- دعای مطالعه 1
- مقدمه 2
- فصل 1: خورشید طوس : ( آشنایی با امام رضاعلیه السلام) 4
- نام، کنیه و القاب امام رضا(علیه السلام) 4
- دوران کودکی و جوانی امام رضا(علیه السلام) 4
- ولادت با سعادت علی بن موسی الرضا(علیه السلام) 4
- پدر و مادر بزرگوار امام رضا(علیه السلام) 4
- سیرۀ عبادی امام رضا(علیه السلام) 5
- فرزند سرزمین غربت 5
- فرزندان امام رضا(علیه السلام) 5
- سیرۀ اجتماعی امام رضا(علیه السلام) 6
- مقام و شخصیت علمی امام رضا(علیه السلام) 7
- آگاهی امام رضا(علیه السلام) از زبان های گوناگون 8
- اشاره 8
- 2. آشنایی به زبان پرندگان و حیوانات 9
- 1. آشنایی کامل به زبان های گوناگون رایج در آن زمان 9
- دانش گستردۀ امام رضا (علیه السلام) در علوم غیبی 10
- فعالیت های فرهنگی امام رضا(علیه السلام) 11
- هجرت تاریخی امام رضا(علیه السلام) به خراسان 12
- حدیث سلسله الذهب 13
- مرو 15
- نماز عید فطر 15
- شهادت امام رضا(علیه السلام) 17
- طلوعی ماندگار 19
- نماز مسافر 21
- فصل 2: شرط حضور: ( احکام زائر) 21
- احکام مسافر 21
- جاگرفتن برای نماز 23
- حرم های مطهر 24
- پاسخ به پرسش هایی درباره احکام نماز جماعت 24
- روزۀ مسافر 29
- احکام نذر 29
- احکام امربه معروف و نهی از منکر 31
- دامنه و محدوده امربه معروف و نهی از منکر سؤال: امربه معروف و نهی از منکر شامل چه اموری می شود؟ 31
- اشاره 31
- امر به معروف و نهی از منکر در قرآن کریم 32
- امر به معروف و نهی از منکر در روایات 32
- امر به معروف و نهی از منکر از دیدگاه عقل 33
- شروط واجب شدن امربه معروف و نهی از منکر 34
- اهمیت وقف 35
- برخی از احکام وقف 35
- احکام وقف 35
- احکام معذورین 36
- احکام مسجد و حرم ائمه(علیهم السلام) 37
- تطهیر مسجد و حرم 37
- حرمت مسجد و حرم 37
- پرسش هایی دربارۀ احکام حرم 38
- اقامۀ نماز در مسجد و حرم 38
- بردن مهر و قرآن مسجد و حرم های مطهر 38
- نماز تحیّت مسجد 38
- فصل 3: رسم حضور : ( آداب زیارت) 46
- مهم ترین شرایط و آداب زیارت 46
- آداب زیارت 46
- مفهوم و حقیقت زیارت و اقسام آن 46
- معنی و مفهوم زیارت 46
- زیارت درگذشتگان 47
- زیارت اَحیا (زنده ها) 47
- زیارت مرقد علما و بزرگان 48
- زیارت مرقد شهیدان 48
- زیارت امامزاده های والامقام(علیهم السلام) 49
- زیارت معصومان(علیهم السلام) 49
- زیارت امامان(علیهم السلام)؛ مصداق بارز آیۀ مودّت 50
- زیارت امامان(علیهم السلام)؛ وفاداری به پیمان امامت 50
- نقش زیارت و آثار و برکات آن 50
- زیارت؛ اقتدا به معصومین(علیهم السلام) 52
- زیارت؛ عامل آشنایی بیشتر و عمیق تر با امامان(علیهم السلام) 53
- زیارت امامان و آشنایی با مکتب اسلام 54
- ثواب زیارت هر یک از امامان معصوم(علیهم السلام) 55
- آداب زیارت 58
- دیگر آداب مهم برای زائر 68
- فصل 4: در این قطعه از بهشت: ( آشنایی با حرم مطهر رضوی) 73
- روضه منوره 73
- صندوق های مرقد مطهر 74
- دومین صندوق مزار: 74
- اولین صندوق مزار: 74
- سومین صندوق مزار: 74
- ضریح های حرم مطهر 75
- گنبد طلا 78
- گنبد و حوادث ناگوار 79
- مسجد بالاسر 80
- مساجد حرم مطهر 80
- مسجد جامع گوهرشاد 81
- مدرسه پریزاد 83
- مدارس حرم مطهر 83
- صحن های حرم مطهر 84
- صحن انقلاب اسلامی 84
- مدرسه دو در (دارالقران) 84
- ایوان جنوبی صحن انقلاب اسلامی (ایوان طلا) 87
- صحن آزادی 87
- ایوان غربی صحن آزادی (ایوان طلا) 88
- ایوان جنوبی صحن آزادی (ایوان ساعت) 88
- صحن جمهوری اسلامی 88
- صحن قدس 89
- صحن جامع رضوی 90
- صحن غدیر 91
- صحن هدایت 92
- صحن کوثر 92
- رواق های حرم مطهر 93
- رواق دارالحفاظ 93
- رواق دارالسیاده 93
- رواق دارالسلام 94
- رواق گنبد الله وردیخان 95
- رواق حاتم خانی 95
- رواق توحیدخانه 96
- رواق دارالضیافه 96
- رواق دارالسعاده 97
- رواق دارالفیض 97
- رواق دارالسرور 98
- رواق شیخ بهایی (ره) 98
- رواق دارالشکر 99
- رواق دارالشرف 99
- رواق دارالعزه 100
- رواق دارالذکر 100
- رواق دارالعباده 101
- رواق دارالزهد 101
- رواق دارالولایه 102
- رواق دارالهدایه 102
- رواق دارالرحمه 103
- رواق دارالاخلاص 103
- رواق حضرت معصومه علیها السلام 104
- رواق دارالحکمه 104
- رواق دارالکرامه 105
- رواق دارالحجه (عج) 105
- رواق امام خمینی (ره) 106
- رواق شیخ حر عاملی (ره) 106
- رواق شیخ طوسی (رحمه الله علیه) 106
- رواق کوثر 107
- رواق دارالمرحمه 107
- رواق غدیر 107
- رواق حضرت فاطمه زهرا علیها السلام 108
- غبارروبی 111
- اشاره 111
- مراسم صُفّه 111
- اجرای آ یینها و مراسم خاص توسط خدام 111
- مراسم تحویل کشیک 113
- نقاره نوازی 114
- تعویض گل 114
- نت های نقاره 115
- خطبۀ شب شهادت 115
- چراغانی 116
- مراسم شام غریبان 116
- سفرۀ 14 هزار صلوات 117
- مراسم جاروی دربانان 117
- اقامۀ اذان و مناجات 117
- زائرین و حاجتمندان توزیع م یشود. 118
- شیخ طبرسی(رحمه الله علیه) پیشوای مفسران(468تا548 ق) 119
- مشاهیر مدفون در حرم مطهر رضوی 119
- شیخ محمد عارف عباسی معروف به پیر پالان دوز (زنده در قرن 10ق) 120
- شیخ بهایی(رحمه الله علیه) فقیه ذوفنون (953تا1030یا 1031ق) 120
- شیخ حُرّ عاملی(رحمه الله علیه) (1033تا1104ق) 121
- حاج حسن علی اصفهانی مشهور به نخودکی(1279-1361 ق) 122
- شیخ هاشم قزوینی(رحمه الله علیه) (1270تا1339ش) 122
- آیت الله میلانی(رحمه الله علیه) مرجع بیدار (1313تا1395ق) 123
- شیخ مجتبی قزوینی(رحمه الله علیه) حکیم قرآنی (1318تا 1386ق) 124
- علامۀ جعفری(رحمه الله علیه) (1304تا1377ش) 125
- علامه سیدجلال الدین آشتیانی (رحمه الله علیه) ملاصدرای قرن(1304تا1384ش) 126
- سید عبدالکریم هاشمی نژاد (1311تا1360ش) 127
- سردار شهید سید محمد تقی رضوی مبرقع 128
- شهدای عاشورای حرم رضوی 128
- آیت الله عباس واعظ طبسی (1314تا1394ش) 129
- صحن آزادی 129
- صحن انقلاب 129
- برخی دیگر از مشاهیر مدفون در حرم مطهر 129
- رواق دارالسرور 130
- رواق دارالزهد 130
- رواق دارالعباد 130
- رواق دارالحفاظ 130
- رواق دارالسلام 130
- صحن جمهوری اسلامی 130
- رواق دارالولایه 130
- رواق دار الفیض 130
- رواق دارالشکر 130
- فصل 5: اطلاعات ضروری 132
- فصل 6: خدمات رفاهی و بهداشتی 138
- دفاتر امانات 138
- دفاتر پیداشدگان و رسیدگی به امور گمشدگان: 140
- دفاتر نگهداری اشیای پیداشده: 141
- زائربرهای برقی: 141
- دفاتر صندلی چرخ دار: 142
- دفاتر نذورات: 142
- کفشداری ها: 144
- مهمان سرا: 145
- مدیریت آگاهی حرم 146
- بخش امداد زائران: 146
- (رسیدگی به معضلات اجتماعی در حرم مطهر رضوی) مدیریت آگاهی، در ضلع قبله صحن هدایت حرم مطهر رضوی واقع است که از نیروهای مجرب آستان قدس رضوی و کادر انتظامی (آگاهی)، تشکیل شده است و به صورت شبانه روزی در جهت رفاه و امنیت زائران گرامی انجام وظیفه می کنند. امورات کنترل و مراقبت در راستای تأمین امنیت حوزه اماکن متبرکه را با شناسایی و دستگیری افراد مشکوک، موارد خاص، سارقان، معتادان، حاملان مواد مخدر، کلاشان، متکدیان، رابطه نامحرمیت، درگیری و نزاع، کلاهبرداری، اخاذی و.. برعهده دارد و با تشکیل پرونده و تحویل به مراجع قضایی، خدمت رسانی می کند. 146
- سرویس های بهداشتی حرم مطهر: 147
- دفتر امور دفن: 147
- مرکز فوریت های پزشکی: 150
- دارالشفاء امام علیه السلام 150
- فصل 7: فعالیت ها و برنامه های فرهنگی حرم مطهر رضوی 152
- 1. نمازهای جماعت حرم مطهر: 152
- 2. تبلیغ معارف اسلامی: 153
- اشاره 156
- 3. فعالیت های قرآنی: 156
- کلاس های آموزش تفسیر و حدیث: 157
- کارگاه های کوتاه مدت تفسیر و حدیث: 157
- کارگاه های کوتاه مدت قرائت و حفظ قرآن کریم: 157
- کلاس های آموزش قرائت: 157
- سلسله نشست های تفسیر و حدیث: 158
- محفل انس با قرآن ویژه خواهران: 158
- جلسات آموزشی قرائت قرآن کریم: 158
- حلقه های تدبر در قرآن کریم: 158
- کارگاه پاسخگویی به سؤالات قرآنی و حدیثی: 158
- ترتیل قرآن کریم: 159
- واحد ختم تلاوت نور: 159
- کارگاه مهدالرضا(علیه السلام): 160
- جُنگ های قرآنی: 160
- مسابقات قرآنی: 161
- کارگاه هنرهای قرآنی: 161
- 4. پاسخ گویی به سؤالات شرعی و اعتقادی: 162
- سامانه تلفنی پاسخ گویی به سؤالات شرعی (32020) 162
- واحد سمعی و بصری قرآنی: 162
- دفاتر پاسخگویی به سؤالات شرعی برادران: 163
- دفاتر پاسخ گویی به سؤالات اعتقادی: 163
- دفاتر پاسخ گویی به سؤالات شرعی خواهران: 163
- کلاس های مشاورۀ گروهی: 164
- مشاورۀ فردی: 164
- 6. نشست های پرسش و پاسخ دینی: 164
- دین، نشاط، زندگی 164
- سامانه پیامکی پاسخگویی به سوالات شرعی 164
- 5. مرکز مشاورۀ دینی: 164
- حلقۀ معرفت: 165
- پرسمان های دینی: پرسمان دینی عنوان سلسله جلسه های سخنرانی و پرسش و پاسخ است. در این جلسه ها که در قالب موضوعات مختلفِ دینی تشکیل می شود، کارشناسان، جواب گوی پرسش های زائران و مجاوران بارگاه رضوی هستند. جلسات پرسش و پاسخِ موضوعی، هر شب بعد از نماز مغرب 165
- 8. ارائۀ خدمات فرهنگی به گروه های ویژه: 166
- 7. همایش های تخصصی: 166
- نمایشگاه حکایت آفتاب: 168
- 11. پایگاه های فرهنگی: 168
- نمایشگاه کبوترانه (ویژۀ کودکان 5تا10 سال): 168
- 12. شبکۀ مخاطبان نورالهدی: 169
- 13. مسابقات فرهنگی: 170
- 14. درگاه خدمات فرهنگی تبلیغی حرم مطهر امام رضا(علیه السلام) (razavi.aqr.ir): 171
- 15. اتاق های گفت وگوی آنلاین (پالتاک رضوی): 173
- 16. ویژه برنامه های زائران غیرِ ایرانی: 174
- 17- سایر فعالیت های فرهنگی حرم مطهر: 177
- بنیاد پژوهش های اسلامی: 177
- دانشگاه علوم اسلامی رضوی: 178
- کتابخانه مسجد گوهرشاد: در حرم مطهر علاوه بر کتابخانه مرکزی، کتابخانه مسجد گوهرشاد نیز قرار دارد. این کتابخانه در سال 1332 شمسی در جوار مسجد جامع گوهرشاد تأسیس گردید و از سال 1345 تا 1369 با مدیریت سازمان اوقاف و امورخیریه اداره می شد. بنای ساختمان جدید واقع در بست شیخ بهایی با مساحت 1200 متر مربع به همت آستان قدس رضوی در سال 1368 به پایان رسید و مدیریت کتابخانه به آستان قدس واگذار گردید. در حال حاضر این محل به عنوان کتابخانه تخصصی اهل بیت (علیه السلام) از مراکز مهم نشر 180
- کتابخانه مرکزی: 180
- موزه مرکزی: 181
- گنجینه نفایس: 182
- موزه فرش: 182
- موزه مردم شناسی: 183
- مرکز نمایشگاه ها و همایش های آستان قدس رضوی: 184
- نمایشگاه ها و فروشگاه های کتاب: 184
- نقشه خدمات و اماکن فرهنگی حرم مطهر رضوی 185
- تاریخچه 189
- فصل 8: راهنمای مشهد مقدس 189
- مراکز زیارتی و سیاحتی مشهد مقدس 190
- آستان امامزادگان سیدناصر و سیدیاسر علیهما السلام: 190
- گنبد خشتی: 191
- آستان متبرکۀ امامزاده یحیی علیه السلام: 191
- آرامگاه خواجه اباصلت هروی (رحمه الله علیه): 191
- آرامگاه هرثمه بن اَعیُن (خواجه مراد): 192
- بقعۀ ابوزید ربیع بن خثیم اسدی (خواجه ربیع): 193
- مجموعۀ فرهنگی باغ و آرامگاه نادری: 195
- بنای هارونیه: 196
- آرامگاه حکیم ابوالقاسم فردوسی: 196
- 1. موزه ها: 197
- مراکز فرهنگی 197
- 2. نشانی فرهنگ سراها: 198
- بوستان بزرگ ملت: 200
- بوستان ها و تفرجگاه های شهری 200
- 3. سینماهای مشهد 200
- پارک جنگلی وکیل آباد: 201
- پارک جنگلی و کمپ طرق: 201
- پردیس قائم: 201
- بوستان وحدت: 201
- 1. محور گردشگری طبیعی مشهد به شاندیز 202
- جاذبه های طبیعی و ییلاقات 202
- 2. محور گردشگری طبیعی مشهد به طرقبه 203
- 3. سایر محورها: 204
- برخی بازارها و مراکز خرید 205
- آدرس و تلفن تماس برخی از بیمارستان های شبانه روزی (دولتی، خصوصی و خیریه) 206
- آدرس و تلفن داروخانه های شبانه روزی 207
- تلفن های دفاتر مرکزی خطوط هواپیمایی 207
- دفاتر مراجع و آیات عظام 208
- تلفن های ضروری 208
- راهنمای برخی مسیرهای اتوبوس رانی 209
- راهنمای مسیرهای خط یک قطارشهری 209
- پیوست ها 210
- نقشه حرم مطهر 211
- نقشه مشهد 212
- مسیر حرکت امام رضا از مدینه تا مرو 213
- دفاتر امانات نقدی و اشیای ارزشمند: 214
- تلفن های ضروری حرم مطهر 214
- دفاتر امانات وسایل زائران: 214
- دفاتر صندلی چرخ دار: 215
- دفاتر نذورات نقدی: 215
- دفاتر نذورات غیرنقدی: 215
- سایر تلفن ها: 216
- دفاتر راهنمای زائر حرم مطهر: 216
- فعالیت های قرانی حرم مطهر: 216
- خدمات فرهنگی حرم مطهر: 216
مسجد جامع گوهرشاد
یکی از بناهای باشکوه عهد تیموری (اوایل قرن نهم هجری) مسجد جامع گوهرشاد است که در جنوب حرم مطهر قرار دارد و با وسعتی معادل 2855 متر مربع و 6048 متر مربع زیربنا دارای 4 ایوان و 7 شبستان می باشد. این مسجد را بانو گوهرشاد، همسر میرزا شاهرخ تیموری، در سال 821 ه. ق. بنا نهاد.
گنبد رفیع فیروزه ای مسجدگوهرشاد برفراز ایوان مقصوره، بر عظمت این بنا افزوده است، ارتفاع این گنبد با دو پوسته 41 متر و فضای خالی بین دو پوشش آن 10 متر می باشد. گفتنی است این بنای عظیم تاریخی نمونه ای کامل و برجسته از هنر ایرانی به شمار می رود که تمام خصوصیات و
ویژگی های معماری سنتی ایرانی و اسلامی در آن به کار رفته است. این مسجد زیبا توسط معمار معروف ایرانی قوام الدین شیرازی ساخته شده و در ذیل کتیبه بایسنقری ایوان مقصوره، خودش را چنین معرفی کرده است:
«عمل العبد الضعیف الفقیر المحتاج بعنایه الملک الرحمن قوام الدین بن زین الدین
شیرازی الطیان»
ایوان مقصوره مسجد گوهرشاد دارای 500 متر مربع مساحت و 37 متر طول و 5/25 متر ارتفاع می باشد، در دو طرف ایوان، دو مناره به ارتفاع 43 متر از کف مسجد ساخته شده است.
کف مسجد ساخته شده است. گنبد رفیع و فیروزه ای مسجد گوهرشاد بر فراز ایوان مقصوره، بر عظمت این بنا افزوده است. ارتفاع این گنبد با دو پوشش، 41متر و فضای خالی بین دو پوشش آن، 10 متر است. این بنای عظیم