
- برخی بازارها و مراکز خرید 205
- آدرس و تلفن تماس برخی از بیمارستان های شبانه روزی (دولتی، خصوصی و خیریه) 206
- آدرس و تلفن داروخانه های شبانه روزی 207
- تلفن های دفاتر مرکزی خطوط هواپیمایی 207
- تلفن های ضروری 208
- دفاتر مراجع و آیات عظام 208
- راهنمای برخی مسیرهای اتوبوس رانی 209
- راهنمای مسیرهای خط یک قطارشهری 209
- پیوست ها 210
- نقشه حرم مطهر 211
- نقشه مشهد 212
- مسیر حرکت امام رضا از مدینه تا مرو 213
- دفاتر امانات وسایل زائران: 214
- دفاتر امانات نقدی و اشیای ارزشمند: 214
- تلفن های ضروری حرم مطهر 214
- دفاتر صندلی چرخ دار: 215
- دفاتر نذورات غیرنقدی: 215
- دفاتر نذورات نقدی: 215
- دفاتر راهنمای زائر حرم مطهر: 216
- سایر تلفن ها: 216
- فعالیت های قرانی حرم مطهر: 216
- خدمات فرهنگی حرم مطهر: 216
3. سایر محورها:
* بند طرق: این بند در 25 کیلومتری جنوب شرقی مشهد و روی رودخانۀ طرق احداث شده است. بنای اولیۀ این سازۀ آبی در زمان تیموری و به دستور «امیرعلی شیر نوایی» ساخته شده است. امروزه بند طرق با منظره های زیبای پیرامون آن، یکی از گردشگاه های مردم مشهد و زائران بارگاه رضوی به شمار می آید.
* سد کارده: این سد در کیلومتر 20 جادۀ مشهد به کلات، روی رودخانه ای به نام کارده قرار دارد. مسیر رودخانۀ کارده با جریان دائمی و منظره های بسیار زیبای کوهستانی، یکی از زیباترین تفرّجگاه ها به شمار می آید. مسیر دسترسی به این منطقۀ گردشگاهی، از انتهای خیابان خواجه ربیع ممکن است.
* بوستان طبیعی هفت حوض: این بوستان در هفت کیلومتری شهر مشهد قرار دارد. نام این بوستان به دلیل حوضچه های طبیعی است که در طی سال ها و قرون متمادی در اثر ریزش آب از ارتفاع ایجاد شده است؛ به طوری که اولین حوضچه، یک استخر کوچک بوده که سرریز آب از آن به دومین حوضچه منتقل شده و این روند تا هفت حوض ادامه یافته است. دسترسی به این بوستان از شهرک سیدی و جادۀ خلج صورت می پذیرد.
* غار مغان: این غار در حدود شصت کیلومتری جنوب مشهد، پس از روستاهای بالندر و اردمه و خانرود و در جنوب روستا و درۀ مغان قرار گرفته است. بنابر شواهد موجود و
کشف فسیل حلزونی در مسیر منتهی به آن، می توان قدمت این پدیدۀ طبیعی را یکصد میلیون سال پیش و مربوط به دورۀ دوم زمین شناسی تخمین زد. دسترسی به این مکان، ازطریق جادۀ خلج امکان پذیر است.
* غار هندل آباد (هندوآباد): در بخش تبادکان مشهد و در حدود 44 کیلومتری مشهد، با فاصلۀ کمی از روستای هندل آباد، غاری به همین نام وجود دارد. فضای داخلی این پدیدۀ طبیعی، دارای ستون های آهکی استالاگتیت و استالاگمیت است. براساس بررسی های اولیه، طول غار در حدود 90 متر بوده و در درون غار چشمه ای وجود دارد.
* طبیعت و آبشار اخلمد (چناران): طبیعت اخلمد یکی از زیباترین گردشگاه های طبیعی شهرستان چناران است که در 85 کیلومتری شمال غربی مشهد به طرف چناران و به فاصله دَه کیلومتری گلمکان واقع شده است. این منطقۀ ییلاقی در دامنۀ کوه بینالود، دره های سبز و دلگشا و باغ های میوه و آبشارهایی طبیعی دارد. در مدخل درۀ اخلمد بندی قرار دارد که یادگار عهد تیموری است. در قسمت های پرآبِ رودخانه، دو آبشار به وجود آمده است که هر یک بیش از هجده متر ارتفاع دارد.
* روستای خرْو و دَرّود (نیشابور): این روستاها در مناطق ییلاقی نزدیک شهرستان نیشابور واقع شده اند و با آب وهوای مناسب، باغ های میوه، رودهای فصلی و چشم اندازی دیدنی، در تابستان های گرم، پذیرای مسافران و تفریح کنندگان هستند.
* آبشار قره سو (کلات نادری): درۀ قره سو در نزدیکی شهر کلات نادری قرار گرفته است. این منطقۀ کوهستانیِ پرآب و مصفا، آبشار دیدنی و زیبای قره سو را در دل خویش جای داده است و مکانی جذاب برای گردشگران است. با نصب نرد بان های متعدد
در این منطقۀ کوهستانی، دیدار از این آبشار برای گردشگران امکان پذیر شده است.