- دعای مطالعه 1
- مقدمه 2
- ولادت با سعادت علی بن موسی الرضا(علیه السلام) 4
- پدر و مادر بزرگوار امام رضا(علیه السلام) 4
- دوران کودکی و جوانی امام رضا(علیه السلام) 4
- نام، کنیه و القاب امام رضا(علیه السلام) 4
- فصل 1: خورشید طوس : ( آشنایی با امام رضاعلیه السلام) 4
- فرزند سرزمین غربت 5
- فرزندان امام رضا(علیه السلام) 5
- سیرۀ عبادی امام رضا(علیه السلام) 5
- سیرۀ اجتماعی امام رضا(علیه السلام) 6
- مقام و شخصیت علمی امام رضا(علیه السلام) 7
- اشاره 8
- آگاهی امام رضا(علیه السلام) از زبان های گوناگون 8
- 1. آشنایی کامل به زبان های گوناگون رایج در آن زمان 9
- 2. آشنایی به زبان پرندگان و حیوانات 9
- دانش گستردۀ امام رضا (علیه السلام) در علوم غیبی 10
- فعالیت های فرهنگی امام رضا(علیه السلام) 11
- هجرت تاریخی امام رضا(علیه السلام) به خراسان 12
- حدیث سلسله الذهب 13
- مرو 15
- نماز عید فطر 15
- شهادت امام رضا(علیه السلام) 17
- طلوعی ماندگار 19
- نماز مسافر 21
- احکام مسافر 21
- فصل 2: شرط حضور: ( احکام زائر) 21
- جاگرفتن برای نماز 23
- حرم های مطهر 24
- پاسخ به پرسش هایی درباره احکام نماز جماعت 24
- احکام نذر 29
- روزۀ مسافر 29
- اشاره 31
- احکام امربه معروف و نهی از منکر 31
- دامنه و محدوده امربه معروف و نهی از منکر سؤال: امربه معروف و نهی از منکر شامل چه اموری می شود؟ 31
- امر به معروف و نهی از منکر در قرآن کریم 32
- امر به معروف و نهی از منکر در روایات 32
- امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه عقل 33
- شروط واجب شدن امربه معروف و نهی از منکر 34
- برخی از احکام وقف 35
- احکام وقف 35
- اهمیت وقف 35
- احکام معذورین 36
- احکام مسجد و حرم ائمه(علیهم السلام) 37
- تطهیر مسجد و حرم 37
- حرمت مسجد و حرم 37
- پرسش هایی دربارۀ احکام حرم 38
- نماز تحیّت مسجد 38
- بردن مهر و قرآن مسجد و حرم های مطهر 38
- اقامۀ نماز در مسجد و حرم 38
- معنی و مفهوم زیارت 46
- آداب زیارت 46
- مفهوم و حقیقت زیارت و اقسام آن 46
- فصل 3: رسم حضور : ( آداب زیارت) 46
- مهم ترین شرایط و آداب زیارت 46
- زیارت اَحیا (زنده ها) 47
- زیارت درگذشتگان 47
- زیارت مرقد شهیدان 48
- زیارت مرقد علما و بزرگان 48
- زیارت امامزاده های والامقام(علیهم السلام) 49
- زیارت معصومان(علیهم السلام) 49
- زیارت امامان(علیهم السلام)؛ مصداق بارز آیۀ مودّت 50
- زیارت امامان(علیهم السلام)؛ وفاداری به پیمان امامت 50
- نقش زیارت و آثار و برکات آن 50
- زیارت؛ اقتدا به معصومین(علیهم السلام) 52
- زیارت؛ عامل آشنایی بیشتر و عمیق تر با امامان(علیهم السلام) 53
- زیارت امامان و آشنایی با مکتب اسلام 54
- ثواب زیارت هر یک از امامان معصوم(علیهم السلام) 55
- آداب زیارت 58
- دیگر آداب مهم برای زائر 68
- روضه منوره 73
- فصل 4: در این قطعه از بهشت: ( آشنایی با حرم مطهر رضوی) 73
- سومین صندوق مزار: 74
- صندوق های مرقد مطهر 74
- اولین صندوق مزار: 74
- دومین صندوق مزار: 74
- ضریح های حرم مطهر 75
- گنبد طلا 78
- گنبد و حوادث ناگوار 79
- مساجد حرم مطهر 80
- مسجد بالاسر 80
- مسجد جامع گوهرشاد 81
- مدارس حرم مطهر 83
- مدرسه پریزاد 83
- صحن انقلاب اسلامی 84
- صحن های حرم مطهر 84
- مدرسه دو در (دارالقران) 84
- ایوان جنوبی صحن انقلاب اسلامی (ایوان طلا) 87
- صحن آزادی 87
- ایوان جنوبی صحن آزادی (ایوان ساعت) 88
- ایوان غربی صحن آزادی (ایوان طلا) 88
- صحن جمهوری اسلامی 88
- صحن قدس 89
- صحن جامع رضوی 90
- صحن غدیر 91
- صحن کوثر 92
- صحن هدایت 92
- رواق های حرم مطهر 93
- رواق دارالسیاده 93
- رواق دارالحفاظ 93
- رواق دارالسلام 94
- رواق حاتم خانی 95
- رواق گنبد الله وردیخان 95
- رواق توحیدخانه 96
- رواق دارالضیافه 96
- رواق دارالفیض 97
- رواق دارالسعاده 97
- رواق دارالسرور 98
- رواق شیخ بهایی (ره) 98
- رواق دارالشرف 99
- رواق دارالشکر 99
- رواق دارالعزه 100
- رواق دارالذکر 100
- رواق دارالعباده 101
- رواق دارالزهد 101
- رواق دارالولایه 102
- رواق دارالهدایه 102
- رواق دارالرحمه 103
- رواق دارالاخلاص 103
- رواق حضرت معصومه علیها السلام 104
- رواق دارالحکمه 104
- رواق دارالکرامه 105
- رواق دارالحجه (عج) 105
- رواق شیخ حر عاملی (ره) 106
- رواق امام خمینی (ره) 106
- رواق شیخ طوسی (رحمه الله علیه) 106
- رواق کوثر 107
- رواق دارالمرحمه 107
- رواق غدیر 107
- رواق حضرت فاطمه زهرا علیها السلام 108
- اشاره 111
- غبارروبی 111
- مراسم صُفّه 111
- اجرای آ یینها و مراسم خاص توسط خدام 111
- مراسم تحویل کشیک 113
- نقاره نوازی 114
- تعویض گل 114
- خطبۀ شب شهادت 115
- نت های نقاره 115
- چراغانی 116
- مراسم شام غریبان 116
- مراسم جاروی دربانان 117
- سفرۀ 14 هزار صلوات 117
- اقامۀ اذان و مناجات 117
- زائرین و حاجتمندان توزیع م یشود. 118
- مشاهیر مدفون در حرم مطهر رضوی 119
- شیخ طبرسی(رحمه الله علیه) پیشوای مفسران(468تا548 ق) 119
- شیخ محمد عارف عباسی معروف به پیر پالان دوز (زنده در قرن 10ق) 120
- شیخ بهایی(رحمه الله علیه) فقیه ذوفنون (953تا1030یا 1031ق) 120
- شیخ حُرّ عاملی(رحمه الله علیه) (1033تا1104ق) 121
- حاج حسن علی اصفهانی مشهور به نخودکی(1279-1361 ق) 122
- شیخ هاشم قزوینی(رحمه الله علیه) (1270تا1339ش) 122
- آیت الله میلانی(رحمه الله علیه) مرجع بیدار (1313تا1395ق) 123
- شیخ مجتبی قزوینی(رحمه الله علیه) حکیم قرآنی (1318تا 1386ق) 124
- علامۀ جعفری(رحمه الله علیه) (1304تا1377ش) 125
- علامه سیدجلال الدین آشتیانی (رحمه الله علیه) ملاصدرای قرن(1304تا1384ش) 126
- سید عبدالکریم هاشمی نژاد (1311تا1360ش) 127
- سردار شهید سید محمد تقی رضوی مبرقع 128
- شهدای عاشورای حرم رضوی 128
- آیت الله عباس واعظ طبسی (1314تا1394ش) 129
- صحن انقلاب 129
- برخی دیگر از مشاهیر مدفون در حرم مطهر 129
- صحن آزادی 129
- رواق دارالزهد 130
- رواق دارالسرور 130
- رواق دارالحفاظ 130
- صحن جمهوری اسلامی 130
- رواق دارالشکر 130
- رواق دار الفیض 130
- رواق دارالعباد 130
- رواق دارالولایه 130
- رواق دارالسلام 130
- فصل 5: اطلاعات ضروری 132
- فصل 6: خدمات رفاهی و بهداشتی 138
- دفاتر امانات 138
- دفاتر پیداشدگان و رسیدگی به امور گمشدگان: 140
- دفاتر نگهداری اشیای پیداشده: 141
- زائربرهای برقی: 141
- دفاتر صندلی چرخ دار: 142
- دفاتر نذورات: 142
- کفشداری ها: 144
- مهمان سرا: 145
- بخش امداد زائران: 146
- مدیریت آگاهی حرم 146
- (رسیدگی به معضلات اجتماعی در حرم مطهر رضوی) مدیریت آگاهی، در ضلع قبله صحن هدایت حرم مطهر رضوی واقع است که از نیروهای مجرب آستان قدس رضوی و کادر انتظامی (آگاهی)، تشکیل شده است و به صورت شبانه روزی در جهت رفاه و امنیت زائران گرامی انجام وظیفه می کنند. امورات کنترل و مراقبت در راستای تأمین امنیت حوزه اماکن متبرکه را با شناسایی و دستگیری افراد مشکوک، موارد خاص، سارقان، معتادان، حاملان مواد مخدر، کلاشان، متکدیان، رابطه نامحرمیت، درگیری و نزاع، کلاهبرداری، اخاذی و.. برعهده دارد و با تشکیل پرونده و تحویل به مراجع قضایی، خدمت رسانی می کند. 146
- سرویس های بهداشتی حرم مطهر: 147
- دفتر امور دفن: 147
- مرکز فوریت های پزشکی: 150
- دارالشفاء امام علیه السلام 150
- فصل 7: فعالیت ها و برنامه های فرهنگی حرم مطهر رضوی 152
- 1. نمازهای جماعت حرم مطهر: 152
- 2. تبلیغ معارف اسلامی: 153
- اشاره 156
- 3. فعالیت های قرآنی: 156
- کلاس های آموزش تفسیر و حدیث: 157
- کارگاه های کوتاه مدت تفسیر و حدیث: 157
- کارگاه های کوتاه مدت قرائت و حفظ قرآن کریم: 157
- کلاس های آموزش قرائت: 157
- سلسله نشست های تفسیر و حدیث: 158
- محفل انس با قرآن ویژه خواهران: 158
- حلقه های تدبر در قرآن کریم: 158
- کارگاه پاسخگویی به سؤالات قرآنی و حدیثی: 158
- جلسات آموزشی قرائت قرآن کریم: 158
- ترتیل قرآن کریم: 159
- واحد ختم تلاوت نور: 159
- کارگاه مهدالرضا(علیه السلام): 160
- جُنگ های قرآنی: 160
- کارگاه هنرهای قرآنی: 161
- مسابقات قرآنی: 161
- 4. پاسخ گویی به سؤالات شرعی و اعتقادی: 162
- سامانه تلفنی پاسخ گویی به سؤالات شرعی (32020) 162
- واحد سمعی و بصری قرآنی: 162
- دفاتر پاسخ گویی به سؤالات اعتقادی: 163
- دفاتر پاسخگویی به سؤالات شرعی برادران: 163
- دفاتر پاسخ گویی به سؤالات شرعی خواهران: 163
- دین، نشاط، زندگی 164
- مشاورۀ فردی: 164
- کلاس های مشاورۀ گروهی: 164
- 6. نشست های پرسش و پاسخ دینی: 164
- 5. مرکز مشاورۀ دینی: 164
- سامانه پیامکی پاسخگویی به سوالات شرعی 164
- پرسمان های دینی: پرسمان دینی عنوان سلسله جلسه های سخنرانی و پرسش و پاسخ است. در این جلسه ها که در قالب موضوعات مختلفِ دینی تشکیل می شود، کارشناسان، جواب گوی پرسش های زائران و مجاوران بارگاه رضوی هستند. جلسات پرسش و پاسخِ موضوعی، هر شب بعد از نماز مغرب 165
- حلقۀ معرفت: 165
- 7. همایش های تخصصی: 166
- 8. ارائۀ خدمات فرهنگی به گروه های ویژه: 166
- نمایشگاه حکایت آفتاب: 168
- 11. پایگاه های فرهنگی: 168
- نمایشگاه کبوترانه (ویژۀ کودکان 5تا10 سال): 168
- 12. شبکۀ مخاطبان نورالهدی: 169
- 13. مسابقات فرهنگی: 170
- 14. درگاه خدمات فرهنگی تبلیغی حرم مطهر امام رضا(علیه السلام) (razavi.aqr.ir): 171
- 15. اتاق های گفت وگوی آنلاین (پالتاک رضوی): 173
- 16. ویژه برنامه های زائران غیرِ ایرانی: 174
- 17- سایر فعالیت های فرهنگی حرم مطهر: 177
- بنیاد پژوهش های اسلامی: 177
- دانشگاه علوم اسلامی رضوی: 178
- کتابخانه مسجد گوهرشاد: در حرم مطهر علاوه بر کتابخانه مرکزی، کتابخانه مسجد گوهرشاد نیز قرار دارد. این کتابخانه در سال 1332 شمسی در جوار مسجد جامع گوهرشاد تأسیس گردید و از سال 1345 تا 1369 با مدیریت سازمان اوقاف و امورخیریه اداره می شد. بنای ساختمان جدید واقع در بست شیخ بهایی با مساحت 1200 متر مربع به همت آستان قدس رضوی در سال 1368 به پایان رسید و مدیریت کتابخانه به آستان قدس واگذار گردید. در حال حاضر این محل به عنوان کتابخانه تخصصی اهل بیت (علیه السلام) از مراکز مهم نشر 180
- کتابخانه مرکزی: 180
- موزه مرکزی: 181
- موزه فرش: 182
- گنجینه نفایس: 182
- موزه مردم شناسی: 183
- نمایشگاه ها و فروشگاه های کتاب: 184
- مرکز نمایشگاه ها و همایش های آستان قدس رضوی: 184
- نقشه خدمات و اماکن فرهنگی حرم مطهر رضوی 185
- تاریخچه 189
- فصل 8: راهنمای مشهد مقدس 189
- مراکز زیارتی و سیاحتی مشهد مقدس 190
- آستان امامزادگان سیدناصر و سیدیاسر علیهما السلام: 190
- گنبد خشتی: 191
- آرامگاه خواجه اباصلت هروی (رحمه الله علیه): 191
- آستان متبرکۀ امامزاده یحیی علیه السلام: 191
- آرامگاه هرثمه بن اَعیُن (خواجه مراد): 192
- بقعۀ ابوزید ربیع بن خثیم اسدی (خواجه ربیع): 193
- مجموعۀ فرهنگی باغ و آرامگاه نادری: 195
- بنای هارونیه: 196
- آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی: 196
- مراکز فرهنگی 197
- 1. موزه ها: 197
- 2. نشانی فرهنگ سراها: 198
- بوستان بزرگ ملت: 200
- بوستان ها و تفرجگاه های شهری 200
- 3. سینماهای مشهد 200
- پارک جنگلی وکیل آباد: 201
- پردیس قائم: 201
- پارک جنگلی و کمپ طرق: 201
- بوستان وحدت: 201
- جاذبه های طبیعی و ییلاقات 202
- 1. محور گردشگری طبیعی مشهد به شاندیز 202
- 2. محور گردشگری طبیعی مشهد به طرقبه 203
- 3. سایر محورها: 204
- برخی بازارها و مراکز خرید 205
- آدرس و تلفن تماس برخی از بیمارستان های شبانه روزی (دولتی، خصوصی و خیریه) 206
- آدرس و تلفن داروخانه های شبانه روزی 207
- تلفن های دفاتر مرکزی خطوط هواپیمایی 207
- تلفن های ضروری 208
- دفاتر مراجع و آیات عظام 208
- راهنمای برخی مسیرهای اتوبوس رانی 209
- راهنمای مسیرهای خط یک قطارشهری 209
- پیوست ها 210
- نقشه حرم مطهر 211
- نقشه مشهد 212
- مسیر حرکت امام رضا از مدینه تا مرو 213
- دفاتر امانات نقدی و اشیای ارزشمند: 214
- تلفن های ضروری حرم مطهر 214
- دفاتر امانات وسایل زائران: 214
- دفاتر صندلی چرخ دار: 215
- دفاتر نذورات غیرنقدی: 215
- دفاتر نذورات نقدی: 215
- سایر تلفن ها: 216
- دفاتر راهنمای زائر حرم مطهر: 216
- فعالیت های قرانی حرم مطهر: 216
- خدمات فرهنگی حرم مطهر: 216
3. سایر محورها:
* بند طرق: این بند در 25 کیلومتری جنوب شرقی مشهد و روی رودخانۀ طرق احداث شده است. بنای اولیۀ این سازۀ آبی در زمان تیموری و به دستور «امیرعلی شیر نوایی» ساخته شده است. امروزه بند طرق با منظره های زیبای پیرامون آن، یکی از گردشگاه های مردم مشهد و زائران بارگاه رضوی به شمار می آید.
* سد کارده: این سد در کیلومتر 20 جادۀ مشهد به کلات، روی رودخانه ای به نام کارده قرار دارد. مسیر رودخانۀ کارده با جریان دائمی و منظره های بسیار زیبای کوهستانی، یکی از زیباترین تفرّجگاه ها به شمار می آید. مسیر دسترسی به این منطقۀ گردشگاهی، از انتهای خیابان خواجه ربیع ممکن است.
* بوستان طبیعی هفت حوض: این بوستان در هفت کیلومتری شهر مشهد قرار دارد. نام این بوستان به دلیل حوضچه های طبیعی است که در طی سال ها و قرون متمادی در اثر ریزش آب از ارتفاع ایجاد شده است؛ به طوری که اولین حوضچه، یک استخر کوچک بوده که سرریز آب از آن به دومین حوضچه منتقل شده و این روند تا هفت حوض ادامه یافته است. دسترسی به این بوستان از شهرک سیدی و جادۀ خلج صورت می پذیرد.
* غار مغان: این غار در حدود شصت کیلومتری جنوب مشهد، پس از روستاهای بالندر و اردمه و خانرود و در جنوب روستا و درۀ مغان قرار گرفته است. بنابر شواهد موجود و
کشف فسیل حلزونی در مسیر منتهی به آن، می توان قدمت این پدیدۀ طبیعی را یکصد میلیون سال پیش و مربوط به دورۀ دوم زمین شناسی تخمین زد. دسترسی به این مکان، ازطریق جادۀ خلج امکان پذیر است.
* غار هندل آباد (هندوآباد): در بخش تبادکان مشهد و در حدود 44 کیلومتری مشهد، با فاصلۀ کمی از روستای هندل آباد، غاری به همین نام وجود دارد. فضای داخلی این پدیدۀ طبیعی، دارای ستون های آهکی استالاگتیت و استالاگمیت است. براساس بررسی های اولیه، طول غار در حدود 90 متر بوده و در درون غار چشمه ای وجود دارد.
* طبیعت و آبشار اخلمد (چناران): طبیعت اخلمد یکی از زیباترین گردشگاه های طبیعی شهرستان چناران است که در 85 کیلومتری شمال غربی مشهد به طرف چناران و به فاصله دَه کیلومتری گلمکان واقع شده است. این منطقۀ ییلاقی در دامنۀ کوه بینالود، دره های سبز و دلگشا و باغ های میوه و آبشارهایی طبیعی دارد. در مدخل درۀ اخلمد بندی قرار دارد که یادگار عهد تیموری است. در قسمت های پرآبِ رودخانه، دو آبشار به وجود آمده است که هر یک بیش از هجده متر ارتفاع دارد.
* روستای خرْو و دَرّود (نیشابور): این روستاها در مناطق ییلاقی نزدیک شهرستان نیشابور واقع شده اند و با آب وهوای مناسب، باغ های میوه، رودهای فصلی و چشم اندازی دیدنی، در تابستان های گرم، پذیرای مسافران و تفریح کنندگان هستند.
* آبشار قره سو (کلات نادری): درۀ قره سو در نزدیکی شهر کلات نادری قرار گرفته است. این منطقۀ کوهستانیِ پرآب و مصفا، آبشار دیدنی و زیبای قره سو را در دل خویش جای داده است و مکانی جذاب برای گردشگران است. با نصب نرد بان های متعدد
در این منطقۀ کوهستانی، دیدار از این آبشار برای گردشگران امکان پذیر شده است.